Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Poradniki

Kiedy i w jakim miejscu zostaje zawarta umowa przez Internet

Kupujšc coœ w sieci, zazwyczaj po prostu klikamy na dany przedmiot, umieszczamy go w wirtualnym koszyku, a następnie wypełniamy formularz zamówienia.
W praktyce mamy do czynienia z zawarciem umowy kupna-sprzedaży. Pojawia się pytanie, w którym momencie zostaje ona zawarta i w jakim miejscu. Równie ważny jest sposób i czas jej wykonania

Miejsce i czas zawarcia umowy

Do zawarcia umowy przez Internet dochodzi z chwilš otrzymania przez sprzedawcę, który składał ofertę, informacji od kupujšcego o jej przyjęciu.

Co mówi przepis

Art. 6 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialnoœci za szkodę wyrzšdzonš przez produkt niebezpieczny, Dz. U. z dnia 31 marca 2000 r. Nr 22, poz. 271 z póŸn. zm.
1. Umowy zawierane z konsumentem bez jednoczesnej obecnoœci obu stron, przy wykorzystaniu œrodków porozumiewania się na odległoœć, w szczególnoœci drukowanego lub elektronicznego formularza zamówienia niezaadresowanego lub zaadresowanego, listu seryjnego w postaci drukowanej lub elektronicznej, reklamy prasowej z wydrukowanym formularzem zamówienia, reklamy w postaci elektronicznej, katalogu, telefonu, telefaksu, radia, telewizji, automatycznego urzšdzenia wywołujšcego, wizjofonu, wideotekstu, poczty elektronicznej lub innych œrodków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z 18 lipca 2002 r. o œwiadczeniu usług drogš elektronicznš (DzU nr 144, poz. 1204) sš umowami na odległoœć, jeżeli kontrahentem konsumenta jest przedsiębiorca, który w taki sposób zorganizował swojš działalnoœć. 2. Propozycja zawarcia umowy w postaci oferty, zaproszenia do składania ofert lub zamówień albo do podjęcia rokowań powinna jednoznacznie i w sposób zrozumiały informować o zamiarze zawarcia umowy przez tego, kto jš składa. 3. Posłużenie się telefonem, wizjofonem, telefaksem, pocztš elektronicznš, automatycznym urzšdzeniem wywołujšcym lub innym œrodkiem komunikacji elektronicznej w celu złożenia propozycji zawarcia umowy może nastšpić wyłšcznie za uprzedniš zgodš konsumenta. 4. Posłużenie się œrodkami porozumiewania się na odległoœć w celu złożenia propozycji zawarcia umowy nie może odbywać się na koszt konsumenta. Przy zakupach w Internecie najczęœciej mamy do czynienia z umowami zawieranymi w trybie ofertowym. Sprzedawca na stronie WWW sklepu czy serwisu aukcyjnego zamieszcza ofertę sprzedaży. Zgodnie z zacytowanym wczeœniej przepisem powinna ona jednoznacznie i w sposób zrozumiały informować o zamiarze zawarcia umowy przez tego, kto jš składa. Dodatkowo musi zawierać wszystkie informacje wynikajšce z art. 9 uonpk, a także te, o których mowa w art. 661 kodeksu cywilnego.

Co mówi przepis

Art. 661 k.c. § 1. Oferta złożona w postaci elektronicznej wišże składajšcego, jeżeli druga strona niezwłocznie potwierdzi jej otrzymanie. § 2. Przedsiębiorca składajšcy ofertę w postaci elektronicznej jest obowišzany przed zawarciem umowy poinformować drugš stronę w sposób jednoznaczny i zrozumiały o: 1) czynnoœciach technicznych składajšcych się na procedurę zawarcia umowy; 2) skutkach prawnych potwierdzenia przez drugš stronę otrzymania oferty; 3) zasadach i sposobach utrwalania, zabezpieczania i udostępniania przez przedsiębiorcę drugiej stronie treœci zawieranej umowy; 4) metodach i œrodkach technicznych służšcych wykrywaniu i korygowaniu błędów we wprowadzanych danych, które jest obowišzany udostępnić drugiej stronie; 5) językach, w których umowa może być zawarta; 6) kodeksach etycznych, które stosuje, oraz o ich dostępnoœci w postaci elektronicznej. Kiedy dochodzi do zawarcia umowy? Z chwilš przyjęcia oferty, a mówišc bardziej precyzyjnie, z chwilš otrzymania przez sprzedawcę potwierdzenia o jej przyjęciu. Wynika to z kodeksu cywilnego.

Co mówi przepis

Art. 70 § 1 k.c. W razie wštpliwoœci umowę poczytuje się za zawartš w chwili otrzymania przez składajšcego ofertę oœwiadczenia o jej przyjęciu (...). Przykład Klient robi zakupy w e-sklepie, wkładajšc różne produkty do koszyka. Gdy już zakończy, przechodzi do zakładki Kasa i wypełnia formularz zamówienia. Następnie jest poproszony o potwierdzenie złożenia zamówienia. W ten sposób dochodzi do przyjęcia oferty przez konsumenta. System komputerowy e-sklepu sam generuje potwierdzenie złożenia zamówienia (czyli przyjęcia oferty) i przesyła go sprzedawcy. Z chwilš jego przekazania umowa jest uznawana za zawartš. Duże znaczenie ma również ustalenie miejsca zawarcia umowy. Przyjmuje się, że będzie to adres zamieszkania lub siedziba składajšcego ofertę.

Co mówi przepis

Art. 70 k.c. § 2. W razie wštpliwoœci umowę poczytuje się za zawartš w miejscu otrzymania przez składajšcego ofertę oœwiadczenia o jej przyjęciu, a jeżeli dojœcie do składajšcego ofertę oœwiadczenia o jej przyjęciu nie jest wymagane albo oferta jest składana w postaci elektronicznej – w miejscu zamieszkania albo w siedzibie składajšcego ofertę w chwili zawarcia umowy. Cały problem sprowadza się do ustalenia, kto przy transakcji jest oferentem. Czy sprzedawca, który zamieœcił propozycję zawarcia umowy, czy też klient, który składa ofertę zakupu. Wydaje się jednak, że chodzi o tę pierwszš sytuację. Innymi słowy, umowa zostaje zawarta w miejscu siedziby przedsiębiorcy (lub w miejscu jego zamieszkania – gdy chodzi o osobę fizycznš). Warto tu podkreœlić, że lokalizacja infrastruktury technicznej (np. serwery) nie odgrywa dla ustalenia miejsca zawarcia umowy żadnego znaczenia. Serwer, na którym przetwarzane jest w formie elektronicznej zamówienie czy umieszczona jest oferta, równie dobrze może być w Hongkongu.

Realizacja zamówienia

Jeœli sklep internetowy nie może z jakichœ względów dostarczyć zamówionego towaru, powinien niezwłocznie zawiadomić o tym klienta i zwrócić mu pienišdze.

Co mówi przepis

Art. 12 uonpk 1. Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, przedsiębiorca powinien wykonać umowę zawartš na odległoœć najpóŸniej w terminie 30 dni po złożeniu przez konsumenta oœwiadczenia woli o zawarciu umowy. 2. Jeżeli przedsiębiorca nie może spełnić œwiadczenia z tego powodu, że przedmiot œwiadczenia nie jest dostępny, powinien niezwłocznie, najpóŸniej jednak w terminie 30 dni od zawarcia umowy, zawiadomić o tym konsumenta i zwrócić całš otrzymanš od niego sumę pieniężnš. Przepis wprowadza ogólnš zasadę, że jeżeli strony nie umówiły się inaczej, to przedsiębiorca powinien wykonać umowę w terminie 30 dni po złożeniu przez konsumenta oœwiadczenia woli o jej zawarciu. Przepisy przyznajš więc prymat ewentualnym ustaleniom umowy nad ustawowym terminem 30 dni. Jeœli przedsiębiorca okreœlił w ofercie inny termin dostawy, a konsument wyraził na to zgodę, to on będzie obowišzujšcy. Termin umowy może być zarówno krótszy od ustawowych 30 dni, jak i dłuższy. Przykład W ofercie jest zaznaczone, że towar zostanie wysłany najpóŸniej w cišgu doby od złożenia zamówienia, czas dostawy zaœ nie przekroczy 48 godzin. Innymi słowy, klient ma prawo spodziewać się paczki w przecišgu trzech dni. W takiej sytuacji ustawowy termin 30 dni już nie obowišzuje. Termin ustawowy nabiera znaczenia, jeżeli strony nie postanowiły inaczej. W praktyce zaœ chodzi o to, co sprzedawca napisał w swej ofercie, gdyż przy klasycznych zakupach internetowych termin dostawy raczej nie bywa przedmiotem negocjacji. Zgodnie z przepisem umowa ma zostać wykonana „w terminie 30 dni po złożeniu przez konsumenta oœwiadczenia woli o zawarciu umowy”. Niestety, mamy tu do czynienia z pewnš niedoskonałoœciš językowš, która sprawia, że nie do końca wiadomo, jak rozumieć sformułowanie „oœwiadczenie woli o zawarciu umowy”. Dosyć proste będzie okreœlenie tego momentu, gdy umowa jest zawarta w chwili złożenia zamówienia przez konsumenta. Jeœli jednak przedsiębiorca zaznacza, że oferta klienta wymaga jego akceptacji (np. dlatego, że musi sprawdzić dostępnoœć towaru) i dopiero po jakimœ czasie przesyła potwierdzenie zawarcia umowy, żšdajšc ustosunkowania się przez klienta, to wydaje się, że dopiero od tego momentu zaczyna się bieg terminu. Powstaje też pytanie, w którym momencie umowa będzie uznana za wykonanš? Czy z chwilš wysłania towaru przez przedsiębiorcę, czy też dopiero wówczas, gdy dotrze on do adresata? Klienta interesuje rezultat, a tym jest otrzymanie przez niego zamówionego sprzętu. Przedsiębiorca powinien więc pamiętać o uwzględnieniu marginesu na czas dostawy, tak aby produkt rzeczywiœcie dotarł do nabywcy w 30 dni. Przykład W ofercie zamieszczonej w e-sklepie nie sprecyzowano terminu realizacji zamówienia. W tej sytuacji sprzedawca musi tak zaplanować wysyłkę towaru, aby dotarła ona do adresata przed upłynięciem ustawowego terminu 30 dni. Jeœli przedsiębiorca wie, że nie zdšży zrealizować umowy w terminie, musi poinformować o tym klienta. Art. 12 ust. 2 mówi, że ma to uczynić niezwłocznie, jednak w terminie nie póŸniejszym niż 30 dni od zawarcia umowy (warto zauważyć, że tu przepis jest już precyzyjny, bo za moment rozpoczęcia biegu terminu przewiduje zawarcie umowy). Ten sam artykuł mówi też o zwrocie pieniędzy klientowi. Tu niespodzianka, prawo nie wymaga doliczenia odsetek. Wystarczy, że przedsiębiorca zwróci kwotę otrzymanš od nabywcy. To spora niekonsekwencja w ustawie, zważywszy, że w sytuacji, gdy klient otrzyma towar i zdecyduje się go zwrócić, to sprzedawca jest zobowišzany do oddania przedpłaconej sumy wraz z odsetkami ustawowymi (art. 7 ust. 3 ustawy). Wyglšda na to, że ustawodawca lepiej chroni interesy konsumenta, który sam rezygnuje z towaru, niż tego, który go w ogóle nie otrzymał, chociaż jego pienišdze były zamrożone na koncie sprzedawcy. Co w sytuacji, gdy sprzedawca nie dotrzymuje terminów i nie realizuje umowy na czas? Przepisy nie przewidujš tu żadnej sankcji. Co najwyżej w grę wchodzš roszczenia odszkodowawcze na ogólnych zasadach, jednak wówczas klient musiałby udowodnić, że z powodu opóŸnień poniósł szkodę.

Co mówi przepis

Art. 12 uonpk 3. W wypadku gdy przedsiębiorca nie może wykonać zobowišzania z powodu choćby przejœciowej niemożnoœci spełnienia œwiadczenia o właœciwoœciach zamówionych przez konsumenta, przedsiębiorca może, jeżeli zawarto takie zastrzeżenie w umowie, zwolnić się z zobowišzania przez spełnienie œwiadczenia zastępczego, odpowiadajšcego tej samej jakoœci i przeznaczeniu oraz za tę samš cenę lub wynagrodzenie, informujšc zarazem konsumenta na piœmie o jego prawie nieprzyjęcia tego œwiadczenia i odstšpienia od umowy, ze zwrotem rzeczy na koszt przedsiębiorcy. 4. W wypadku, o którym mowa w ust. 3, konsument ma prawo odstšpić od umowy w sposób i na zasadach okreœlonych w art. 7. Zwrot rzeczy następuje w takim wypadku na koszt przedsiębiorcy. Może się zdarzyć, że sprzedawca przyjmie zamówienia na towar, do którego nie będzie już miał dostępu. Przykład Firma miała zakontraktowanš dostawę okreœlonych odkurzaczy. Ponieważ towar już płynšł, umożliwiała jego zamawianie w e-sklepie. Gdy transport dotarł do magazynu, okazało się, że kontrahent przesłał nowy model odkurzacza, gdyż stary przestał już produkować. Nowy teoretycznie jest lepszy, ale bez wštpienia ma inne parametry od zamawianego przez klientów. W tej sytuacji sprzedawca może zaproponować klientowi œwiadczenie zastępcze (nowy model odkurzacza), ale klient nie musi się na nie zgodzić. Proponujšc zastšpienie zamówionego towaru innym, przedsiębiorca nie może domagać się wyższej zapłaty niż cena, która widniała w ofercie. Wysyłajšc inny towar do klienta, działa na własne ryzyko. Klient może go bowiem zwrócić. Spełniajšc œwiadczenie zastępcze, sprzedawca musi poinformować konsumenta o prawie do odstšpienia od umowy. Co więcej, musi też poinformować, że zwrot towaru nastšpi na koszt przedsiębiorcy. W takiej sytuacji przepisy wprost przewidujš bowiem, że za odesłanie produktu zastępczego płaci sprzedawca. Czytaj więcej w rozdziale » Prawa kupujšcych w sklepach internetowych:   Spis treœci całego poradnika      
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL