Jak wyliczyć VAT na fakturze końcowej

Z chwilą zapłaty każdej z zaliczek w walucie obcej oraz w dniu wystawienia faktury końcowej dokumentującej resztę należności za dostawę bądź usługę, trzeba obliczyć kwotę podatku w złotych. Z tym jednak może być problem

Inny jest bowiem kurs waluty stosowany do obliczenia VAT należnego od zaliczki, a inny dla należności wynikającej z faktury końcowej. Pojawia się wątpliwość, czy kwota VAT wykazanego na fakturze końcowej, to:

• kwota podatku w walucie obcej (np. euro) od nieuiszczonej części należności w tej walucie, przeliczona na złote według kursu poprzedzającego dzień wystawienia faktury końcowej, czy

• kwota stanowiąca różnicę podatku obliczonego w złotych według kursu poprzedzającego dzień wystawienia faktury końcowej od całej należności i podatku wykazanego w złotych w fakturze zaliczkowej.

W najnowszych interpretacjach organy podatkowe opowiadają się w większości za pierwszym wariantem. Taki pogląd dominuje także w orzecznictwie sądowym, choć zdarzają się wyroki o odmiennej treści.

Argumenty za drugim wariantem

W interpretacji katowickiej Izby Skarbowej (IBPP2/443-369/10/JJ) uznającej za prawidłowe stanowisko podatnika czytamy: „Biorąc powyższe pod uwagę, a także brzmienie powołanych przepisów rozporządzenia w sprawie faktur, w których ustawodawca wskazał, że kwotę podatku wykazaną na fakturze dokumentującej wykonanie usługi lub dostawę towarów pomniejsza się o kwotę podatku wskazanego na fakturze dokumentującej otrzymanie części należności, należy stwierdzić, że chodzi o kwotę podatku wyrażoną w złotych.

Zatem celem przeliczenia kwoty podatku na fakturze rozliczającej otrzymane zaliczki należy całkowitą wartość usługi, wykazaną na tej fakturze (kwotę należności) przeliczoną na PLN według kursu średniego waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury końcowej pomniejszyć o wartość pobranych zaliczek – przeliczonej na PLN według kursu z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktur zaliczkowych (jeżeli faktury zostały wystawione w ustawowym terminie).

Natomiast kwota podatku powinna zostać pomniejszona o sumę kwot podatku wykazanego w fakturach dokumentujących pobranie zaliczek (które zostały przeliczone według właściwych kursów z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktur dokumentujących otrzymane zaliczki). Zauważyć należy, że sposób ten jest zgodny z literalnym brzmieniem przytoczonych powyżej przepisów prawa podatkowego, tj. § 10 ust. 5 rozporządzenia”.

Za prawidłowością drugiego wariantu przemawiać może też uzasadnienie wyroku NSA z 24 maja 2011 r. (I FSK 760/10 NSA). Istota sporu nie dotyczyła jednak omawianego w artykule problemu.

Sąd rozstrzygał bowiem sprawę zasadności i prawidłowości wystawienia faktury korygującej do transakcji w związku z dokonaniem przez strony – po upływie pewnego okresu od daty transakcji – ponownych rozliczeń m.in. na skutek wątpliwości związanych z uprzednią (wcześniejszą) zapłatą części należności w euro bez wymaganego wówczas zezwolenia dewizowego.

Analizując całokształt rozliczeń pomiędzy stronami, czyli sposób fakturowania transakcji jeszcze przed wystawieniem faktury korygującej, sąd uznał za właściwy sposób fakturowania opisany w niniejszym artykule jako wariant drugi.

W mojej ocenie prawidłowe jest jednak stanowisko wyrażone w wyrokach WSA w Poznaniu oraz NSA z 2008 r. oraz w interpretacjach Izb Skarbowych z Poznania i Warszawy, gdyż w stosunku do jednego zdarzenia podatkowoprawnego, jakim jest otrzymanie zaliczki, nie może dwa razy w różnych datach powstawać obowiązek podatkowy.

Co mówią przepisy

Zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenia ministra finansów z 28 marca 2011 r. regulującego m.in. zasady wystawiania faktur „kwota podatku VAT na fakturze zawsze musi być wykazana w złotych bez względu na to, w jakiej walucie określona jest kwota należności w fakturze”.

Stosownie zaś do art. 31a ustawy o VAT, gdy kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania są określone w walucie obcej, przelicza się je na złote według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego (a gdy podatnik może wystawić fakturę przed powstaniem obowiązku podatkowego i wystawi ją w przewidzianym przepisami terminie, to stosuje się kurs średni NBP ogłoszony na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury).