Lepszy rencista na etacie niż emeryt

źródło: Rzeczpospolita

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Kto skorzysta z dofinansowania na zatrudnienie niepełnosprawnych
• Jakie dofinansowanie dla niepełnosprawnych
• Sposób inwalidów na zachowanie pracy

Korzystniej zatrudnić niepełnosprawnych, którym przysługuje np. renta z racji niezdolności do pracy. Do ich pensji – bez względu na stopień utraty zdrowia – zawsze przysługuje finansowe wsparcie

Ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o  rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. DzU z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm., dalej ustawa o rehabilitacji) w kilku sytuacjach uzależnia pomoc dla przedsiębiorców od tego, czy niepełnosprawny pracownik ma status emeryta lub rencisty.

Co innego warunki, co innego decyzja

Przepisy dopuszczają możliwość uznania osoby mającej orzeczenie o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy wystawione przez lekarza orzecznika ZUS za niepełnosprawną. Zgodnie z art. 5 ustawy o rehabilitacji orzeczenie takiego lekarza o:

• całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji jest traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

• niezdolności do samodzielnej egzystencji jest traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

• całkowitej niezdolności do pracy jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,

• częściowej niezdolności do pracy jest traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.

Te orzeczenia wydaje się przede wszystkim po to, aby zainteresowany uzyskał uprawnienia rentowe bądź emerytalne na podstawie ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. DzU z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm., dalej ustawa o emeryturach i rentach). Zgodnie z jej art. 4  za emeryta uznaje się osobę mającą ustalone prawo do emerytury. Natomiast rencistą jest ten, kto ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy lub do renty rodzinnej.

U emerytów ustalenie prawa należy odróżnić od jego nabycia. Nabywa się je z mocy prawa, z dniem spełnienia wszystkich warunków wskazanych w ustawie o emeryturach i rentach, np. wieku, odpowiedniego stażu pracy. Natomiast ustalenie prawa oznacza wydanie przez odpowiedni organ decyzji w sprawie istnienia prawa, przyznania świadczenia i wyliczenia jego wysokości. Podobna zasada dotyczy rencistów.

Ubywające przywileje

Obecnie uprawnienie pracodawcy do dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego zależy od tego, czy zatrudniony ma prawo do emerytury. Do końca 2008 r. przysługiwało ono tylko na te osoby niepełnosprawne, które nie miały ustalonego prawa do emerytury.

Ograniczenie to jednak zniesiono w związku ze zmianami, które weszły w życie od 1 stycznia 2009 r. na mocy nowelizacji ustawy o rehabilitacji z 5 grudnia 2008 r. (DzU nr 237 poz. 1652). Począwszy od wynagrodzeń za styczeń 2009 r., dofinansowanie przysługiwało także na tych niepełnosprawnych, którzy mają ustalone prawo do emerytury.

W wyniku jednak kolejnych modyfikacji, wprowadzonych nowelizacją z 29 października 2010 r. (DzU nr 226, poz. 1475), od 1 marca 2011 r. miesięczne dofinansowanie nie przysługuje na pracowników zaliczonych do umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności, którzy mają ustalone prawo do emerytury.

Oznacza to, że pracodawcy nie mogą się ubiegać o wsparcie za takich pracowników, licząc od wynagrodzeń wypłaconych za marzec 2011 r. oraz za kolejne miesiące. Natomiast dofinansowanie przysługuje nadal na emerytów niepełnosprawnych ze znacznym stopniem niepełnosprawności.

Co istotne, zmiana ta nie dotyczy rencistów. Zatem firma otrzyma dopłatę do wynagrodzeń zatrudnionych niepełnosprawnych z lekkim lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, którym przysługuje np. renta z racji częściowej niezdolności do pracy.

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zgodnie z art. 49c ustawy o rehabilitacji może nieodpłatnie korzystać z danych zgromadzonych m.in. przez ZUS. Tym samym ma informacje, czy konkretny niepełnosprawny ma już ustalone prawo do emerytury.

Dzięki temu PFRON za pomocą systemu obsługi dofinansowań i refundacji może nie przyznać pracodawcy dofinansowania do wynagrodzenia pracownika, który zgodnie z danymi ZUS ma ustalone prawo do emerytury, a jest niepełnosprawny umiarkowanie lub lekko.