Polska
Stary Sącz: beskidzkie wiano świętej Kingi
Stary Sącz zachwyca malowniczym położeniem i średniowiecznym klimatem. A tutejszy klasztor klarysek zwany jest Wawelem Polski południowej.
Gdzie spędzić jesienny weekend, gdy pogoda jest niepewna? Najlepiej w niedużym mieście, ładnie położonym, gdzie w ciepły dzień można udać się na spacer, a gdy jest deszcz i szaruga – zająć się zwiedzaniem albo zaszyć w muzeum czy przyjemnym lokalu nad kuflem grzanego piwa. Idealnym miejscem do jesiennego wypadu jest Stary Sącz.
Nad miasteczkiem złocą się łagodne wzniesienia Beskidów. Położony w widłach Popradu i Dunajca Stary Sącz tchnie spokojem. Miasto jest tak malowniczo położone, że nie dziwi, że to właśnie tu w XIII w. księżna Kinga ufundowała klasztor, w którym osiadła po śmierci męża – Bolesława Wstydliwego. Za czasów Kingi Stary Sącz był głównym ośrodkiem piśmiennictwa terenu Polski, rozwijała się tu muzyka, tu było tez pierwsze miejsce, w którym kształcono kobiety.
Miasto wokół klasztoru
To właśnie klasztor i kościół z relikwiami księżnej Kingi – uznanej za świętą – są głównymi zabytkami miasta. Kościół pochodzi z XIII w., jednak wielokrotnie padał ofiarą pożarów i był odbudowywany. Mimo tego bryła kościoła zachowała gotycki charakter. We wnętrzu świątyni uwagę przykuwa unikalna barokowa ambona z bogatą dekoracją rzeźbiarską, ukazującą drzewo genealogiczne Chrystusa. W przedsionku kościoła zachowała się gotycka chrzcielnica z XV w. w kształcie ośmiobocznego kielicha. Do kościoła przylega czternastowieczna kaplica, oddzielona od nawy dużym oknem w marmurowej oprawie z ozdobną kratą. W kaplicy pod wykonaną z drewna lipowego figurą św. Kingi umieszczona jest trumna z jej relikwiami. Późnorenesansowy klasztor zachował obronny charakter.
Stary Sącz opierał się niszczącemu działaniu historycznych burz. Hojnie wyposażone klaryski przez stulecia prosperowały znakomicie, czemu sprzyjał rozwijający się kult księżnej Kingi. Miasto oparło się potopowi szwedzkiemu i zarazie, która na początku XVIII stulecia zdziesiątkowała ludność Małopolski.
Stary Sącz cieszył się też względami królewskimi. To właśnie tu stęskniony Jan III Sobieski spotkał się z Marysieńką wracając z wyprawy wiedeńskiej.
Spacer do średniowiecza
Będąc w Starym Sączu, nie można ograniczyć się do zwiedzenia kościoła i klasztoru. Warto przespacerować się po wybrukowanym kocimi łbami rynku, pochodzić wąskimi uliczkami, pooddychać średniowiecznym klimatem miasteczka.
W mieście zachował się układ przestrzenny z czasów XIII i XIV-wiecznych lokacji miasta. Oprócz klasztoru klarysek warto zobaczyć też gotycki kościół parafialny z przełomu XIV i XV w. i wielokrotnie przebudowywany dawny klasztor franciszkanów z kościołem przyklasztornym.
Ciekawym budynkiem jest kryty gontem „Dom na Dołkach” - charakterystyczny, z kamiennym portalem - położony przy wschodniej pierzei rynku. Niegdyś własność rodziny żydowskiej, przed wojną mieścił skład mąki. Teraz jest tu muzeum regionalne, z interesującymi zbiorami etnograficznymi i pamiątkami z historii miasta. W muzeum zgromadzono też pamiątki po wybitnych sądeczanach: śpiewaczce Adzie Sari oraz ks. Józefie Tischnerze. Ksiedzu-filozofowi poświęcono tez izbę pamięci i poprowadzono szlak jego imienia po miejscach, z którymi był związany.
Tuz obok rynku, przy ul. Sobieskiego, znajduje się miejsce uwiecznione w literaturze - dom, gdzie przed wojną mieściła się opiewana przez Tuwima w „Kwiatach Polskich” restauracja, w której ponoć przyrządzano znakomite ryby.
Warto też opuścić centrum. Spacerując po obrzeżach miasteczka możemy podziwiać stare kaplice, których pełno w okolicy. Barokowe, klasycystyczne, manieryczne – wkomponowują się w łagodny i spokojny krajobraz. A po obejrzeniu Starego Sącza koniecznie trzeba zajrzeć do pobliskiego Łącka słynnego ze śliwowicy i do Kamiannej znanej z wyrobów pszczelich. Zaś gdy pogoda dopisuje – wyjść na wycieczkę w jesienne Beskidy.
Stary Sącz w Internecie:
www.pierscienkingi.pl/na-szlaku--stary-sacz.html – szlak „Pierścień św. Kingi”
www.klaryski.sacz.pl - klasztor sióstr klarysek
www.stary.sacz.pl – miasto i gmina stary Sącz: wykaz gospodarstw agroturystycznych, informacja o usługach turystycznych (noclegi, przewodnicy itp.)
www.muzeum.stary.sacz.pl - muzeum regionalne















