Dochody kapitałowe
Ze sprzedaży udziałów lub akcji trzeba rozliczyć się z fiskusem
Podatnicy, którzy w 2010 r. osiągnęli dochody z tzw. kapitałów pieniężnych, muszą złożyć w urzędzie skarbowym odrębne zeznanie. Najwięcej problemów sprawia w nim ustalenie kosztów uzyskania przychodów
Dochodów z kapitałów pieniężnych nie łączy się z innymi dochodami z działalności gospodarczej oraz dochodami opodatkowanymi według skali podatkowej.
Wyjątkiem jest sytuacja, gdy zbycie papierów wartościowych oraz instrumentów pochodnych następuje w ramach działalności gospodarczej (np. spółka osobowa sprzedaje akcje w innych spółkach).
W zeznaniu PIT-38 podatnik ujmuje przychody z tytułu:
- odpłatnego zbycia udziałów w spółkach kapitałowych, papierów wartościowych (w tym pożyczonych), pochodnych instrumentów finansowych i realizacji praw z nich wynikających oraz
- objęcia udziałów lub akcji w spółkach kapitałowych albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny (w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część).
Wykazuje też koszty uzyskania tych przychodów. Tego rodzaju przychody i koszty ich uzyskania należy wykazać w części C zeznania PIT-38: odpowiednio w poz. 21 i 22 jeśli podatnik otrzymał imienną informację PIT-8C lub w poz. 23 i 24 w razie braku tej informacji.
Dane z PIT-8C nie zawsze wystarczą
Na ogół podatnicy osiągają przychody z kapitałów pieniężnych za pośrednictwem giełdy. Wówczas kwestia rozliczenia dochodu z tego tytułu wydaje się dość prosta. Podatnik otrzymuje bowiem z reguły od biura maklerskiego imienną informację PIT-8C uwzględniającą przychody oraz koszty związane z dokonanymi transakcjami.
Nie oznacza to jednak, że wypełnienie formularza PIT-38 jest czynnością odtwórczą i sprowadza się wyłącznie do przeniesienia odpowiednich danych z informacji uzyskanej z biura maklerskiego. Możliwa jest bowiem sytuacja, gdy kwota kosztów wykazana w PIT-8C nie odpowiada ich rzeczywistej wysokości.
Biura maklerskie często nie mają bowiem informacji o wszystkich zdarzeniach kształtujących wysokość zrealizowanego przez podatnika dochodu.
Przykład
Podatnik sprzedaje na giełdzie akcje, które objął w zamian za wkład niepieniężny. Biuro maklerskie nie ma informacji o sposobie ich nabycia.
Wówczas nie uwzględni w kwotach wykazanych w PIT-8C wydatków poniesionych przez podatnika na nabycie tych akcji.
Wypełniając zeznanie roczne, podatnik powinien więc zweryfikować dane uzyskane z biura maklerskiego. Szczególną uwagę powinien poświęcić kosztom uzyskania przychodów i skorygować ich wysokość o wydatki, o których poniesieniu biuro maklerskie nie wiedziało.
Można uwzględnić prowizje i opłaty
Ustalając wysokość kosztów, podatnik może m.in. uwzględnić prowizje związane z zakupem i sprzedażą papierów wartościowych, opłaty za założenie i prowadzenie rachunku, zapłacone odsetki i prowizje od kredytu finansującego zakup akcji (w kwocie proporcjonalnie przypadającej na tę część kredytu, która została przeznaczona na nabycie akcji).
Urzędy skarbowe nie powinny również kwestionować zaliczenia w poczet kosztów podatkowych wydatków na prenumeratę prasy fachowej, opłat za kursy i szkolenia z zakresu inwestycji giełdowych, wynagrodzenia dla doradcy finansowego czy też opłat za dostęp do serwisów internetowych.
Sprzedaż akcji
Jeszcze trudniejsze zadanie stoi przed podatnikiem, który obejmuje udziały (akcje) lub sprzedaje udziały (akcje) bez pośrednictwa biura maklerskiego. Wtedy musi samodzielnie ustalić kwotę osiągniętego dochodu lub poniesionej straty.
Aby obliczyć dochód lub stratę ze zbycia udziałów lub akcji w spółce kapitałowej albo wkładów w spółdzielni, należy ustalić przychody i koszty ich uzyskania. Przychód to wartość rynkowa wyrażona w cenie określonej w umowie.
Koszty uzyskania przychodów (na dzień zbycia) to:
- wydatki na objęcie udziałów (akcji lub wkładów), jeśli zostały objęte w zamian za wkład gotówkowy,
- wartość składników majątkowych (nie wyższa niż nominalna wartość udziałów, akcji lub wkładów) w przypadku zbywania udziałów (akcji lub wkładów) objętych w zamian za przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część,















