Dotacje / fundusze unijne
Nie każda firma równie skutecznie sięgnie po dotacje
Przedsiębiorcy nie mają jednakowego dostępu do programów operacyjnych. Oprócz reguł wydatkowania ujętych w rozporządzeniach o funduszach muszą bowiem przestrzegać zasad dotyczących pomocy publicznej
Fundusze unijne, fundusze europejskie, dotacje dla firm bardzo często są zwrotami stosowanymi zamiennie i obejmującymi wszystkie środki trafiające do Polski z budżetu Unii Europejskiej. W praktyce jednak poszczególne instrumenty wsparcia, kierowane do firm z przeznaczeniem na ich rozwój, różnią się od siebie. Na przykład inne mogą być źródła ich finansowania.
Dlatego na samym wstępie należy zaznaczyć, że gdy w dalszej części mowa o funduszach unijnych, to chodzi o środki, które są wydawane poprzez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego oraz Europejski Fundusz Społeczny. To one współfinansują, razem ze środkami z budżetu państwa, takie programy, jak „Innowacyjna gospodarka”, „Kapitał ludzki” oraz 16 regionalnych programów operacyjnych.
Oprócz nich są jednak również specjalne fundusze finansujące działalność rolniczą i okołorolniczą (Program Rozwoju Obszarów Wiejskich) oraz związaną z rybołówstwem (program „Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich”).
Każdy z tych programów rządzi się swoimi prawami i jest kierowany do innych odbiorców pomocy. Ich podstawę wyznaczają odpowiednie rozporządzenia Unii Europejskiej.
W stosunku do funduszy unijnych w przyjętym przez nas rozumieniu są to:
• rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności,
• rozporządzenie (WE) nr 1080/ 2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego,
• rozporządzenie Komisji (WE) nr 1828/2006 z 8 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady nr 1083/ 2006.
Już same te trzy rozporządzenia wprowadzają wiele reguł wydatkowania środków unijnych. Wskazują, na jakich zasadach środki z tych funduszy mogą finansować różnego rodzaju przedsięwzięcia realizowane w państwach członkowskich. Jednak w stosunku do przedsiębiorców, którzy stanowią przecież znaczną grupę odbiorców pomocy, te reguły to nie wszystko.
Drugą grupę przepisów, wiążących wszystkie instytucje państwowe i samorządowe udzielające firmom wsparcia, są te o pomocy publicznej. Aby wsparcie finansowe dla firmy było legalne, musi sprostać wszystkim wymogom narzuconym przez te przepisy. A one m.in. stanowią, kto takiej pomocy w ogóle nie może otrzymać.
Jakie reguły
W stosunku do firm i projektów dotowanych z funduszy unijnych zasadnicze znaczenie ma rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008 z 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 traktatu (tzw. ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych).
Tekst tego rozporządzenia został opublikowany w Dzienniku Urzędowym UE nr L 214 z 9 sierpnia 2008 r. Zgodnie z art. 1 ma ono zastosowanie do następujących kategorii pomocy:
• regionalnej,
• inwestycyjnej oraz na zatrudnienie w małych i średnich przedsiębiorstwach,
• na zakładanie przedsiębiorstw przez kobiety,
• na ochronę środowiska,
• na usługi doradcze dla MSP i udział takich firm w targach,
• w formie kapitału podwyższonego ryzyka,
• na działalność badawczą, rozwojową i innowacyjną,
• szkoleniowej,
• dla pracowników znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji lub niepełnosprawnych.
Jednocześnie artykuł ten wskazuje, że rozporządzenie ma zastosowanie do pomocy we wszystkich sektorach gospodarki z wyjątkiem pomocy wspierającej działalność inwestycyjną w sektorach rybołówstwa i akwakultury, produkcję podstawową produktów rolnych (hodowla, uprawa) oraz przetwarzanie i wprowadzanie do obrotu takich produktów w sytuacji, gdy:
• wysokość pomocy ustalana jest na podstawie ceny lub ilości takich produktów nabytych od producentów surowców lub wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorstwa objęte pomocą,
• przyznanie pomocy zależy od faktu jej przekazania w części lub w całości producentom surowców.















