młodociany w firmie
Przyuczanie do zawodu niżej opłacane niż prace lekkie
Młodociany przyjęty na umowę o pracę dostaje pensję jak dorosły. Ten, kto uczy się przyszłej pracy, dostaje procent średniego wymagrodzenia
Młodocianego można zatrudnić na podstawie „zwykłego” stosunku pracy – czyli na podobnych zasadach jak pracownika pełnoletniego – tylko przy pracach lekkich. Ich wykaz ustala pracodawca w porozumieniu z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę medyczną nad załogą.
Ale musi go jeszcze zatwierdzić inspektor pracy. Taki spis nie może zawierać prac wzbronionych młodocianym, które wymienia rozporządzenie Rady Ministrów z 24 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac (DzU nr 200, poz. 2047 ze zm.).
Praca lekka nie może powodować zagrożenia dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego młodocianego. Nie może też utrudniać mu wypełniania obowiązku szkolnego. A ten trwa do ukończenia gimnazjum, nie dłużej niż do ukończenia 18. roku życia (art. 15 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty – tekst jedn. DzU z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.).
Zatrudnienie przy pracach lekkich jest – w przeciwieństwie do zatrudnienia w celu przygotowania zawodowego – typowo zarobkowe.
Pracodawca musi zapoznać młodocianego z wykazem lekkich prac przed rozpoczęciem przez niego pracy.
Swobodny wybór
Z pracownikiem młodocianym, który został przyjęty w innym celu niż przygotowanie zawodowe, można zawrzeć każdy rodzaj umowy o pracę przewidzianej w przepisach k.p., czyli na czas określony, na czas nieokreślony, czy na czas wykonania określonej pracy. Ponadto każdą z tych umów można poprzedzić umową na okres próbny (art. 25 k.p.).
Mówimy tutaj o zatrudnieniu, które nie jest ograniczone czasowo ani do pewnych okresów roku, jak i takim o charakterze tymczasowym czy sezonowym.
Przy pracach lekkich można zatrudnić tylko takiego młodocianego, który ukończył co najmniej gimnazjum i przedstawił świadectwo lekarskie stwierdzające, że praca danego rodzaju nie zagraża jego zdrowiu. Nie obejmują ich wyjątki od tej zasady wskazane w przytoczonym na wstępie rozporządzeniu. Te zostały ograniczone do zatrudnienia w celu przygotowania zawodowego.
Zawód do osiemnastki
Umowa zawarta w celu przygotowania zawodowego nie jest nastawiona na zwykłą formę zatrudnienia. Celem jest tutaj nauka, a nie praca zarobkowa. Mocno podkreślają to przepisy odnoszące się do tej formy współpracy z młodocianym.
Do takiej umowy stosujemy przepisy k.p. dotyczące umów o pracę na czas nieokreślony, jednak z istotnymi zmianami.
Co do zasady umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego zawiera się na czas nieokreślony. Wyjątki od tej reguły określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (DzU nr 60, poz. 278 ze zm.).
Umowę na czas określony może podpisać z młodocianym pracodawca, który zatrudnia w celu nauki zawodu większą liczbę młodocianych, niż wynika to z jego potrzeb. Jednak nawet w takim przypadku umowa musi obejmować przynajmniej wymagany okres kształcenia wskazany w odrębnych przepisach bądź też okres kształcenia wymagany do przystąpienia do egzaminu kwalifikacyjnego na tytuł czeladnika.
Poza standardowym zakresem treści, umowa powinna określać:
• rodzaj przygotowania zawodowego (nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy),
• czas trwania i miejsce odbywania przygotowania zawodowego,
• sposób dokształcania teoretycznego,
• wysokość wynagrodzenia.
Można wymówić
Przed wypowiedzeniem umowy o przygotowanie zawodowe pracodawca musi powiadomić o takim zamiarze przedstawiciela ustawowego lub opiekuna, a także:
• szkołę – jeżeli młodociany dokształca się w szkole lub















