Nabywcy mieszkań zakładowych nie muszą bać się podatku

Osoby zamierzające tanio wykupić zajmowane mieszkania zakładowe, które przejęły spółdzielnie, nie zapłacą za tę transakcję podatku dochodowego od osób fizycznych

Tak wynika z odpowiedzi Ministerstwa Finansów otrzymanej przez "Rz".

- Przekształcenie byłych mieszkań zakładowych w prawo odrębnej własności lokali nie jest objęte podatkiem dochodowym od osób fizycznych - tłumaczy Jakub Lutyk, rzecznik MF. - Nie powstaje bowiem przychód w rozumieniu ustawy o PIT.

Chodzi o lokale, które wcześniej należały do państwowych przedsiębiorstw, osób prawnych, jednostek organizacyjnych. To byłe mieszkania zakładowe. Część trafiła do prywatnych właścicieli, część została wykupiona, niektóre przejęły spółdzielnie mieszkaniowe. Tych jest w kraju nawet kilkanaście tysięcy. Art. 48 ust. 1 - 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (DzU z 2003 r. nr 119, poz. 1116 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 31 lipca dokładnie określa zasady przekształcenia najmu tych mieszkań w prawo własności. Jest to możliwe na bardzo korzystnych warunkach (patrz ramka). Przy niskich kosztach notarialnych i zaliczeniu tzw. kaucji mieszkaniowej na poczet tych kosztów opłaty za wykup mogą być symboliczne.

Nie ma przychodu

Przypomnijmy, że zapłata podatku nie grozi również tym, którzy przekształcą swoje mieszkanie lokatorskie w odrębną własność (pisaliśmy o tym w "Rz" z 6 sierpnia). Sprawę opisywały też inne media. Andrzej Krzyżański, prezes Krajowego Związku Lokatorów i Spółdzielców, podkreśla, że po tych publikacjach nie ma już sygnałów, że władze spółdzielni wmawiają lokatorom, iż przekształcenia nie będą wcale takie tanie, bo trzeba będzie zapłacić podatek dochodowy.

- Wcześniej takie sytuacje się zdarzały -mówi Krzyżański.

Potwierdza to poseł Grzegorz Tobiszowski, sprawozdawca nowelizacji ustawy w Sejmie.

- Teraz można mówić o blokadzie informacji. Mieszkańcom się niczego nie tłumaczy - podkreśla poseł.

Zaległości do umorzenia

Tegoroczna nowelizacja ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (DzU nr 125, poz. 873) poprawiła też pozycję osób, które po 23 kwietnia 2001 r. wykupiły mieszkanie lokatorskie na pełną własność (albo naprawo własnościowe) według zasad mniej korzystnych niż obecne, ale nie wpłaciły całej należności. Art. 6 ust. 1 noweli przewiduje, że niespłaconą kwotę im się umarza, jeśli dokonana dotychczas spłata pokrywa całkowite koszty budowy lokalu. Czy to umorzenie jest opodatkowane? Ministerstwo Finansów rozwiewa wątpliwości.

- Skoro niespłaconą kwotę z tytułu rozpoczętego przed 31 lipca przekształcenia uważa się za nienależną, to jej umorzenie nie może rodzić skutków w podatku dochodowym od osób fizycznych - podkreśla Ministerstwo Finansów w odpowiedzi dla "Rz". Inaczej mówiąc, to, co zostanie w kieszeni spółdzielcy, nie będzie opodatkowane.

Zasady nabycia przez najemców własności byłych mieszkań zakładowych zależą od tego, czy spółdzielnia stała się właścicielem budynku odpłatnie, czy też nie musiała za to płacić.

Przy nabyciu nieodpłatnym lokator musi pokryć koszty dokonanych przez spółdzielnie nakładów koniecznych, przeznaczonych na utrzymanie budynku, w którym znajduje się mieszkanie.

Jeśli spółdzielnia nabyła budynek odpłatnie, wtedy trzeba wnieść wkład budowlany. Wylicza się go nie od wartości rynkowej mieszkania, ale bierze się pod uwagę zwaloryzowaną cenę nabycia budynku, jaką uiściła spółdzielnia (z reguły będzie ona znacznie niższa od obecnej wartości rynkowej).

W obu przypadkach najemcy muszą również spłacić zaległy czynsz.