Legalne ściąganie plików na portalach

Nowy zakres dozwolonego użytku zdaniem prawników zagrozi interesom twórców oraz wydawców. Konieczna jest kompleksowa, a nie wycinkowa nowelizacja

Złożony przez PSL w Sejmie projekt nowelizacji prawa autorskiego rozszerza dozwolony użytek utworów na Internet.

Ma on zmienić art. 23 ust. 2, który pozwala na korzystanie z pojedynczych egzemplarzy dzieła osobom pozostającym w związkach osobistych, w szczególności krewnym i powinowatym, a także będąc ze sobą w stosunkach towarzyskich. Nowością będzie rozszerzenie tych związków, zwłaszcza towarzyskich, na pośrednie relacje, z użyciem środków komunikacji elektronicznej, w tym Internetu.

Internetowy krąg towarzyski

Jak zostało napisane w uzasadnieniu projektu, Internet znacząco wzbogacił formy więzów towarzyskich. Należą do nich m.in. portale społecznościowe i komunikatory internetowe.

– Cel wydaje się jasny: objąć dozwolonym użytkiem Internet i uciąć spekulacje, czy obejmuje on wyłącznie „fizyczne" relacje, czy także „wirtualne" – wskazuje mec. Marcin Maruta, specjalista od nowych technologii. – Co ważne i bardzo dyskusyjne, rozszerza się zakres dozwolonego użytku na pośredni stosunek towarzyski. Jest szereg argumentów za takim rozwiązaniem, choćby obecny sposób zawierania znajomości czy zalegalizowanie tego, co i tak się dzieje na Facebooku. Są jednak i argumenty przeciw: jest to bowiem znaczące rozszerzenie dozwolonego użytku. Przez zamknięte listy kilkuset czy nawet kilku tysięcy „znajomych", można będzie w sposób prawie nieograniczony rozpowszechniać chronione utwory. Byłbym za takim rozwiązaniem, ale po doprecyzowaniu warunków, by nie narażać majątkowych interesów twórców i wydawców.

To nie takie proste

– Niestety, projekt zmierza do psucia prawa: jest wadliwy merytorycznie i nieudolnie zredagowany – to z kolei opinia mec. Michała Błeszyńskiego. – Wbrew przeznaczeniu art. 23 usiłuje rozszerzyć zakres dozwolonego użytku, wprowadzając niezrozumiałe pojęcie „pośredni stosunek towarzyski". Pozbawia także twórców ochrony, pozwalając na dowolne interpretacje zakresu jej wyłączenia. Wreszcie, uzasadnienie projektu błędnie informuje, że projekt nie dotyczy materii objętej prawem europejskim, podczas gdy traktuje o niej dyrektywa o prawie autorskim w społeczeństwie informacyjnym.

– Prawo autorskie potrzebuje reformy, a nie tylko wprowadzenia zmian do jednego ustępu ustawy – ocenia Helena Rymar, prawnik, Centrum Cyfrowego Projektu Polska. – Użyte w projekcie wyrażenia: „środki komunikacji elektronicznej" oraz „Internet" zapewne przemawiają do użytkowników Internetu, ale wprowadzenie ich do ustawy nie zmienia nic w dotychczasowym pojęciu dozwolonego użytku osobistego. Projekt ma jedną dobrą stronę: jest punktem wyjścia do dyskusji. Mocno krytykują projekt wydawcy.

– Pomysł PSL napędziłby ruch i dochody niektórych portali kosztem przychodów wydawców prasowych i książkowych, co negatywnie odbiłoby się na tworzeniu profesjonalnych treści, a w efekcie na czytelnikach – wskazuje Maciej Hoffman, dyrektor generalny Izby Wydawców Prasy.

Zobacz stanowisko Izby Wydawców Prasy w sprawie projektu Klubu Poselskiego PSL  dotyczącego dozwolonego użytku chronionych utworów