Obyczaje
Niezwykła kariera pewnego słowa
Fonetycznie obrzydliwe – wytykają językoznawcy. Ale "zajebisty" słychać coraz częściej
Mają go w słowniku Anglicy (fanfuckingastic), Hiszpanie (cojonugo), Rosjanie (ochujennyj) czy Niemcy (affengeil). Ale to u nas słowo "zajebisty" robi chyba największą karierę.
Radio Szczecin doniosło właśnie, że jedna z tamtejszych restauracji, zapraszająca na flaczki, żurek i schabowego, zareklamowała się na dworcu kolejowym sloganem: "Zajebista polska kuchnia". – Zamurowało mnie. Ten wyraz mnie zszokował – cytuje stacja jedną z mieszkanek Szczecina.
Ale większości chyba nie szokował. Szyld zdjęto dopiero, gdy zainteresowały się nim lokalne media.
– To pokazuje, jak pierwotne znaczenia słów wypierane są z naszego kodu kulturowego – zżyma się znany m.in. z telewizyjnej "Ojczyzny polszczyzny" językoznawca prof. Jan Miodek.
A jego znakomity kolega po fachu prof. Jerzy Bralczyk tłumaczy: – Coraz więcej osób nie ma poczucia niestosowności używanego języka albo używa takich słów dla popularności, marketingu.
– Wielu ludziom to słowo po prostu przestało się kojarzyć z czymś wulgarnym i używane jest jak uniwersalny, neutralny przymiotnik lub przysłówek – kwituje dr Piotr Fąka z Uniwersytetu Łódzkiego, współautor "Słownika polszczyzny rzeczywistej", który przez pół roku badał, jak Polacy używają wulgaryzmów.
Doda królową "zajebizmu"?
Z badań zespołu, w którym pracował Piotr Fąka, wynika, że jako nacja umiemy powiedzieć wszystko za pomocą kilku wulgaryzmów: czterech klasyków na "k...", "ch...", "j..." i "p..." oraz właśnie słowa "zajebisty", które zrobiło w Polsce niezwykłą karierę. Na ulicach i w mediach.
– Jesteś najbardziej zajebistą osobą, jaka tu przyszła – mówił do 17-letniego Kuby z Siedlec tancerz i choreograf, juror programu "You Can Dance" Michał Piróg, lejąc łzy wzruszenia po świetnym występie uczestnika.
– Nie wyglądałaś jak pogrążona w rozpaczy, ale to było zajebiste – skomentowała jurorka "X Factor", menedżerka gwiazd polskiego show-biznesu Maja Sablewska, oceniając na oczach milionów telewidzów TVN Adę Szulc, późniejszą finalistkę programu.
Zachwyt poprzez "zajebiście", w różnych formach i przypadkach, wyrażało publicznie wielu artystów i celebrytów, takich jak Kuba Wojewódzki, Czesław Mozil, Agnieszka Chylińska. Nawet eterycznej aktorce Małgorzacie Foremniak, jurorce polskiej edycji "Mam talent", owo "zajebiście" zdarzało się wyrywać.
Królową "zajebistości" jest jednak Doda, czyli Dorota Rabczewska, która z tego słowa uczyniła prawie swój znak firmowy.
"Moja płyta będzie zajebista" – tak gwiazda zapowiadała swój nowy krążek na Plejada.pl. "Czy nie jestem zajebiście zgrabna?" – cytował Pudelek.pl, gdy Doda została uznana przez "Vivę" za jedną z najbardziej wpływowych kobiet w Polsce. A Kozaczek.pl donosił, co Doda mówi o sławnej piosenkarce Irenie Santor: "Pani Irena jest zajebista!" – stwierdziła.
Tak jak się bawią starsze panie
"Umiesz kręcić pupą i fajnie ruszasz się, obiektem pożądania właśnie stałaś się" – śpiewa discopolowy zespół Weekend. I w refrenie dodaje: "Bo ty jesteś zajebista, sprawa ta jest oczywista".
Oczywista? Może w tym przypadku, bo zajebista najwyraźniej znaczy tu seksowna, atrakcyjna, podniecająca.
Ale jeśli jakieś słowo jest najdalsze od oczywistości, to prawdopodobnie jest nim właśnie "zajebisty". Używane jest bowiem w wielu kontekstach i sytuacjach.
Rasowego kibica futbolu prędzej skręci, niż powie, że na stadionie padła piękna bramka z woleja. Zauważy raczej, że "to była zajebista lufa z powietrza". Koleżanki w galerii handlowej też coraz częściej mówią, że widziały "zajebisty" kostium zamiast na przykład "stylowy", "supermodny" czy choćby "fajny". Tym bardziej jeżeli był w "zajebiście" niskiej cenie albo odwrotnie – jeśli był "zajebiście" drogi.
Ktoś ma "zajebiście daleko do pracy", inny ma "zajebiście dużo roboty", jeszcze innemu "zajebiście przykro z jakiegoś powodu".
– A mnie dosłownie zatkało, kiedy obsługując majówkę, zapytałem dwie staruszki, na oko siedemdziesięciolatki, jak się bawią – opowiada dziennikarz lokalnej gazety z Koszalina. – "Zajebiście!" – zawołały rozbawione.
Przeczytaj więcej o: Jan Miodek, Jerzy Bralczyk, obyczaje, reklama, szczecin, słowo, zajebisty, zajebiście
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
