Wiadomości
Jeśli kotlet, to sojowy
Rozmowa z Katarzyną Pryzmont, dietetykiem Akademii Medycznej z Centrum Odchudzania i Edukacji Żywieniowej Corpus Delecti
Rz: Czy wegetarianizm jest zdrowy?
Katarzyna Pryzmont: Dobrze zbilansowana dieta wegetariańska wpływa korzystnie na stan zdrowia organizmu. Zmniejsza ryzyko wystąpienia niektórych chorób, np. układu krążenia, nowotworów, otyłości. Mięso powinny zastąpić nasiona roślin strączkowych i otrzymywane z nich produkty, np. tofu, masło arachidowe, a miejsce mleka u wegan powinno zostać zastąpione mlekiem sojowym. W codziennej diecie powinny się znaleźć produkty zbożowe, warzywa, roślinne zamienniki mięsa oraz nabiał. Zaleca się łączenie fasoli z ryżem, omletu z groszkiem, kaszy z grzybami.
Czy każdy może zostać wegetarianinem? Komu odradzany jest ten styl życia?
Wegetarianie nie spożywają mięsa i ryb, a także owoców morza. Tego typu dietę poleciłabym głównie osobom z nadwagą, otyłością, nadciśnieniem czy wysokim stężeniem cholesterolu lub trójglicerydów we krwi. Starsze osoby niejedzące mięsa mogą mieć niedobór witaminy B12, dzieci niedobór witaminy D. Dietetycy są ostrożni w polecaniu diety wegetariańskiej. Właściwe jej skomponowanie nie jest proste. Dlatego, zwłaszcza w przypadku radykalnych odmian wegetarianizmu (weganizm, frutarianizm), zaleca się uzupełnianie jadłospisu specjalnymi preparatami. Tych dwóch odmian nie polecałabym nikomu, a w szczególności dzieciom, kobietom ciężarnym i karmiącym, osobom dotkniętym chorobami metabolicznymi, np. cukrzycą, oraz osobom w podeszłym wieku.
Jakie są korzyści z niejedzenia mięsa?
Wegetariańskie menu ma niską zawartość tłuszczu i nasyconych kwasów tłuszczowych. Spożywa się więcej błonnika pokarmowego, witaminy C.Dzięki temu można schudnąć, obniżyć ciśnienie, wyrównać cukier we krwi oraz stężenie cholesterolu i trójglicerydów.
Od lat lekarze przekonują, że mięso jest zdrowe, bo jest źródłem białka. Czy rzeczywiście jest niezbędne?
Mięso jedzone w małych ilościach, odtłuszczone, bez skóry i gotowane to przede wszystkim pełnowartościowe białko. Jednak nie każdy wie, że spożywanie mięsa w dużych ilościach niesie ze sobą zwiększone ryzyko zachorowania na nowotwór jelita grubego, miażdżycę i inne choroby metaboliczne. Poza tym spożywanie nadmiernej ilości mięsa może prowadzić do chorób tarczycy, nadciśnienia. Mięso zawiera duże ilości pestycydów i antybiotyków, którymi karmione są zwierzęta hodowlane, substancje hormonalne, trujące glikozydy, adrenalinę związaną ze stresem zwierząt podczas hodowli i ich uśmiercania.Według najnowszych zaleceń American Dietetic Association zaleca ograniczenie spożycia czerwonego mięsa nawet do jednego posiłku tygodniowo.
Dosyć często u roślinożerców występuje niedobór żelaza i białka. Jak temu zapobiegać?
Najwięcej żelaza jest w zielonych warzywach, nasionach strączkowych oraz w pełnoziarnistym pieczywie. Wystarczy te produkty łączyć z owocami bogatymi w witaminę C, ponieważ wtedy zwiększa się przyswajanie żelaza.Rzekomy niedobór białek oraz aminokwasów wśród wegetarian stosujących zrównoważoną dietę nie został nigdy dowiedziony. Głównym źródłem białka w diecie wegetariańskiej, w zależności od odmiany diety, mogą być jaja, mleko i jego przetwory lub rośliny wysokobiałkowe, takie jak np. rośliny strączkowe czy kasze.
Czym grozi niedobór żelaza?
Mamy gorszą sprawność fizyczną, obniża się koncentracja, sprawność umysłowa, osoby z niedoborem mogą miewać złe nastroje, mieć niską odporność, zaburzenia rytmu serca. Brak żelaza może powodować anemię. Dlatego wegetarianie raz na pół roku powinni robić sobie badania krwi, by sprawdzić, czy nie zagraża im niedokrwistość związana z niedoborem witaminy B12 lub żelaza. Zbyt mało tej witaminy może prowadzić do zaburzeń w układzie krwionośnym, nieodwracalnego uszkodzenia układu nerwowego oraz niedokrwistości. U osób w podeszłym wieku mogą występować objawy neuropsychiatryczne.
Czy decyzję o odstawieniu produktów zwierzęcych należy skonsultować z dietetykiem?
Zdecydowanie tak. Nie znając możliwości modelowania diety, możemy doprowadzić do niedożywienia lub niedoborów cennych składników mineralnych i witamin. Dietetyk opowie o plusach i minusach takiej diety, poradzi zrobienie badań i zastosuje najlepszą dla każdego dietę. W mojej poradni Corpus Delecti opracowujemy szczegółowe jadłospisy dla wegetarian.W aptekach jest mnóstwo suplementów, dzięki którym nie grozi nam niedobór witamin i minerałów. Czy powinno się je przyjmować?Suplementy są zalecane dla osób niejedzących mięsa oraz produktów mlecznych. Warto skonsultować się z dietetykiem, który poradzi najlepszy preparat witaminowy.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
