Firmy otrzymały sprawny arbitraż

źródło: Rzeczpospolita

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Arbitraż sposobem na szybszy koniec sporu
• Dlaczego warto korzystać z arbitrażu
• Wyrok częściowy i wstępny w postępowaniu arbitrażowym
• Zapis na sąd polubowny już w umowie spółki

Na wniosek stron trybunał arbitrażowy może wydawać zarządzenia o poufności postępowania. Może postanowić, że informacje o nim nie mogą być ujawniane przez strony, oraz przedsięwziąć inne środki zmierzające do ich ochrony

Arbitraż  Międzynarodowej Izby Handlowej (International Chamber of Commerce, ICC) jest jednym z najpowszechniejszych forów rozstrzygania międzynarodowych sporów gospodarczych, czasami także pomiędzy podmiotami krajowymi. Jest to popularny mechanizm, znajdujący najczęściej zastosowanie w sporach handlowych, budowlanych, inwestycyjnych, dotyczących nowych technologii i praw własności intelektualnej a także w wielu innych.

1 stycznia  wszedł w życie nowy regulamin arbitrażowy ICC (poprzedni obowiązywał od 1 stycznia 1998).

Nowy regulamin ICC będzie miał zastosowanie do sporów wszczętych po 1 stycznia 2012. Określa  podstawowe zasady, tryb i koszty postępowania w sporach arbitrażowych, administrowanych przez Międzynarodowy Sąd Arbitrażowy ICC, począwszy od złożenia wniosku o arbitraż, poprzez wyznaczenie arbitrów i udzielanie środków ochrony tymczasowej, na wydaniu wyroku kończąc. Podstawowym celem nowego regulaminu  jest  lepsze dostosowanie reguł postępowania do wymagań rynku >patrz ramka.

Bez tajemnic

Regulamin ICC jest krótkim dokumentem. Wersja z 1998 roku liczyła 35 artykułów, nowa – 41. Dla porównania polski kodeks postępowania cywilnego ma ponad 1200 artykułów. Siłą rzeczy regulamin ICC jest więc stosunkowo ogólnym dokumentem, który określa jedynie główne zasady postępowania arbitrażowego ICC, kwestie  szczegółowe pozostawiając praktyce.

Jest to zresztą normą w  arbitrażu, podobny zakres uregulowań  znajdziemy w regulaminie Londyńskiego Sądu Arbitrażu Międzynarodowego (LCIA), Instytutu Arbitrażowego Sztokholmskiej Izby Gospodarczej (SCC) czy Sądu Arbitrażowego przy  Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie i Sądu Arbitrażowego przy Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych „Lewiatan”.

Nowym rozwiązaniem jest wprowadzenie obowiązku odbycia na początku postępowania konferencji w sprawie zarządzania sprawą

W konsekwencji w Sądzie Arbitrażowym ICC, który – mówiąc w uproszczeniu – zarządza postępowaniami arbitrażowymi ICC od strony administracyjnej, wykształciło się wiele praktyk i niepisanych zasad. Jest to zjawisko naturalne i pożądane.

Jednak, biorąc pod uwagę, że zasady te nie były oficjalnie spisane i powszechnie udostępnione, były znane jedynie „wtajemniczonym”, głównie prawnikom regularnie zaangażowanym w postępowania arbitrażowe ICC czy to jako arbitrzy, czy pełnomocnicy stron. W konsekwencji niektóre zasady postępowania nie były przejrzyste dla tych stron i ich prawników, którzy nie mieli częstszej styczności z tą formą rozwiązywania sporów.

Aby uczynić arbitraż ICC bardziej przyjaznym dla nowych użytkowników, niektóre z tych zasad  zapisano w nowym regulaminie. Ponadto część postanowień uszczegółowiono, tak że niektóre kwestie, które do tej pory wynikały z regulaminu w  sposób dorozumiany, są obecnie wyrażone w nim wprost.

Poufność na wniosek

Dla przykładu w art. 22(3) nowego regulaminu wskazano, że na wniosek którejkolwiek ze stron trybunał arbitrażowy może wydawać zarządzenia o poufności postępowania. Może więc np. zarządzić, że informacje o postępowaniu  nie mogą być ujawniane przez strony oraz przedsięwziąć inne środki zmierzające do ochrony informacji poufnych. W poprzednim regulaminie postanowienia takiego nie było. Pomimo tego uprawnienie do wydawania tego typu zarządzeń uznawano za dorozumiane.

Podobnie rzecz się ma z wymaganiami dotyczącymi bezstronności i niezależności arbitrów. Zgodnie z art. 11 nowego regulaminu wymaga się, aby arbitrzy byli bezstronni i niezależni od stron.

Zgodnie z dosłownym brzmieniem art. 7, który regulował tę kwestię w starym regulaminie z 1998 r., od arbitrów wymagało się jedynie niezależności, a o bezstronności przepis nie wspominał. Jednak, w praktyce Sądu Arbitrażowego ICC także pod  rządami starego regulaminu, od arbitrów  wymagano  niezależności i bezstronności.

Wiele stron, jeden spór

Istotną zmianą jest wprowadzenie do regulaminu ICC  postanowień dotyczących możliwości włączenia dodatkowych stron do udziału w postępowaniu. Poprzedni regulamin takiej możliwości nie przewidywał. Co prawda, mimo tego, Sąd Arbitrażowy ICC w określonych  sytuacjach zezwalał na włączenie dodatkowych stron do udziału w postępowaniu, jednak postanowienia nowego regulaminu dają większe możliwości w tym zakresie.