Jak zakwalifikować wypadek policjanta podczas interwencji poza służbą?

źródło: ROL

+zobacz więcej zdjęć

Zdarza się, że policjanci, będąc świadkami przestępstwa bądź wykroczenia, podejmują interwencję po godzinach służby. W czasie takich interwencji funkcjonariusze niejednokrotnie doznają trwałych uszczerbków na zdrowiu.

Pojawia się wobec tego pytanie, czy zdarzenie, w wyniku którego policjanci doznali uszczerbku, należy uznać za wypadek pozostający w związku ze służbą w Policji (odpowiednik wypadku przy pracy względem policjantów).

Pojęcie wypadku pozostającego w związku ze służbą w Policji

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, za wypadek związany ze służbą uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które zaszło podczas lub w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych albo poleceń przełożonych lub w okolicznościach określonych w pkt 2-8 tegoż przepisu.

Wśród wskazanych innych okoliczności wymienia się m.in. wykonywanie czynności w zakresie służby bez polecenia przełożonego.

Bezspornym jest z reguły fakt, że dane zdarzenie jest zdarzeniem nagłym oraz wywołanym przyczyną zewnętrzną. Wątpliwości budzi natomiast okoliczność, czy dane zdarzenie wypełniło cechy którejś z okoliczności wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-8 ustawy.

Dla oceny, czy funkcjonariusz Policji wykonywał bez polecenia przełożonego czynności służbowe niezbędne jest przeanalizowanie, jaki kształt w obecnie obowiązującym stanie prawnym przyjmuje obowiązek podejmowania przez funkcjonariuszy Policji interwencji w czasie wolnym, a więc poza służbą.

Podejmowanie interwencji poza służbą

Zarówno ustawa o Policji , jak i inne akty prawne, nie regulują wprost kwestii dotyczącej obowiązku podejmowania przez funkcjonariuszy interwencji w czasie wolnym.

Należy jednak stwierdzić, że policjant nie tylko w czasie służby, ale również po jej zakończeniu, obowiązany jest przestrzegać złożonego ślubowania, a zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o Policji, rota ślubowania obejmuje m.in. zobowiązanie do ochrony porządku prawnego, bezpieczeństwa państwa i obywateli.

Funkcjonariusz Policji nawet zatem wówczas, gdy nie pozostaje na służbie, a jest świadkiem przestępstwa bądź wykroczenia naruszającego porządek prawny lub bezpieczeństwo obywateli, powinien podjąć interwencję. W tym zakresie policjant ma nie tylko społeczny, ale i prawny obowiązek zareagowania na czyn zabroniony.

Policjanci obowiązani są więc chronić dobra prawne w szerszym zakresie niż inni obywatele, zobligowani zasadniczo do ochrony życia i zdrowia człowieka (na zasadzie art. 162 § 1 kodeksu karnego).

Interwencję policjanta poza służbą odróżnia od reakcji innych obywateli także obowiązek odpowiedniego wylegitymowania się przez funkcjonariusza. Stosownie bowiem do treści § 2 ust. 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lipca 2005 r. w sprawie sposobu postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów, funkcjonariusz nieumundurowany przy wykonywaniu uprawnień obowiązany jest podać swój stopień, imię i nazwisko, podstawę prawną i przyczynę podjęcia czynności służbowej oraz okazać legitymację służbową.

Z podejmowaniem przez policjantów interwencji poza służbą związana jest również kwestia, czy podczas wykonywania takich interwencji policjanci korzystają z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym, przewidzianej art. 222-226 kodeksu karnego.

Wedle art. 66 ustawy o Policji, policjant w związku z pełnieniem obowiązków służbowych korzysta z ochrony przewidzianej w Kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych. Przepis ten nie wskazuje na czas pozostawania na służbie, lecz odnosi się do pełnienia obowiązków służbowych. Policjant, podejmując interwencję w czasie wolnym, wypełnia obowiązek służbowy nałożony nań art. 27 ust. 1 ustawy o Policji. Z wykładni językowej art. 66 ustawy o Policji wynika zatem, iż policjant dokonujący interwencji poza służbą korzysta z ochrony określonej dla funkcjonariuszy publicznych.