Służba celna
Celnik zajrzy do walizki i metryki podróżnego
Służba Celna ma skuteczniej zwalczać korupcję we własnych szeregach. Jedną z metod będzie zbieranie danych osobowych obywateli. Eksperci twierdzą, że przepisy powinny szanować prawo do prywatność
Celnicy będą wiedzieli coraz więcej o obywatelach. Będą mogli np. zbierać dane o listach pasażerów statków i samolotów, częstotliwości ich podróży, dacie urodzin, adresie zamieszkania czy miejscu pracy. Tak wynika z projektu założeń zmian w ustawie o Służbie Celnej, które przygotowało Ministerstwo Finansów.
Chodzi o dane praktycznie wszystkich, którzy przekraczają granicę i mogą mieć do czynienia z przewozem jakichkolwiek towarów. Nawet gdy są zwykłymi pasażerami międzynarodowego lotu. Mogą być zbierane także dane osób zajmujących się handlem wyrobami akcyzowymi, np. papierosami i alkoholem, celnicy bowiem zajmują się też kontrolą takiej działalności.
Kierownictwo Służby Celnej argumentuje, że rozszerzenie ich uprawnień jest konieczne, ponieważ dotychczasowe są niewystarczające, by zwalczać łapownictwo.
– W przeszłości wielokrotnie stawiano niesłuszne zarzuty korupcyjne wielu naszym kolegom, właśnie wskutek braku odpowiednich przepisów – zauważa Jacek Staniszewski, przewodniczący Federacji Związków Zawodowych Służby Celnej.
Eksperci zajmujący się prawami człowieka nie kryją zaniepokojenia.
– To niebezpieczny trend, bo kolejnej służbie państwowej rozszerza się prawo wglądu w prywatność obywateli – zwraca uwagę Adam Bodnar, wiceprezes zarządu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Dodaje, że ogłoszone założenia niewiele mówią o zakresie zbierania danych przez celników, więc najważniejsze może się okazać brzmienie konkretnych zapisów projektu ustawy. A te mogą oznaczać, że celnicy zbiorą dane, które obywatele chcieliby zachować dla siebie, np. datę urodzenia albo częstotliwość wizyt w kasynie.
– Cel jest słuszny, ale w przyszłych przepisach trzeba zachować równowagę między wolnością obywateli a potrzebą zwalczania zachowań korupcyjnych – zauważa adw. Mikołaj Pietrzak z Komisji Praw Człowieka samorządu adwokackiego.
Uprawnionych do kontrolowania obywateli jest coraz więcej. W czerwcu mają wejść w życie przepisy pozwalające Najwyższej Izbie Kontroli zbierać dane m.in. o wyznaniu, nałogach i poglądach politycznych obywateli.
etap legislacyjny: konsultacje wewnątrzresortowe
Opinia dla „RZ"
Grzegorz Smogorzewski zastępca szefa Służby Celnej
Już dziś mamy uprawnienia do zbierania danych osobowych. Możemy też zbierać dane o pasażerach w środkach transportu, jednak przewoźnicy uważają, że obecne zapisy, ogólnie określające to uprawnienie, nie są wystarczające. Projektowane regulacje dotyczące zbierania danych osobowych mają służyć wyłącznie zwalczaniu korupcji w Służbie Celnej. I tak będziemy je wykorzystywali. Chodzi np. o ustalenie, ile razy konkretna osoba przekracza granicę i czy przypadkiem jej towarów nie odprawia ten sam celnik. Te dane już mamy, ale nie możemy wykorzystywać ich do zwalczania korupcji w Służbie Celnej.
Przeczytaj więcej o: Adam Bodnar, Grzegorz Smogorzewski, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Mikołaj Pietrzak, Najwyższa Izba Kontroli, Służba Celna, celnicy, dane osobowe
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
