KE proponuje wspólne zamówienia szczepionek

Komisja Europejska chce na wypadek epidemii wzmocnić krajowe systemy ochrony zdrowia. Zaproponowała m. in. grupowe zamówienia szczepionek i obowiązkowe plany gotowości na wypadek wystąpienia poważnych zagrożeń dla zdrowia

Proponowane przez Komisję Europejską środki mają lepiej zgrać systemy reagowania kryzysowego między państwami UE i zmienić istniejące od 1998 roku unijne przepisy dotyczące walki z chorobami zakaźnymi. - Chcielibyśmy rozszerzyć ich zakres o inne zagrożenia - wyjaśniał dziennikarzom unijny komisarz do spraw zdrowia John Dalli.

Zgodnie z propozycją KE, oprócz zagrożeń biologicznych, unijne przepisy mają też obowiązywać w przypadku kataklizmów spowodowanych przez czynniki chemiczne lub środowiskowe, a także zagrożeń zdrowia publicznego na terytorium międzynarodowym lub zagrożeń o nieznanym pochodzeniu. Poza chorobami zakaźnymi, jak grypa, wąglik lub gruźlica proponowane przez KE zasady obowiązywałyby także w przypadkach skażeń na dużą skalę substancjami chemicznymi lub groźnymi dla zdrowia zjawiskami pogodowymi jak fale upałów czy zimna.

Państwa członkowskie mają przygotować plany gotowościowe, tak by w razie zagrożenia zapewnić sprawne działanie szpitali, służb ratunkowych lub ułatwić dostęp do szczepionek i leków. - Nie precyzujemy, czy plany mają być gotowe na wypadek epidemii świńskiej grypy lub grypy A/H1N1. Chcemy, by kraje były przygotowane np. na sytuację, w których się okaże, że jedna trzecia personelu szpitala będzie nagle nieosiągalna, tak jak to się dzieje w przypadku pandemii. Jak zapewnić wtedy, że szpital nadal będzie w stanie pracować? - wyjaśniał dziennikarzom ekspert KE odpowiedzialny za przygotowanie propozycji.

Plany, które do tej pory nie były obowiązkowe, mają między innymi określać warunki składowania odpowiednich rezerw leków lub przygotowywać służby na ewakuację szkół i innych budynków.

W przypadku, gdyby przygotowane przez kraje projekty nie były skuteczne, KE rezerwuje sobie prawo do interwencji poprzez wprowadzenie wspólnych, obowiązujących dla wszystkich "tymczasowych środków ochrony zdrowia publicznego". Może to oznaczać na przykład zaostrzenie kontroli na granicach lub odwrotnie - zakazanie państwom wprowadzania takich kontroli, gdyby nie były one konieczne.

KE chce też wprowadzić system grupowych zamówień na szczepionki. System byłby dobrowolny, a rola KE ograniczałaby się jedynie do wypracowania odpowiednich kontraktów. - Zakup szczepionek pozostanie kompetencją krajów. KE nie będzie ani kupować ani dystrybuować szczepionek; będziemy tylko koordynować negocjacje umów - zastrzegł komisarz Dalli.

Wspólne zamówienia mają ułatwić państwom zakup szczepionek po lepszych cenach, zmniejszyć obciążenia administracyjne i ułatwić wymianę doświadczeń. Mają pomóc koordynować zamówienia, by uniknąć powtórki z 2009 roku, "kiedy wiele państw UE napotkało trudności w negocjowaniu z sektorem farmaceutycznym kupna odpowiednich ilości szczepionek przeciwko wirusowi grypy A/H1N1: niektóre z nich nie otrzymały odpowiedniej ilości szczepionek (jak Malta - red.), inne z kolei wykupiły ich o dużo za dużo (jak Francja czy Niemcy, które wykupiły odpowiednio 94 mln i 50 mln dawek - red.) " - powiedział Dalli.

- W praktyce oznacza to skrócenie czasu dopuszczania do rynku nowych szczepionek z siedmiu miesięcy do około jednego - wskazał komisarz.

Dotyczyłoby to zarówno produkcji nowych szczepionek jak i wypuszczenia na rynek leków już zatwierdzonych dla innych szczepów chorób prawie natychmiast po ogłoszeniu stanu zagrożenia, bez konieczności włączania w to Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).

Ponadto KE chce zagwarantować sobie możliwość jednostronnego ogłoszenia stanu zagrożenia.

Obecnie stan zagrożenia może ogłosić jedynie WHO, ale tylko wtedy, gdy przypadki zachorowań zostaną potwierdzone przynajmniej na dwóch różnych kontynentach. Zgodnie z propozycją KE, UE mogłaby ogłosić taki stan między innymi w przypadku poważnego zagrożenia dla zdrowia lub życia występującego na terytorium wykraczającym poza granice jednego państwa i gdyby zagrożenie to można było zwalczyć przy pomocy środków medycznych.

Proponowane zmiany muszą jeszcze zostać przyjęte przez Parlament Europejski i Radę.