Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Nauka

Wcześnie wykryty rak wštroby jest wyleczalny

Rzeczpospolita
Rozmowa: prof. dr hab. Andrzej Szawłowski, krajowy konsultant w dziedzinie chirurgii onkologicznej
Rz: Chirurgia jest podstawowš metodš leczenia nowotworów. Czy jest również najskuteczniejsza? Prof. dr hab. Andrzej Szawłowski: Tak. Chirurgia, mimo upływu czasu, jest najbardziej powszechnym i bezpiecznym sposobem leczenia miejscowego. Stosuje się jš w diagnostyce, leczeniu stanów wczesnych, stanów zaawansowanych, postępowaniu objawowym i postępowaniu rekonstrukcyjnym. Mimo ogromnego postępu specjalnoœci niezabiegowych chirurgia jest nadal wiodšcš metodš w leczeniu guzów litych, czyli np. raka wštroby. Nie ma skutecznego sposobu, który zastšpiłby tego typu leczenie w tej grupie nowotworów. Czy operacja daje szanse na pełne wyleczenie?
Dzięki chirurgii udaje się wyleczyć około 20 procent chorych. Jest o wiele skuteczniejsza, gdy łšczy się jš z innymi metodami leczenia, np. z chemioterapiš czy radioterapiš. Wówczas szanse na wyzdrowienie ma ponad 50 procent pacjentów. Jednak to, czy będzie skuteczna, zależy od stopnia zaawansowania raka. Im bardziej zaawansowany, tym gorsze rokowanie. Gdy tylko jeden narzšd jest zaatakowany przez nowotwór (I stopień klinicznego zaawansowania), 90, a nawet 100 procent pacjentów udaje się wyleczyć. Jeżeli ma zasięg loko-regionalny (II i III stopień kliniczny) i rak atakuje okoliczne węzły chłonne, przeżywa od 20 do 40 procent chorych. Gdy sš przerzuty odległe (IV stopień klinicznego zaawansowania), poza pojedynczymi przypadkami nie udaje się wyleczyć chorego. Osobom z nowotworami rozsianymi można jedynie przedłużyć życie, nawet dwukrotnie, za pomocš leków. Jak wyglšda sytuacja polskiej chirurgii onkologicznej? Polska chirurgia onkologiczna rozwija się dosyć dynamicznie, mamy dobre oœrodki specjalizujšce się w leczeniu nowotworów. Głównym szpitalem onkologicznym jest Centrum Onkologii w Warszawie, które ma swoje oddziały w Krakowie i w Gliwicach. We wszystkich województwach sš oœrodki regionalne zajmujšce się leczeniem, sš poradnie onkologiczne. Nasi lekarze sš bardzo dobrze wykształceni. Niestety, brakuje sprzętu, lekarzy oraz pieniędzy na badania przesiewowe. Niektóre szpitale sš bardzo dobrze wyposażone w najnowoczeœniejszy sprzęt, ale brakuje im osób do jego obsługi, w innych zaœ jest personel, a nie ma na czym pracować. Nadzieje na poprawę tej sytuacji wišżę z wprowadzeniem narodowego programu zwalczania chorób nowotworów, który został uchwalony przez Sejm poprzedniej kadencji. Jakie były poczštki chirurgii onkologicznej? Leczenie chirurgiczne nowotworów praktykowane jest tak długo, jak długo istnieje medycyna. Ogromne znaczenie w jej rozwoju miało sformułowanie zasad chirurgii regionalnej przez amerykańskiego chirurga Josepha Fostera. W Polsce jako specjalizacja chirurgia onkologiczna istnieje od 30 lat. Jej twórcš jest profesor Tadeusz Koszarowski, wieloletni dyrektor Instytutu Onkologii przy ul. Wawelskiej 15 w Warszawie ufundowanego dzięki darowi Marii Skłodowskiej-Curie przed 75 laty. Wskutek starań prof. Koszarowskiego powstało nowoczesne Centrum Onkologii w Warszawie z zespołem klinik narzšdowych skupiajšcych trzy główne specjalnoœci onkologiczne: chirurgię, radioterapię i chemioterapię. Jakimi metodami, oprócz operacyjnej, leczš onkolodzy? Sš trzy sposoby leczenia. Leczenie chirurgiczne, któremu poddawanych jest 70 procent wszystkich nowotworów, radioterapia oraz chemioterapia, którymi leczy się pozostałych 30 procent chorych. Operacja regionalna nowotworu złoœliwego polega na usunięciu chorego narzšdu wraz z guzem, okolicznymi węzłami chłonnymi i ewentualnie z innymi sšsiednimi narzšdami nacieczonymi przez guz w jednym bloku tkankowym. Jakie nowotwory można leczyć chemiš lub lampami? Chemioterapia z radioterapiš sš wiodšcymi metodami w leczeniu nowotworów układowych i nowotworów wieku dziecięcego. Rozwój nowych technik radioterapii z pól zewnętrznych i brachyterapii pozwolił na poprawienie efektów leczenia nowotworów w obrębie głowy i szyi. Nowe leki chemiczne poprawiły wyniki leczenia nowotworów jšder i jajników. Pacjenci chorzy na płaskonabłonkowego raka odbytu nie muszš już poddawać się operacji, ponieważ w przypadku tego nowotworu skojarzenie chemioterapii z radioterapiš daje szanse pełnego wyleczenia. Stosowanie chemioterapii pozwala także na leczenie chirurgiczne przypadków, które pierwotnie były nieoperacyjne. Tak jest np. w przypadku raka piersi. Dobre wyniki osišga się przy leczeniu ziarnicy złoœliwej czy białaczki. Chemioterapia jest skuteczna także w leczeniu chłoniaków. Czy chemioterapia jest bezpieczna? Po chemioterapii mogš wystšpić groŸne dla życia powikłania i objawy uboczne. Poza tym nie wszystkie nowotwory sš wrażliwe na to leczenie. Chemioterapia była dotšd metodš leczenia bardzo agresywnego. Obecnie dšży się do tego, aby leki były przyjmowane w domu doustnie, a ich działanie powinno wydłużać okres remisji i czas przeżycia oraz nie powinno pogarszać jakoœci życia. W Polsce rocznie raka wštroby diagnozuje się u ponad tysišca osób. Tylko 20 procent onkolodzy sš w stanie uratować. Czy rak wštroby to jeden z najtrudniejszych nowotworów do leczenia? Trudno się go leczy, ponieważ rozwija się skrycie i gdy pacjenci dowiadujš się o chorobie, zazwyczaj jest za póŸno na leczenie. Poważnym zagrożeniem dla życia jest pierwotny rak wštroby. Skutecznym sposobem w postępowaniu przy raku wštrobowokomórkowym jest operacja polegajšca na usunięciu zmian nowotworowych lub na przeszczepieniu wštroby. Ale, jak już wspomniałem, niewielu pacjentów kwalifikuje się do operowania. Pozostaje wówczas leczenie paliatywne majšce na celu zapewnienie jakoœci życia i jego przedłużenia. Czy przeszczep wštroby to skuteczna metoda na uratowanie życia? W przypadku pierwotnego raka wštroby przeszczepy to kontrowersyjna kwestia. Po przeszczepie zawsze podaje się leki immunosupresyjne, które mogš zwiększać ryzyko dalszego rozsiewu nowotworów rozsianych po organizmie. Bez takiego ryzyka przeszczepia się np. marskš wštrobę. Jednak w Polsce mamy bardzo mało dawców wštrób, dlatego przeprowadza się niewiele transplantacji. Ostatnio pojawiła się bardziej skuteczna metoda, tzw. terapii celowanej. Terapia celowana to nowoœć. Pojawił się nowy lek o nazwie Sorafenib, który przyjmuje się doustnie, bez koniecznoœci hospitalizowania pacjenta. Nowy lek hamuje podział komórek nowotworowych i zapobiega tworzeniu się nowych naczyń krwionoœnych, ponadto ma niewiele działań ubocznych. Sorafenib jest skuteczny u ponad 40 procent pacjentów. Uważam, że to znaczšcy postęp, jeœli chodzi o leczenie. Polska uczestniczy w badaniach klinicznych sprawdzajšcych skutecznoœć tego leku. Jaka jest przyszłoœć chirurgii onkologicznej? Chcielibyœmy wykonywać zabiegi mało inwazyjne z wykorzystaniem technik laparoskopowych. Przełomem w leczeniu będzie robotyzacja. rozmawiała Agnieszka Usiarczyk
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL