Zagubienie dokumentów podatkowych bez kary porządkowej

źródło: Fotorzepa

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Fiskus może ukarać podatnika karą porządkową
• Na wezwanie z urzędu lepiej zareagować
• Brak reakcji na żądanie fiskusa grozi sankcją

Organ podatkowy nie może ukarać przedsiębiorcy karą porządkową za to, że zgubił dokumenty niezbędne do określenia podstawy opodatkowania

Tak wynika z orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 8 listopada 2011 (sygnatura akt I SA/Rz 625/11.

Właścicielka szkoły nauki jazdy dostała z Urzędu Kontroli Skarbowej wezwanie do przedłożenia książki ewidencji osób szkolonych za 2008 r. Zdaniem UKS było to niezbędne do określenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Kobieta nie była w stanie spełnić żądania – oświadczyła, że podczas remontów budynków ośrodka szkolenia kierowców zaginęła nie tylko książka ewidencji, ale także "imienne dowody KP" będące podstawą księgowania przychodów w podatkowej księdze przychodów.

UKS nie przyjął tego do wiadomości. Wyznaczał podatniczce kolejne terminy na dostarczenie dokumentów  i pouczał, że zgodnie z art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej może ją ukarać karą porządkową do 2.600 zł za to, że mimo prawidłowego wezwania, bezzasadnie odmawia okazania przedmiotu oględzin. W końcu na podatniczkę została nałożona kara 1000 zł.

Kobieta złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej, ale ten uznał, że fakt zagubienia dokumentacji w kontekście szczególnego obowiązku jej prowadzenia i przechowywania nie może uwalniać podatnika od ponoszenia odpowiedzialności porządkowej. Zwłaszcza, gdy – jak w tej sprawie – zaginięcie dokumentacji nie było związane z okolicznościami losowymi, w postaci zdarzeń nagłych i nieprzewidzianych. Podkreślił, że doszło do naruszenia ordynacji podatkowej, gdyż wbrew obowiązkowi z art. 86 § 1 Ordynacji właścicielka szkoły nie przechowała dokumentów związanych z prowadzeniem księgi podatkowej do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Pod pojęciem ksiąg podatkowych ordynacja rozumie nie tylko księgi rachunkowe czy podatkową księgę przychodów i rozchodów, ale też ewidencje oraz rejestry, do których prowadzenia zobowiązują  przedsiębiorców odrębne przepisy. W przypadku szkoły nauki jazdy jest to książka ewidencji osób szkolonych. Trzeba ją przechowywać przez  10 lat od daty dokonania w niej ostatniego wpisu.

WSA nie kwestionował, że podatniczka zaniedbała obowiązek przechowywania dokumentacji. Jednak jego zdaniem taka okoliczność nie wystarcza do uznania "bezzasadności odmowy" okazania przedmiotu oględzin, co jest niezbędną przesłanką nałożenia kary porządkowej. Nie chodzi bowiem o to, czy podatniczka mogła sprostać obowiązkowi okazania dokumentów, lecz o kwestię istnienia faktycznych przeszkód w  jego wykonaniu.

- Uczestnik postępowania może być dyscyplinowany nałożeniem kary porządkowej o ile ma faktyczną możliwość wykonania żądań organu, natomiast gdy istnieje fizyczna przeszkoda (brak dokumentów, które zostały zagubione) i przeszkoda ta jest ustalona przez organ, nie jest przez niego kwestionowana, to uniemożliwia to ukaranie karą porządkową – stwierdził WSA.

Dodał, że zagubienie dokumentów może mieć konsekwencje procesowe – organ kontroli może przyjąć niekorzystną dla podatnika podstawę opodatkowania. Wówczas co do zasady, podatnik nie może kwestionować takich konsekwencji.

Zobacz serwis » Dobra Firma » Podatki i księgi » W urzędzie skarbowym » Czynności sprawdzające