Potrzebni prawnicy do wspierania uchodźców

Państwo polskie powinno zapewnić tzw. przymusowym migrantom pomoc prawną. Nie robiąc tego, narusza przepisy unijne

W 2010 r. o status uchodźców wystąpiło w Polsce 6,5 tys. cudzoziemców, w tym ponad 4 tys. narodowości czeczeńskiej, ok. 1 tys. Gruzinów, poza tym obywatele Armenii,  Wietnamu, Białorusi i Ukrainy. Otrzymało go ok. 150 osób.

Zgodnie z ustawą o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, o taką ochronę mogą ubiegać się osoby, które obawiają się w swoim kraju prześladowania ze względów rasowych, religijnych, narodowościowych, społecznych lub politycznych i dlatego uciekają z niego.

Do Polski często przedostają się nielegalnie. Ujęci przez Straż Graniczną, potrzebują pomocy prawnej czy to w trakcie starań o legalizację pobytu, czy to broniąc się przed deportacją. Wsparcie oferują im przede wszystkim, czy nawet wyłącznie, organizacje pozarządowe, które dostają na to pieniądze z funduszy unijnych.

Ich przedstawiciele zastanawiali się wczoraj podczas seminarium zorganizowanego przez Instytut Spraw Publicznych, jak ulepszyć działania prawne wspierające przymusowych migrantów. Na wyjaśnienie, co z nimi będzie dalej – czy uzyskają azyl, zgodę na pobyt, czy zostaną wydaleni – niektórzy czekają nawet kilka lat, czasem izolowani w tzw. ośrodkach detencyjnych.

– Często nie wiedzą, jakie przysługują im prawa, do kogo zwrócić się o radę – mówiła Kinga Wysieńska z ISP.

Maja Tobiasz z Fundacji Helsińskiej zwracała uwagę, że brakuje specjalistów, którzy chcieliby się zajmować tymi sprawami i znaliby się na nich. – Zajmują się tym tylko wolontariusze. Adwokaci i radcowie prawni najczęściej wtedy, kiedy dostają z urzędu sprawę cudzoziemca w sądzie administracyjnym – opowiadała. Zresztą, jak twierdziła, ich komercyjne usługi są zbyt drogie dla migrantów, którzy idą po poradę do prawników bez aplikacji, co czasem źle się dla nich kończy.

Tomasz Sieniów z Instytutu na rzecz Praw Człowieka podkreślił, że z prawa unijnego wynika obowiązek państwa członkowskiego zapewnienia pomocy prawnej osobom ubiegającym się o status uchodźcy. Tymczasem w Polsce nie ma takiego państwowego systemu, co oznacza naruszenie przepisów UE.

Witold Klaus ze Stowarzyszenia Interwencji Prawnej stwierdził, że działania organizacji pozarządowych to za mało. – Powinien powstać system koordynowany centralnie przez państwo, co oczywiście wymaga pieniędzy – mówił.

Zobacz » Prawo dla Ciebie » Twoje prawo » Cudzoziemcy

Prawnicy, doradcy i biegli » Usługi, ceny, zarobki