Zielone światło dla nagrywania rozpraw

aktualizacja: 03.09.2011, 07:05
Foto: Fotorzepa, Miachał Walczak miachał WALCZAK

W listopadzie ruszy audiowizualne rejestrowanie postępowań sądowych. Zdaniem resortu sprawiedliwości już teraz mogą to robić strony procesu

Strony postępowań sądowych, a nieraz i prawnicy, nagrywają rozprawy raczej po kryjomu. Wszystko przez to, że nie jest jasne, czy obowiązujące prawo pozwala na dokonywanie takiej rejestracji. Tym bardziej że sędziowie nieraz pytają obecnych na sali, czy czasem nie nagrywają przebiegu rozprawy.
Strony postępowań sądowych, a nieraz i prawnicy, nagrywają rozprawy raczej po kryjomu. Wszystko przez to, że nie jest jasne, czy obowiązujące prawo pozwala na dokonywanie takiej rejestracji. Tym bardziej że sędziowie nieraz pytają obecnych na sali, czy czasem nie nagrywają przebiegu rozprawy.

Niejasna sytuacja

– Zawsze, gdy to możliwe, nagrywam rozprawę i nie pytam o zgodę, bo pewnie bym jej nie dostał – mówi Remigiusz P. z Wałbrzycha, który od lat walczy o prokuratorskie zarzuty w sprawie tragicznie zmarłej córki. – I sędzia, i prokurator inaczej prowadzą sprawę, gdy wiedzą, że jest nagrywana.

Niejasna sytuacja

– Zawsze, gdy to możliwe, nagrywam rozprawę i nie pytam o zgodę, bo pewnie bym jej nie dostał – mówi Remigiusz P. z Wałbrzycha, który od lat walczy o prokuratorskie zarzuty w sprawie tragicznie zmarłej córki. – I sędzia, i prokurator inaczej prowadzą sprawę, gdy wiedzą, że jest nagrywana.
Taka praktyka nie jest niczym wyjątkowym. Swego czasu Sąd Najwyższy ukarał dyscyplinarnie sędzię za drastyczne naruszenie kultury rozprawy. Dowodem było nagranie przedstawione przez matkę podsądnego.
Taka praktyka nie jest niczym wyjątkowym. Swego czasu Sąd Najwyższy ukarał dyscyplinarnie sędzię za drastyczne naruszenie kultury rozprawy. Dowodem było nagranie przedstawione przez matkę podsądnego.
Żeby rozwiać wątpliwości prawne, niedawno grupa posłów z Krzysztofem Brejzą na czele zapytała ministra sprawiedliwości o dopuszczalność nagrywania rozpraw sądowych w sprawach cywilnych przez osoby znajdujące się na sali rozpraw.
Żeby rozwiać wątpliwości prawne, niedawno grupa posłów z Krzysztofem Brejzą na czele zapytała ministra sprawiedliwości o dopuszczalność nagrywania rozpraw sądowych w sprawach cywilnych przez osoby znajdujące się na sali rozpraw.
W swoim pytaniu parlamentarzyści wskazali, że kodeks postępowania karnego zawiera stosowną regulację (patrz ramka). Takiej regulacji nie ma zaś w procedurze cywilnej. Tymczasem jawność postępowania sądowego sugerowałaby, że nagrywanie rozpraw jest dopuszczalne, a ewentualne trudności w prowadzeniu rozprawy wywołane używaniem urządzeń nagrywających mogą być pokonane w drodze zarządzeń porządkowych sędziego. Czy istnieje więc prawna podstawa do zakazywania używania sprzętu nagrywającego w salach rozpraw? – pytali posłowie.
W swoim pytaniu parlamentarzyści wskazali, że kodeks postępowania karnego zawiera stosowną regulację (patrz ramka). Takiej regulacji nie ma zaś w procedurze cywilnej. Tymczasem jawność postępowania sądowego sugerowałaby, że nagrywanie rozpraw jest dopuszczalne, a ewentualne trudności w prowadzeniu rozprawy wywołane używaniem urządzeń nagrywających mogą być pokonane w drodze zarządzeń porządkowych sędziego. Czy istnieje więc prawna podstawa do zakazywania używania sprzętu nagrywającego w salach rozpraw? – pytali posłowie.
Stanisław Chmielewski, wiceminister sprawiedliwości, odpowiedział właśnie (interpelacja nr 23134), że w jego ocenie art. 155 kodeksu postępowania cywilnego (regulujący rygory tzw. policji sądowej w sprawach cywilnych) nie obejmuje kwestii wyrażania zgody na utrwalanie przez stronę postępowania cywilnego zapisu przebiegu rozprawy (posiedzenia) sądu. W związku z tym należy uznać, że nagrywanie jej przez stronę czy publiczność jest dopuszczalne bez konieczności uzyskiwania zgody sędziego.
Stanisław Chmielewski, wiceminister sprawiedliwości, odpowiedział właśnie (interpelacja nr 23134), że w jego ocenie art. 155 kodeksu postępowania cywilnego (regulujący rygory tzw. policji sądowej w sprawach cywilnych) nie obejmuje kwestii wyrażania zgody na utrwalanie przez stronę postępowania cywilnego zapisu przebiegu rozprawy (posiedzenia) sądu. W związku z tym należy uznać, że nagrywanie jej przez stronę czy publiczność jest dopuszczalne bez konieczności uzyskiwania zgody sędziego.

Otwartość tak, ale ile

Piotr Górecki, sędzia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, ma nieco inne zdanie.

Otwartość tak, ale ile

Piotr Górecki, sędzia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, ma nieco inne zdanie.
– Czy to w sprawie karnej czy cywilnej sędzia jest gospodarzem rozprawy i ma prawo wiedzieć i monitorować, co się dzieje, w szczególności czy ktoś nagrywa rozprawę. Przecież liczy się także stanowisko drugiej strony w tej kwestii. Może wchodzić w rachubę naruszenie jej dóbr osobistych – wyjaśnia. – Chociaż więc generalnie jestem za otwartością i możliwością nagrywania przebiegu rozprawy, uważam, że powinno się to odbywać pod kontrolą sądu.
– Czy to w sprawie karnej czy cywilnej sędzia jest gospodarzem rozprawy i ma prawo wiedzieć i monitorować, co się dzieje, w szczególności czy ktoś nagrywa rozprawę. Przecież liczy się także stanowisko drugiej strony w tej kwestii. Może wchodzić w rachubę naruszenie jej dóbr osobistych – wyjaśnia. – Chociaż więc generalnie jestem za otwartością i możliwością nagrywania przebiegu rozprawy, uważam, że powinno się to odbywać pod kontrolą sądu.
– Wierność protokołowania, którym uzasadnia się różne pomysły na nagrywanie rozpraw, to zupełnie inne zagadnienie. Są różne metody jego rozwiązania – wskazuje Juliusz Janas, radca prawny z Warszawy. – Jestem przeciwny utrwalaniu przebiegu rozprawy, bo wtedy może się ona zmienić w teatr.
– Wierność protokołowania, którym uzasadnia się różne pomysły na nagrywanie rozpraw, to zupełnie inne zagadnienie. Są różne metody jego rozwiązania – wskazuje Juliusz Janas, radca prawny z Warszawy. – Jestem przeciwny utrwalaniu przebiegu rozprawy, bo wtedy może się ona zmienić w teatr.
Między innymi w związku z tymi argumentami sądowe nagrania przebiegu rozpraw, które mają być sukcesywnie wprowadzane do sal sądowych od jesieni, nie będą opuszczały budynku sądu.
Między innymi w związku z tymi argumentami sądowe nagrania przebiegu rozpraw, które mają być sukcesywnie wprowadzane do sal sądowych od jesieni, nie będą opuszczały budynku sądu.
masz pytanie, wyślij e-mail do autora m.domagalski@rp.pl
masz pytanie, wyślij e-mail do autora m.domagalski@rp.pl

Gospodarzem procesu jest sędzia

Proces karny: Jeżeli nie przemawia przeciw temu wzgląd na prawidłowość postępowania, sąd na wniosek strony wyraża zgodę na utrwalenie przez nią przebiegu rozprawy za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk (art. 358 kodeksu postępowania karnego);

Gospodarzem procesu jest sędzia

Proces karny: Jeżeli nie przemawia przeciw temu wzgląd na prawidłowość postępowania, sąd na wniosek strony wyraża zgodę na utrwalenie przez nią przebiegu rozprawy za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk (art. 358 kodeksu postępowania karnego);
Proces cywilny: Sędzia przewodniczący otwiera, prowadzi i zamyka posiedzenia, udziela głosu, zadaje pytania, upoważnia do zadawania pytań i ogłasza orzeczenia (art. 155 § 1 kodeksu postępowania cywilnego).
Proces cywilny: Sędzia przewodniczący otwiera, prowadzi i zamyka posiedzenia, udziela głosu, zadaje pytania, upoważnia do zadawania pytań i ogłasza orzeczenia (art. 155 § 1 kodeksu postępowania cywilnego).
 
 
Czytaj też:
Czytaj też:
 
 
Zobacz więcej:
Zobacz więcej:
Prawnicy, doradcy i biegli » Sędziowie i sądy » Sądy i trybunały » Sądy powszechne
Prawnicy, doradcy i biegli » Sędziowie i sądy » Sądy i trybunały » Sądy powszechne
Komentarz dnia
Żródło: Rzeczpospolita

Żadna część jak i całość utworów zawartych w dzienniku nie może być powielana i rozpowszechniana lub dalej rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny lub inny albo na wszelkich polach eksploatacji) włącznie z kopiowaniem, szeroko pojętę digitalizację, fotokopiowaniem lub kopiowaniem, w tym także zamieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody Gremi Media SA. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części bez zgody Gremi Media SA lub autorów z naruszeniem prawa jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami "Regulaminu korzystania z artykułów prasowych" [Poprzednia wersja obowiązująca do 30.01.2017]. Formularz zamówienia można pobrać na stronie www.rp.pl/licencja.

POLECAMY

KOMENTARZE