Notarialny dział spadku

aktualizacja: 20.01.2012, 07:50
Foto: www.sxc.hu
Rz: Co daje spadkobiercom dział spadku?
Renata Greszta  notariusz,  członek KRN: Zgodnie z zasadami dziedziczenia spadkobiercy nabywają spadek w częściach wynikających z postanowienia sądu bądź aktu poświadczenia dziedziczenia. Należy jednak pamiętać, że udziały dotyczą całego majątku spadkowego – każdego przedmiotu należącego do spadku. Przykładowo, jeśli spadek nabywa troje dzieci w częściach równych, a w skład masy spadkowej wchodzi lokal mieszkalny i samochód, to każde z nich nabywa udział wynoszący po 1/3 części zarówno w mieszkaniu,  jak i w samochodzie.
Spadkobiercy mogą zawsze zdecydować o podziale tego majątku i przyznać poszczególnym spadkobiercom określone składniki wchodzące do masy spadkowej. Tym samym jedno z dzieci może nabyć lokal mieszkalny, drugie samochód, a trzecie otrzyma spłatę. Mogą to uczynić na podstawie umowy o dział spadku sporządzonej przez notariusza bądź przeprowadzić ten dział  w sądzie. Sądowy dział spadku z reguły powinien obejmować cały spadek, natomiast w  umownym spadkobiercy mogą zdecydować także o podziale tylko jego części. Warunkiem dokonania działu u notariusza jest jednak zgoda wszystkich spadkobierców co do sposobu podziału majątku spadkowego.
Jakie dokumenty trzeba przynieść notariuszowi, żeby dokonał działu spadku?
Do przeprowadzenia działu spadku należy przedłożyć przede wszystkim postanowienie sądu bądź akt poświadczenia dziedziczenia stwierdzający nabycie spadku. Z dokumentów tych wynikać będzie krąg spadkobierców. Spadkobiercy do dokonania działu spadku powinni dostarczyć tytuły prawne spadkodawcy do poszczególnych składników majątku spadkowego, np. aktualny odpis księgi wieczystej, akt własności ziemi, akt uzyskania własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu. Jeśli w skład spadku wchodzi nieruchomość gruntowa, to oprócz aktualnego odpisu księgi wieczystej należy dołączyć aktualny wypis z rejestru gruntów, a gdy chodzi o spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu bądź lokal stanowiący odrębną nieruchomość – zaświadczenie ze spółdzielni bądź od zarządcy nieruchomości o niezaleganiu w bieżących opłatach.
Dla działu dokonywanego przez notariusza niezbędne będzie również zaświadczenie właściwego naczelnika urzędu skarbowego, stwierdzające uregulowanie podatku spadkowego albo potwierdzające, że podatek ten się nie należy.
Warunkiem jest zgoda, czy też notariusz pełni swego rodzaju rolę mediatora? Co w razie nieuzyskania porozumienia?
Notariusz nie może w żaden sposób wpływać na decyzję spadkobierców w kwestii podziału majątku ani pełnić roli mediatora. Gdy nie ma zgody między spadkobiercami co do sposobu i zakresu działu spadku, pozostaje im  droga sądowa. Spadkobiercy nierzadko muszą wówczas korzystać z pomocy
adwokata bądź radcy prawnego. Niezbędna może być również wycena poszczególnych składników majątku spadkowego przez rzeczoznawców powołanych przez sąd. Wszystko to niewątpliwie wydłuża czas postępowania i zwiększa koszty.
Notarialny dział spadku jest szybszy i nie tak sformalizowany, nie wymaga też udziału pełnomocników (adwokata, radcy prawnego). Może się więc okazać, że będzie   tańszy. Trzeba jednak podkreślić, że notarialny dział spadku jest alternatywnym, a nie konkurencyjnym w stosunku do sądowego sposobem dokonania podziału majątku spadkowego.
Co robi notariusz z podpisanym aktem działowym: wnosi o zmiany w księgach wieczystych?
Po podpisaniu aktu notarialnego dokumentującego dział spadku notariusz wydaje jego wypisy. Otrzymują je przede wszystkim strony czynności. Ponadto notariusz przesyła je do ewidencji gruntów, urzędu skarbowego i oczywiście wydziału ksiąg wieczystych. Na tej podstawie sąd dokonuje zmian w księdze wieczystej. Tym samym strony zwolnione są z dodatkowych czynności formalnoprawnych.

POLECAMY

KOMENTARZE