Primaaprilisowy VAT

źródło: Rzeczpospolita

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Polskie porty staną się konkurencyjne
• Agencja celna rozliczy VAT za importera
• Import będzie neutralny
• Podatek zapłaci polski nabywca
• Jaki VAT za usługi i dostawy dla linii lotniczych
• Więcej zagranicznych usługobiorców złoży zgłoszenie VAT-R
• Raje bez ograniczeń, wyższy VAT na ubranka dla dzieci
• Importerów czekają zmiany w rozliczaniu VAT
• Pakiet medyczny dla pracownika bez VAT
• Co z odliczeniem VAT przy nieodpłatnych usługach
• Nieodpłatne przekazania droższe o VAT
• Zbyt niski współczynnik nie pozbawi odliczenia VAT
• Unia wyjaśnia wątpliwości w VAT
• Najważniejsze zmiany w VAT od 1 kwietnia 2011
• Jak importer udowodni rozliczenie VAT
• Warunki stosowania zerowej stawki w lotnictwie

1 kwietnia wejdzie w życie kolejna nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług. Będzie to już trzecia zmiana tej ustawy w okresie ostatnich kilku miesięcy.

Trudno w niej znaleźć jeden motyw przewodni. Jest to raczej zbiór różnorodnych zmian;  niektóre z nich mają na celu usunięcie rozbieżności z prawem unijnym, inne naprawienie błędów z poprzednich nowelizacji, jeszcze inne spełnienie postulatów podatników, kolejne – zabezpieczenie interesów fiskalnych Polski przed wyłudzeniami podatku, wreszcie jest też grupa zmian, która nie wiadomo czemu ma służyć.

W tej ostatniej mieści się na pewno wprowadzenie obligatoryjnego obowiązku rozliczania VAT przez nabywcę w przypadku nabycia towarów lub usług od zagranicznego kontrahenta, nawet jeżeli byłby on zarejestrowany w Polsce jako podatnik VAT (z wyjątkiem usług związanych z nieruchomościami).

To zmiana całkowicie niepotrzebna, która nie wynika ani z potrzeby budżetowej, ani z obowiązku dostosowania przepisów do dyrektyw unijnych, a do tego zmienia to, do czego podatnicy się przyzwyczaili i stosowali, a wreszcie pogarsza wizerunek Polski jako kraju, który nie dyskryminuje firm zagranicznych.

W efekcie wprowadzenia tej modyfikacji firmy zagraniczne zarejestrowane w Polsce znajdą się w gorszej sytuacji niż polskie, nie będą bowiem mogły potrącić podatku należnego z tytułu lokalnej sprzedaży z podatkiem naliczonym od zakupów.

Co więcej, mogą zostać zmuszone do stosowania mechanizmu  tzw. zwrotu bezpośredniego, który choć ładnie brzmi, to trwa dobrze ponad pół roku. W efekcie firmy te będą zmuszone kredytować w większym stopniu niż dotychczas Skarb Państwa. Ciekawe, gdzie w takiej sytuacji inwestorzy zagraniczni planujący otwarcie np. centrów logistycznych i magazynowych w tej części świata ulokują te obiekty?

W Polsce, która właśnie pogarsza warunki działania takich podmiotów, czy  w innych krajach regionu? Na myśl przychodzą doświadczenia z nowymi fabrykami samochodów, gdy Polska zaczynała jako absolutny lider regionu a potem, na skutek wielu okoliczności, ale w znacznej mierze w efekcie nadmiernej biurokracji i barier administracyjnych, wyprzedziła nas w tej kategorii nawet o wiele mniejsza Słowacja.

W efekcie tych kwietniowych, jak i wcześniejszych, zmian  podatnicy powinni właściwie na nowo podjąć trud zaznajomienia się z treścią całej ustawy i towarzyszących jej rozporządzeń. Nie pierwszy to zresztą raz.

Przy tej okazji jestem gotów zaryzykować tezę, że o ile w czytaniu książek  statystyczny obywatel wypada marnie, o tyle w czytelnictwie ustaw podatkowych, a szczególnie przepisów vatowskich polscy przedsiębiorcy biją na głowę pozostałe nacje.

Cztery kategorie zmian

Początek 2011 r. przyniósł wysyp zmian w podatku od towarów i usług. Wyjątkową aktywność ministra finansów i parlamentu na tym polu tłumaczą w części potrzeby budżetowe państwa.

Dotyczy to przede wszystkim:

• podniesienia stawek podatkowych,
• likwidacji części zwolnień,
• ograniczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabywaniu samochodów z tzw. kratką i paliwa do nich,
• opodatkowania nieodpłatnych przekazań i świadczeń.

W odniesieniu do innej grupy zmian przyczyną ich wprowadzenia wydaje się perspektywa objęcia prezydencji w Unii Europejskiej i wynikająca stąd potrzeba doprowadzenia polskich regulacji do zgodności z dyrektywami Unii i orzeczeniami Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

W tej kategorii wymienić można:

• przeniesienie zwolnień z rozporządzenia do ustawy,
• modyfikację charakteru niektórych zwolnień z przedmiotowego na przedmiotowo-podmiotowy,
• likwidację restrykcji wobec usług świadczonych przez podmioty z tzw. rajów podatkowych,
• likwidację obniżonej stawki na ubranka dla niemowląt i buty dla dzieci,
• likwidację zakazu odliczania podatku naliczonego przy rozliczeniu pro rata o współczynniku nie wyższym niż 2 proc.

Ponadto wśród nowości wskazać można i takie, które służyć mają polepszeniu doli podatników i czynią zadość zgłaszanym przez nich postulatom. Do tej grupy zaliczyłbym:

• liberalizację prawa do stosowania stawki 0 proc. przy świadczeniach wykonywanych w portach morskich oraz w transporcie lotniczym,
• likwidację zabezpieczenia w imporcie towarów,
• przyjęcie szerokiej definicji budownictwa społecznego,
• podniesienie limitu zwolnienia podmiotowego,
• wprowadzenie zbiorczych faktur korygujących czy
• zliberalizowanie zasad stosowania faktur elektronicznych.

Istnieje wreszcie ostatnia, czwarta grupa zmian, które nie mieszczą się w żadnej z powyższych, a które w moim przekonaniu niczego nie poprawiają w systemie podatkowym. Dotyczy to np.

• wprowadzenia limitu 500 złotych przy odliczeniu podatku naliczonego z użyciem pro rata o współczynniku powyżej 98 proc.,
• stosowania obligatoryjnego mechanizmu odwróconego rozliczenia (ang. reverse charge mechanism).