Już wiadomo, jak chcą oceniać sędziów

autor: Kuba Kamiński

źródło: Fotorzepa

+zobacz więcej zdjęć

Wśród kilkunastu kryteriów, według których oceniani mają być sędziowie, zabrakło pytań o odporność na naciski z zewnątrz. A to ich zdaniem podstawa

Środowisko nie kryje oburzenia. – Ministerstwo Sprawiedliwości rozmawia z nami, zapowiada, że bierze pod uwagę nasze zdanie, a po cichu przygotowuje projekty aktów wykonawczych do noweli ustawy o ustroju sądów powszechnych i karty ocen sędziów – mówi „Rz” sędzia Bartłomiej Przymusiński, rzecznik prasowy Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia. Projekty takich kart rzeczywiście są przygotowywane. Potwierdza nam to Jacek Czaja, wiceminister sprawiedliwości. Z tych, do których dotarliśmy, wynika, że ocena będzie bardzo drobiazgowa.

Mnóstwo wątpliwości

– To nie zła praca sędziego, lecz jej zła organizacja powoduje, że sądy są negatywnie oceniane przez społeczeństwo – zgodnie twierdzi środowisko. Resort przekonuje, że ocena jest niezbędna i przygotowuje kryteria. Pierwszym, które pojawia się w formularzu (patrz ramka), jest „ocena kwalifikacji zawodowych sędziego”. O czym mowa? Ministerstwu chodzi o umiejętność podejmowania decyzji (rozstrzygania sporów), słuchania i wymiany informacji (otwartość umysłu) oraz przystosowania się do nowych sytuacji (nowe techniki).

– Takie cechy ocenia się, zanim ktoś otrzyma nominację sędziowską – mówi sędzia Przymusiński i na pięciostronicowym formularzu nie pozostawia suchej nitki.

– Jeśli ktoś nie potrafi rozstrzygać sporów czy ma z tym kłopoty, to oznacza, że ma kłopoty z wydawaniem wyroków. Jak więc może sądzić? – pyta autorów projektu.

Jego zdaniem cały ten formularz to technokratyczna ocena cech dobrego urzędnika, a nie sędziego. – A gdzie pytanie o odporność na naciski? Przecież to podstawowa sprawa dla sędziego – pyta.

Zaskoczenia przygotowanymi formularzami nie kryje także sędzia Stanisław Dąbrowski, przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa. – Nie zgadzamy się na taką ocenę, bo pod jej płaszczykiem może dojść do pozbywania się niepokornych sędziów – mówi „Rz”. Po zapoznaniu się z przyjętymi przez MS kryteriami jego ocena jest jeszcze gorsza. Otóż jednym z kryteriów jest zaangażowanie zawodowe, a w nim zdolność do pracy i skuteczność. Chodzi o ocenę zdolności sędziego do prowadzenia „w jak najlepszych warunkach spraw, za które jest odpowiedzialny zarówno pod względem jakościowym, jak i ilościowym”. – Dlaczego nie napisano wprost, że chodzi o ocenę sprawności sędziego? – pyta sędzia Dąbrowski. I przekonuje, że w takich sprawach im bardziej precyzyjne i konkretne przepisy, tym mniej niedomówień i podejrzeń.

Musieli opracować

– Obowiązek opracowania aktów wykonawczych do projektu ustawy wynika przede wszystkim z „Zasad techniki prawodawczej”. Zgodnie z nimi „jednocześnie z projektem ustawy przygotowuje się projekty rozporządzeń o znaczeniu podstawowym dla jej funkcjonowania” – wyjaśnia Ministerstwo Sprawiedliwości. Podobny wymóg zawarto też m.in. w regulaminie prac RM.

Tak więc konieczne stało się podjęcie prac nad projektami podstawowych aktów. – Wprowadzenie okresowych ocen pracy sędziów, które w obecnej wersji projektu powiązane zostały z systemem wizytacji wydziałów sądów, zyskało akceptację KRS – informuje MS.

Co się znajdzie w formularzu:

- Ogólne kwalifikacje zawodowe – umiejętność podejmowania decyzji (rozstrzyganie sporów); słuchanie i wymiana informacji (otwartość umysłu); przystosowywanie się do nowych sytuacji,

- prawnicze i techniczne kwalifikacje zawodowe – wykorzystywanie wiedzy prawniczej (zdolność do analizy); kierowanie rozprawą (swoboda wyrażania się); prowadzenie narad (delegacja); założenie i prowadzenie akt sprawy (przygotowanie),

- kwalifikacje organizacyjne i animacyjne – prowadzenie działań dążących do ożywienia wydziału (przyłączanie się, ich akceptacja); wyznaczanie celów i określanie niezbędnych ludzkich i materialnych zasobów (dotyczy sędziów pełniących funkcje administracyjne),

- zaangażowanie zawodowe – zdolność do pracy i skuteczność (prowadzenie spraw w jak najlepszych warunkach); doskonalenie wiedzy (potrzeby szkoleniowe); zawodowe relacje z innymi instytucjami (jakość relacji zawodowych).