Jak studenci i uczniowie rozliczają się z PIT

autor: Radek Pasterski

źródło: Fotorzepa

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Pełnoletność także w sprawach podatkowych
• Studencie, weź właściwy PIT
• Studencki PIT

Prawie wszystkie pieniądze, które otrzymują młodzi ludzie w bezpośrednim związku z pobieraniem nauki, są wolne od podatku

Jeśli student czy uczeń miał tylko takie zwolnione z podatku dochody, nie zawiadamia o nich fiskusa. Jeśli oprócz tego zarobił jakieś pieniądze pociągające za sobą obowiązek złożenia zeznania podatkowego, dochodów zwolnionych w nim nie uwzględnia.

Można powiedzieć najogólniej, że nie są objęte zwolnieniem tylko tzw. stypendia prywatne i stypendia, których regulamin nie przewiduje ich publicznej dostępności dla uczniów i studentów spełniających określone w nim kryteria.

Naukowe i za wyniki w nauce

W całości, bez żadnego limitu, zwolnione z podatku od dochodów osobistych są na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (updf) stypendia:

- otrzymywane na podstawie przepisów o stopniach naukowych i tytule naukowym i na podstawie przepisów o stopniach i tytule naukowym w zakresie sztuki,

- doktoranckie otrzymywane na podstawie przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym,

- inne (niż otrzymane na podstawie wymienionych wyżej przepisów) stypendia naukowe i za wyniki w nauce, których zasady przyznawania zostały zatwierdzone przez ministra edukacji po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego albo – gdy chodzi o stypendia dla uczniów – tylko przez tego ministra.

Co ważne, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39 updf zwolnione są praktycznie wszystkie stypendia naukowe i za wyniki w nauce finansowane z funduszy Unii Europejskiej. Z reguły bowiem zasady przyznawania mają akceptację ministra edukacji. W razie wątpliwości warto się upewnić, występując o oficjalną interpretację do dyrektora izby skarbowej.

Kwestię opodatkowania stypendiów uzyskiwanych ze środków poszczególnych państw UE i spoza UE normują zawarte z tymi państwami umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Zwolnienia limitowane i warunkowe

Limitowane są wyłącznie zwolnienia obejmujące stypendia przyznawane uczniom i studentom:

- przez pozarządowe organizacje – fundacje i stowarzyszenia prowadzące działalność pożytku publicznego, przez jednostki organizacyjne Kościołów i związków wyznaniowych, jeżeli ich cele statutowe obejmują taką działalność.

Warunkiem zwolnienia stypendiów przyznanych przez jednostki samorządowe jest to, by regulamin ich przyznawania był ustalony przez – odpowiednio – radę gminy, powiatu, sejmik samorządowy. Natomiast regulamin stypendiów fundowanych przez organizacje pozarządowe oraz organizacje i jednostki kościelne musi być zatwierdzony przez ich organy statutowe, np. zarząd główny stowarzyszenia.

Do wszystkich tych stypendiów odnosi się warunek, by regulaminy ich przyznawania były udostępnione do publicznej wiadomości:

- za pomocą Internetu,

- za pomocą środków masowego przekazu,

- lub wywieszane dla zainteresowanych w pomieszczeniach ogólnie dostępnych.

Z wszystkich tych stypendiów nie trzeba rozliczać się z fiskusem, jeśli ich wysokość nie przekracza miesięcznie 380 zł. Ich wysokość zaś z reguły limitu tego nie przekracza.

Wszystkie inne stypendia fundowane, np. przez firmy czy osoby prywatne, są obciążone podatkiem wedle skali podatkowej.

Dla studentów – praktykantów

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 89 updf zwolniona z podatku jest wartość świadczeń przysługujących od uczelni (na podstawie przepisów o praktykach) studentom skierowanym przez uczelnie na studenckie praktyki zawodowe. Chodzi o koszty wyżywienia i zakwaterowania poza miejscem zamieszkania, a także przejazdów, ubezpieczenia.

Zwolnienie to jest limitowane. Obejmuje świadczenia o wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł. W praktyce uczelnie mieszczą się w tym limicie i studenci żadnych rozliczeń z fiskusem z tytułu takich świadczeń nie mają.

Gdyby jednak student dostał od firmy, w której odbywa praktykę, jakieś dodatkowe wynagrodzenie, to będzie ono co do zasady obciążone podatkiem. Jeśli natomiast jest on w takiej firmie zatrudniony, to świadczenia od uczelni w związku z odbywaną praktyką mu nie przysługują.