Zatrudniamy nauczyciela w trakcie roku szkolnego

Nauczycielowi przyjmowanemu do pracy w trakcie roku szkolnego przysługuje mniej uprawnień zawodowych. Traci on też zwykle na wynagrodzeniu w porównaniu z kolegami na stałych etatach

Zasadą jest angażowanie nauczycieli z początkiem roku szkolnego według planu organizacyjnego opracowanego przez dyrektora. Uwzględnia on przy tym potrzeby kadrowe placówki, konieczny wymiar zajęć, liczbę uczniów itd. Wynika z tego inna reguła – stabilności zatrudnienia pedagoga. Dlatego też powinien on docelowo mieć stały angaż, a jego zatrudnienie okresowe ma wyjątkowy charakter, ściśle obwarowany przepisami. Nie każdy nauczyciel ma wobec tego takie same prawa. W znacznie gorszej sytuacji są osoby zatrudniane na czas określony w trakcie roku szkolnego. Dodajmy do tego niejasne przepisy, które pozostawiają dyrektorom sporo swobody w kwestii ich interpretacji. Osoba zaczynająca pracę w szkole powinna bowiem po roku stażu uzyskać, co do zasady, umowę bezterminową. Nauczyciel kontraktowy też co do zasady ma dostać taki angaż.

Rok szkolny inny od kalendarzowego

Zacznijmy od omówienia roku szkolnego. Zaczyna się i kończy zwykle kiedy indziej niż kalendarzowy i jest krótszy od 12 miesięcy.

Zasady organizacji pracy w szkołach określa rozporządzenie ministra edukacji narodowej i sportu z 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (DzU nr 46, poz. 432 ze zm.). Nie dotyczy ono jednak publicznych szkół artystycznych, szkół w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich. Poszczególne szkoły są różnie zorganizowane. Zajęcia dydaktyczno-wychowawcze zaczynają przeważnie pierwszego dnia września, z wyjątkiem piątku i soboty, a kończą w najbliższy piątek po 18 czerwca. Istnieją jednak liczne wyjątki, jakie mogą wprowadzić placówki.

W wymienionych w tabelce placówkach, które określiły inne daty zakończenia roku szkolnego, zaczyna się on pierwszego dnia września. Stosujemy bowiem zasady ogólne ustalone w rozporządzeniu z 18 kwietnia 2002 r. I analogicznie: szkoły, które wskazały inne daty rozpoczęcia roku szkolnego, kończą go w najbliższy piątek po 18 czerwca. Reasumując: ogólne ramy roku szkolnego obowiązują tam, gdzie nie zostały ustalone inne terminy początku i końca tego roku.

STAŻYSTA I OSOBA U PROGU KARIERY ZAWODOWEJ DOSTANĄ NA PEWNO ANGAŻE OKRESOWE

Dyrektor może zaoferować pedagogowi umowę okresową wyłącznie, gdy wymagają tego potrzeby wynikające z organizacji nauczania w szkole lub w celu zastępstwa nieobecnego pracownika

Karta nauczyciela w art. 10 ust. 7 pozwala na złożenie takiej propozycji osobie rozpoczynającej pracę, nauczycielowi kontraktowemu, mianowanemu, a nawet dyplomowanemu choćby w trakcie roku szkolnego. Zaznaczam jednak, że decyzja o podpisaniu angażu okresowego nie zależy wyłącznie od swobodnego uznania pracodawcy. Musi wystąpić ponadto jedna z przesłanek:

- potrzeba wynikająca z organizacji nauczania,

- konieczność zastępstwa nieobecnego nauczyciela.

Art. 10 ust. 7 karty jako przewidujący wyjątek od zasady bezterminowego zatrudnienia nauczycieli należy bowiem stosować ściśle. Potwierdził to Sąd Najwyższy 15 września 2006 r. (I PK 62/06).

Szkoła zatrudnia nauczycieli na podstawie mianowania lub umowy o pracę. Muszą oni, oczywiście, mieć specjalne kwalifikacje. Nauczyciel ma spełniać warunki:

- mieć wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończony zakład kształcenia nauczycieli,

- przestrzegać podstawowych zasad moralnych,

- wykazywać się stanem zdrowotnym niezbędnym do wykonywania zawodu.

Kwalifikacje wymagane od nauczycieli w publicznych i niepublicznych placówkach opiekuńczo-wychowawczych oraz ośrodkach adopcyjno-opiekuńczych określają odrębne przepisy.

Rozpoczynający pracę

Nauczyciel rozpoczynający pracę w szkole musi się liczyć z tym, że na początku dostanie roczną umowę okresową. Odbywa w tym czasie staż na nauczyciela kontraktowego. W szczególnych sytuacjach dyrektor może ustalić dodatkowy staż dla niego, zawierając z nim kolejny angaż roczny. Po zakończeniu rocznego lub dwuletniego stażu oraz uzyskaniu stopnia nauczyciela kontraktowego powinien mu już jednak zaproponować umowę o pracę na czas nieokreślony. Wynika tak z art. 9 i 10 Karty nauczyciela. Nie ma też przeszkód, by zawrzeć umowę na czas określony ze stażystą w trakcie roku szkolnego. Nie rozpocznie on jednak wówczas stażu z chwilą zatrudnienia. Wolno go bowiem realizować od pierwszego dnia nowego roku szkolnego. Nauczyciel rozpoczyna staż z początkiem roku szkolnego i nie później niż w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia zajęć. Kieruje w tym celu wniosek do dyrektora szkoły.