Niezbędne nieruchomości zostaną wywłaszczone

autor: Tomasz Wawer

źródło: Rzeczpospolita

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Odbudowa wałów ma być szybsza
• Prostsze procedury budowlane na terenach popowodziowych

Aby wybudować poldery czy zbiorniki retencyjne, trzeba pozyskać grunty, na których obiekty takie powstaną. Nowe przepisy ułatwiają organom państwa pozyskiwanie takich terenów

Obowiązująca od 25 sierpnia 2010 r. ustawa o szczególnych zasadach przygotowywania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych wprowadza w swych przepisach nową decyzję administracyjną, którą nazywa decyzją o pozwoleniu na realizację inwestycji.

Akt ten ma być skutecznym sposobem na szybkie stworzenie systemu przeciwpowodziowego w Polsce. Jego wydanie – przez wojewodę – jest jednoznaczne z uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy albo o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. To jednak nie koniec. Decyzja ta zatwierdza podział nieruchomości według granic (linii) w niej określonych.

Ponadto daje podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej oraz w katastrze nieruchomości informacji o tym, że nieruchomości lub ich części niezbędne do realizacji inwestycji przeciwpowodziowej stają się własnością Skarbu Państwa bądź właściwej jednostki samorządu terytorialnego (wywłaszczenie), albo o tym, że sposób korzystania z tych nieruchomości został trwale ograniczony.

Za odszkodowaniem

Przejście własności nieruchomości na Skarb Państwa albo jednostkę samorządu terytorialnego następuje z dniem uprawomocnienia się decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji. Jej postanowienia rozstrzygają ponadto o terminie, w którym wywłaszczona nieruchomość powinna zostać wydana, a budynki czy lokale oraz inne pomieszczenia – opróżnione (art. 24 ustawy).

Prawomocna decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji skutkuje również tym, że w terminie 30 dni od dnia, w którym stała się ona ostateczna, wygasają wszelkie dotyczące jej umowy najmu, dzierżawy czy użyczenia. Decyzja ta stanowi również podstawę do wydania przez wojewodę decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu nieruchomościami stanowiącą własność gminy, powiatu, województwa samorządowego bądź Skarbu Państwa.

Z tytułu przeniesienia na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego własności nieruchomości, która została uznana za niezbędną pod przeciwpowodziową inwestycję, jej właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu przysługuje odszkodowanie. Jego wysokość uzgadniana jest między inwestorem a dotychczasowym właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości. Uzgodnienia dokonuje się w formie pisemnej pod rygorem nieważności.

Uzgadnianie wysokości odszkodowania powinno się zakończyć najpóźniej w terminie dwóch miesięcy od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna. Jeśli termin ten nie zostanie dotrzymany, wysokość odszkodowania ustali wojewoda w drodze decyzji. Na jej wydanie ma 30 dni.

Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. DzU z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.). Z jednym istotnym wyjątkiem.

Jak wynika bowiem z treści art. 21 ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, wysokość odszkodowania za wywłaszczone grunty i budynki ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji przez organ I instancji (wojewodę) oraz według wartości tej nieruchomości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.

W przypadku nieruchomości obciążonych ograniczonymi prawami rzeczowymi (np. służebności) właścicielowi (użytkownikowi wieczystemu) przysługuje kwota zmniejszona o wartość tych praw. Jak natomiast wynika z ustępu 3 omawianego artykułu, suma wysokości odszkodowania i wysokości odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na tej nieruchomości lub na prawie użytkowania wieczystego nie może przekroczyć wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.