Lokaty overnight nie korzystają z preferencji

Odsetki z rachunków bieżących dotyczą bieżących operacji i rozliczeń związanych z działalnością strefową i stąd są zwolnione z CIT. Aby zwolnienie objęło również dochód z lokat terminowych, odpowiednie zapisy muszą znaleźć się w zezwoleniu na prowadzenie działalności w strefie

Tak wynika z wyroku NSA z 21 kwietnia 2011 (II FSK 2039/09).

Przedsiębiorcy w specjalnych strefach ekonomicznych korzystają  z preferencji w postaci zwolnienia z podatku dochodowego. Jedna ze spółek zwróciła się do organów podatkowych z wnioskiem o interpretację.

Jej wątpliwości dotyczyły możliwości objęcia zwolnieniem, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 34 ustawy o CIT, dochodów (odsetek) z lokat overnight, w przypadku gdy lokowane środki pochodzą z nadwyżek środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bieżącym.

Organ podatkowy zajął stanowisko nieprzychylne dla spółki. Stwierdził, że dochody z odsetek od lokat terminowych, w tym również lokat overnight, nie są dochodami ze źródła przychodów, jakim jest działalność określona w zezwoleniu strefowym, lecz uzyskanymi na skutek wykonania określonych operacji finansowych, których celem jest pomnożenie zgromadzonego kapitału.

W związku z tym nie podlegają zwolnieniu z CIT.

WSA w Rzeszowie oddalił  skargę na tę interpretację, wobec czego spółka wniosła skargę kasacyjną do NSA. Podniosła, że odsetki z lokat overnight są de facto dochodami z rachunku bieżącego,  są bowiem do niego przypisane.

Jednocześnie nie blokują dostępu do zgromadzonych środków, ponieważ w nocy nie można przeprowadzać bieżących operacji finansowych. Powinny być zatem kwalifikowane jako przychody uzyskiwane z działalności strefowej, tak jak naliczane comiesięcznie odsetki od środków gromadzonych na rachunku bieżącym.

NSA oddalił skargę kasacyjną. Wskazał, że dochody z oprocentowania środków na rachunkach bieżących z zasady podlegają zwolnieniu z CIT, gdyż są związane z bieżącymi operacjami i rozliczeniami w ramach działalności strefowej.

Natomiast lokowanie funduszy na rachunkach terminowych, nawet przyporządkowanych do rachunków bieżących, ma na celu pomnożenie środków pieniężnych i stanowi działalność odrębną, niezależną od działalności prowadzonej na terenie strefy w ramach zezwolenia.

Zdaniem NSA aktywność polegająca na lokowaniu nadwyżek finansowych na lokatach terminowych nie jest również działalnością pomocniczą.

Niemniej jednak  odsetki z lokat overnight mogłyby korzystać ze zwolnienia z CIT, gdyby odpowiednie zapisy, dotyczące w szczególności rodzaju działalności prowadzonej przez spółkę, znalazły się z zezwoleniu na prowadzenie działalności w specjalnej strefie ekonomicznej.

Autor jest członkiem Zespołu Zarządzania Wiedzą Podatkową firmy Deloitte

Komentuje Katarzyna Kunka, starsza konsultantka w Dziale Doradztwa Podatkowego firmy Deloitte (biuro w Łodzi):

Wyrok NSA jest spójny z dominującą linią interpretacyjną organów podatkowych dotyczącą opodatkowania CIT dochodów (przychodów) uzyskiwanych przez firmy prowadzące działalność na terenie specjalnych stref ekonomicznych z odsetek od lokat terminowych, w tym lokat typu overnight (np. interpretacja Izby Skarbowej w Poznaniu z 2 grudnia 2009, ILPB3/423-753/09-5/LM).

Zarówno NSA, jak i organy podatkowe prezentują restrykcyjną wykładnię przepisów podatkowych, odmawiając zastosowania zwolnienia z CIT w stosunku do tej kategorii dochodów.

W świetle art. 17 ust. 1 pkt 34 ustawy o CIT zwolnieniu z tego podatku podlegają wyłącznie dochody uzyskane z działalności prowadzonej:

- na terenie specjalnej strefy ekonomicznej,

- na podstawie stosownego zezwolenia.

Stąd wątpliwości powstają m.in. w odniesieniu do dochodów uzyskiwanych w wyniku podjęcia działań/czynności niewymienionych bezpośrednio w zezwoleniu, np. w przypadku lokowania posiadanych nadwyżek finansowych na lokatach terminowych.

Jakkolwiek środki finansowe zdeponowane na lokatach mogą w licznych przypadkach faktycznie pochodzić z działalności strefowej podlegającej zwolnieniu z CIT, stanowisko organów podatkowych oraz sądów administracyjnych nie jest przychylne dla podatników. Twierdzą one, że omawiana forma aktywności gospodarczej nie mieści się w zakresie działalności strefowej, z której uzyskany dochód podlega zwolnieniu z CIT.

Przy czym w praktyce stanowisko, że omawiane dochody mogłyby korzystać ze zwolnienia z CIT pod warunkiem umieszczenia odpowiednich zapisów w treści zezwolenia strefowego, wydaje się nie mieć racjonalnego uzasadnienia, bo takie dochody nie powstają zwykle w ramach prowadzenia odrębnego rodzaju działalności gospodarczej, stanowią po prostu dodatkowy strumień dochodów (przychodów) dla firm, które podejmują decyzję o lokowaniu własnych środków pieniężnych.

Ponieważ omawiane orzeczenie NSA, niestety, stanowi potwierdzenie dotychczasowego stanowiska organów podatkowych, nie należy się raczej spodziewać zliberalizowania ich podejścia do tej kwestii.