Jak rozliczyć wspólną inwestycję, gdy mąż i żona mają odrębne firmy

autor: Seweryn Sołtys

źródło: Fotorzepa

Jeśli każdy z małżonków prowadzi działalność gospodarczą, to firma, która buduje im wspólny budynek, musi na fakturze wykazać dane każdego z nich

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Nie zawsze łatwo ustalić wysokość amortyzacji
• Faktura VAT nie musi być wystawiona na oboje małżonków
• Dzielenie firmy po rozwodzie
• Kto odpowiada za zaległości podatkowe w rodzinnej firmie
• Ulga przysługuje, gdy każdy z podatników ponosi wydatki
• Majątek w rodzinie czyli jak wydawać pieniądze, zaciągać długi i prowadzić interesy

Jeśli każdy z małżonków prowadzi własną działalność gospodarczą, to wykonawca, który buduje im wspólny budynek, powinien na fakturze wykazać dane każdego z nich. Dzięki temu odliczą odpowiednią część VAT

- Oboje małżonkowie prowadzą swoje firmy: żona zajmuje się handlem detalicznym, a mąż hurtowym. Małżonkowie zamierzają wybudować budynek usługowo- handlowy na należącej do nich działce. Jedną połowę będzie zajmował sklep żony, w drugiej będzie się znajdować firma małżonka. Wykończenie obu powierzchni budynku będzie jednakowe. Pomiędzy małżonkami istnieje wspólność majątkowa. Jak powinny być wystawiane faktury za usługi związane z budową budynku? Na jakich zasadach małżonkowie odliczają VAT? W jaki sposób powinien być amortyzowany taki budynek? – pyta czytelnik.

Faktury dotyczące budowy budynku będącego wspólnym majątkiem obojga małżonków prowadzących działalność gospodarczą powinny być wystawiane na ich oboje.

Odliczenie zaś przysługuje każdemu z małżonków w zakresie, w jakim budynek będzie związany z wykorzystaniem go w ich działalności. Każde z małżonków wykaże w swojej ewidencji środków trwałych ten budynek (w wysokości połowy jego wartości).

Jakie dane na fakturze

Zgodnie z art. 195 kodeksu cywilnego własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność). Dla małżonków udziały w majątku wspólnym są równe, co wynika z art. 43 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Przy sprzedaży usługi budowlanej związanej z budową budynku będącego współwłasnością małżonków prowadzących odrębne firmy powinna być wystawiona jedna faktura. Na fakturze tej jako nabywcy powinni być wykazani oboje małżonkowie.

Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia ministra finansów regulującego zasady wystawiania faktur, faktura stwierdzająca dokonanie sprzedaży powinna m.in. zawierać co najmniej: imiona i nazwiska lub nazwy bądź nazwy skrócone sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy i numery identyfikacji podatkowej sprzedawcy i nabywcy.

Z przepisów tych nie wynika zatem, że faktura nie może być wystawiona dla dwóch nabywców jednej usługi. Ponadto stroną w umowach z firmami budowlanymi będą oboje małżonkowie, co także wskazywałoby na konieczność wystawienia jednej faktury dla obojga małżonków za daną usługę budowlaną.

VAT zaś będzie odliczany proporcjonalnie do wykorzystania budynku dla działalności danej firmy. W sytuacji opisanej w pytaniu małżonkowie odliczą po połowie VAT naliczonego, ponieważ w takiej proporcji budynek będzie wykorzystany na potrzeby ich firm.

Każdy z małżonków jest podatnikiem

Pomimo że pomiędzy małżonkami istnieje wspólność majątkowa to w rozumieniu przepisów o VAT są oni odrębnymi podatnikami. W związku z tym mogą odliczać VAT tylko w zakresie, w jakim dany zakup jest związany z wykonywanymi przez nich czynnościami opodatkowanymi (art. 86 ust. 1 ustawy o VAT).

Gdyby zaś małżonkowie mieli wykorzystywać budynek w innej proporcji np. mąż w 90 proc., a żona w 10 proc., to mąż miałby prawo do odliczenia 90 proc. VAT z faktur za usługi związane z budową tego budynku, a żona 10 proc. podatku naliczonego.

Podobną sprawę rozpatrywała Izba Skarbowa w Warszawie w interpretacji z 29 września 2011 r. (IPPP3/443-960/11-3/JF). Dotyczyła ona małżeństwa, które na nabytej do wspólności majątkowej działce zamierzało wznieść budynek usługowo-mieszkalny. W części budynku, wynoszącej 39,54 proc. powierzchni, małżonka zamierzała prowadzić działalność gospodarczą (sklep chemiczno-kosmetyczny), pozostałą część (60,46 proc. powierzchni) jej mąż wynajmował na cele mieszkaniowe.

Izba stwierdziła, że z przepisów nie wynika zakaz wystawiania faktur na więcej niż jeden podmiot. Zatem nabywcą towaru czy usługi może być więcej niż jedna osoba, zaś dane zawarte w fakturze VAT muszą umożliwiać jednoznaczną identyfikację stron transakcji gospodarczej, zarówno po stronie nabywcy, jak i sprzedawcy.

Faktura dokumentująca nabycie przez małżonków robót budowlanych dotyczących wzniesienia należącego do majątku wspólnego budynku usługowo-mieszkalnego powinna być wystawiona przez sprzedawcę na oboje małżonków. Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy o VAT podatniczce przysługuje prawo do odliczenia części 39,54 proc. wydatków ponoszonych na budowę obiektu (w stanie surowym) przeznaczonego na działalność gospodarczą.