Zamówienia publiczne
Przedsiębiorca może dostać pieniądze akonto
Nowe przepisy w sposób jednoznaczny wprowadziła możliwość wypłacania zaliczek na poczet wykonania zamówienia
Podstawowym celem zaliczkowania (art. Art. 15a. 1. prawa zamówień publicznych) jest obniżenie cen ofert poprzez ułatwienie wykonawcom pozyskiwania finansowania dla realizowanych zamówień z przyszłego wynagrodzenia płaconego przez zamawiającego i uniezależnienie wykonawcy od źródeł czysto komercyjnych, przede wszystkim bankowych.
Przepisy przewidują jednak kilka istotnych ograniczeń w udzielaniu zaliczek, wiążąc zakres udzielania zaliczek z formą prawną zamawiającego, pochodzeniem środków, z których ma być sfinansowanie zamówienie, oraz przedmiotem zamówienia.
Podstawowe ograniczenie dotyczy jednostek sektora finansów publicznych (poza podsektorem samorządowym). Mogą one udzielać zaliczek w dwóch sytuacjach:
- gdy zamówienie jest finansowane ze środków zagranicznych (Unii Europejskiej, EFTA oraz innych niepodlegających zwrotowi)
- przedmiotem zamówienia są roboty budowlane.
Wymienione przesłanki należy uznać za rozłączne, w związku z czym wystarczające jest zaistnienie jednej, aby zamawiający mógł udzielić zaliczki.
Podsektor samorządowy nie jest w ten sposób ograniczony, w związku z czym np. urząd gminy może udzielić zaliczek bez względu na pochodzenie środków na sfinansowanie zamówienia i przedmiot zamówienia.
Uwaga! Stosując tryby najmniej konkurencyjne – z wolnej ręki lub negocjacje bez ogłoszenia – nie można udzielać zaliczki (dotyczy to również zamawiających samorządowych).
Nawet całe wynagrodzenie
Zamawiający może udzielać dowolnej ilości zaliczek – jednak warunkiem udzielenia kolejnej zaliczki jest wykazanie przez wykonawcę, że wykonał zamówienie w zakresie wartości poprzednio udzielanych zaliczek. W naturalny sposób zaliczkowanie będzie więc się pokrywać z realizacją i rozliczaniem przedmiotu zamówienia w etapach.
Należy podkreślić, że pzp nie wprowadza żadnych ograniczeń wysokości zaliczki. Zamawiający może więc udzielić zaliczki nawet w pełni odpowiadającej wysokości wynagrodzenia wykonawcy. Ze względu na ryzyko niewykonania lub nienależytego wykonania umowy warto jednak ograniczać wysokość zaliczek.
Z udzieleniem zaliczki o wartości ponad 20 proc. wynagrodzenia wykonawcy przepisy wiążą obowiązek zażądania przez zamawiającego zabezpieczenia zaliczki. Wnosi się je w formach przewidzianych dla wniesienia zabezpieczenia należytego wykonania umowy, przy czym to zamawiający decyduje, którą z tych form wybierze (poza oczywiście pieniądzem, który mimo że jest dopuszczalny, to z oczywistych przyczyn byłby pozbawiony sensu).
Zabezpieczenie w umowie
Zgodnie z art. Art. 15a. 1. ust. 7 w przypadku żądania wniesienia zabezpieczenia zaliczki, w umowie określa się jego formę lub formy, wysokość, a także sposób wniesienia i zwrotu. Umowa może również przewidywać możliwość zmiany formy zabezpieczenia zaliczki w trakcie realizacji jej umowy.
Mimo że przepis wskazuje umowę jako właściwe miejsce dla umieszczenia postanowień dotyczących zabezpieczenia zaliczki, właściwsze jest jednak wpisanie ich już do treści specyfikacji. Im wcześniej wykonawca będzie dysponował pełną informacją o finansowaniu zamówienia, tym większe będzie prawdopodobieństwo obniżenia ceny i jednocześnie mniejsze ryzyko ewentualnych nieporozumień.
Ponadto również w specyfikacji zamawiający powinien wpisać same zasady udzielania zaliczki, w tym jej wysokość, dopuszczalną formę wnoszenia, sposób rozliczania zaliczki. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby udzielić zaliczek na wyodrębnione części zamówienia. Ich udzielanie nie jest związane z wartością zamówienia.
Zobacz cały poradnik
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
