Zamówienia publiczne
Jak skutecznie zakwestionować niezgodną z prawem decyzję
Zmiany przyjęte w dużej nowelizacji wbrew pozorom nie ograniczają się do usunięcia protestu. To raczej stworzenie nowego systemu środków ochrony prawnej
W uzasadnieniu do projektu ustawy podaje się, że ma być szybciej (bez protestu), sprawniej (jednoosobowe orzekanie przez KIO) i sprawiedliwiej (z możliwością wnoszenia odwołania również po zawarciu umowy przez zamawiającego).
Kto może wnieść odwołanie
Wykonawca, uczestnik konkursu lub inny podmiot dla skutecznego wniesienia odwołania musi wykazać:
1. Naruszenie przez zamawiającego przepisów pzp.
Ustawodawca do tej pory posługiwał się pojęciem „naruszenia przepisów ustawy”, co dawało możliwość wnoszenia protestu i odwołania również w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Po nowelizacji pojawiły się wątpliwości co do możliwości wnoszenia odwołania przy naruszeniu przepisów innych niż pzp.
Powinny być one rozstrzygnięte na korzyść przy rozpatrywaniu dopuszczalności wniesienia odwołania z powołaniem się na naruszenie przepisów kodeksu cywilnego, który jest wprost przywołany w art. 14 ustawy prawo zamówień publicznych lub przepisów innych ustaw bezpośrednio wymienionych w tekście poszczególnych artykułów pzp.
Problem powstaje w przypadku pozostałych ustaw – przy czym należy podkreślić, że nawet brak możliwości wniesienia odwołania nie pozbawia zainteresowanych prawa do rozstrzygania sporów przed sądem powszechnym. Powstaje więc dualizm rozpatrywania sporów związanych z prowadzeniem procedury udzielenia zamówienia;
2. Posiadanie interesu w uzyskaniu zamówienia.
Odwołujący powinien wykazać, że miał lub nadal ma interes w uzyskaniu zamówienia – nie musi to być, tak jak do tej pory, interes prawny, tzn. wynikający z przepisów prawa materialnego, lecz wystarczy wykazanie interesu faktycznego;
3. Poniesienie szkody.
Odwołujący powinien wykazać, że naruszenie przepisów przez zamawiającego powoduje szkodę lub może powodować szkodę (musi istnieć związek przyczynowy między naruszeniem a szkodą).
Uprawnione do wniesienia środków ochrony prawnej na postanowienia ogłoszenia i specyfikacji są także organizacje zrzeszające wykonawców wpisane na listę prowadzoną przez prezesa UZP.
Warunki formalne
Pierwszym środkiem ochrony prawnej jest odwołanie kierowane do prezesa KIO, rozpatrywane przez organ niezależny od stron. Zniesienie protestu ma się przyczynić do skrócenia procedury odwoławczej, niesie jednakże ze sobą zaostrzenie wymogów dla wykonawców chcących skutecznie dochodzić swoich praw. Należy zwrócić uwagę na kilka aspektów formalnych skutecznego wniesienia odwołania:
- pierwszym jest wymóg co do zawartości – odwołanie powinno zawierać wskazanie czynności zamawiającego niezgodnej z przepisami lub czynności wymaganej przez prawo, lecz zaniechanej przez zamawiającego, zwięzłe przedstawienie zarzutów, żądanie oraz okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające wniesienie odwołania (warunki formalne w rozumieniu art. 180 ust. 3 pzp);
- odwołanie musi być złożone w nieprzekraczalnym terminie w odpowiedniej formie. Obowiązuje forma pisemna lub forma z elektronicznym podpisem weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Nowela znosi możliwość zachowania terminu przez nadanie odwołania w placówce pocztowej operatora publicznego. Oznacza to w praktyce znaczące skrócenie terminu na wniesienie odwołania w formie pisemnej – podpisane odwołanie powinno w terminie wpłynąć do prezesa KIO;
- niezbędne jest przesłanie w terminie kopii odwołania zamawiającemu, tak aby mógł on zapoznać się z jego treścią. Ustawodawca wprowadził domniemanie, iż przekazanie kopii e-mailem lub faksem oznacza możliwość zapoznania się przez zamawiającego z treścią odwołania;
- wniesienie wpisu w wysokości wyznaczonej przepisami rozporządzenia powinno nastąpić najpóźniej do dnia upływu terminu na wniesienie odwołania.















