Małżeństwo
Można uciec od zaległości podatkowych żony i męża
Prawo rodzinne umożliwia wsteczne ustanowienie rozdzielności majątkowej. Pozwala to ograniczyć odpowiedzialność za podatek współmałżonka
Co do zasady każdy podatnik odpowiada za swoje zobowiązania podatkowe sam całym swoim majątkiem. Jednakże w wielu wypadkach przepisy pozwalają na ściąganie długów podatkowych z majątków innych osób. Dotyczy to m.in. osób pozostających w związkach małżeńskich.
W wypadku małżeństw odpowiedzialność za długi podatkowe obejmuje nie tylko majątek własny podatnika, ale także majątek wspólny jego i małżonka. Zakres odpowiedzialności ma ścisły związek z ustrojem majątkowym małżonków. Z chwilą zawarcia ślubu między małżonkami automatycznie, z mocy samego prawa, powstaje tzw. wspólność majątkowa małżeńska.
Lepsza intercyza
Wspólność majątkową można ograniczyć lub wyłączyć, np. przez intercyzę podpisaną przed ślubem czy umowy zawarte już w trakcie trwania małżeństwa. Wyłączenie, ograniczenie lub zniesienie ustawowej wspólności majątkowej pozwala uniknąć odpowiedzialności za długi podatkowe małżonka. Odpowiedzialność ta nie obejmuje bowiem majątku odrębnego, osobistego współmałżonka.
Inaczej mówiąc, jeśli małżonkowie nie mają majątku wspólnego, każde z nich będzie odpowiadać za swoje długi podatkowe tylko swoim majątkiem. Trzeba jednak pamiętać, że skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie działają wstecz.
Nie odnoszą się bowiem do długów podatkowych powstałych m.in. przed dniem zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej czy zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu. W praktyce jeżeli małżonkowie od początku nie zdecydowali się na rozdzielność majątkową i dopiero po jakimś czasie rozdzielili swoje majątki, to za ten okres będą ponosić odpowiedzialność za długi współmałżonka.
Ordynacja podatkowa nie pozwala na wsteczne zabezpieczenie się przed odpowiedzialnością podatkową. Taką możliwość daje jednak prawo rodzinne. Jak wyjaśnia Anna Wancio z Kancelarii KNDP Kolibski, Nikończyk, Dec & Partnerzy, zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym możliwe jest ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną.
Rozdzielność z datą wsteczną
Dzieje się tak wówczas, gdy małżonkowie już przed datą wytoczenia powództwa o ustanowienie rozdzielności majątkowej żyli w rozłączeniu (faktycznej separacji).
– Na gruncie prawa podatkowego zniesienie wspólności majątkowej staje się skuteczne od dnia wskazanego w prawomocnym orzeczeniu sądu – podkreśla ekspert. Jeśli zatem w tym orzeczeniu podana zostanie wsteczna data zniesienia, to właśnie ona będzie decydować o czasowym zakresie odpowiedzialności podatkowej. Moment uprawomocnienia się orzeczenia o ustanowieniu rozdzielności będzie bez znaczenia.
Rafał Dębowski - adwokat z Kancelarii Dębowski i Wspólnicy
Każde z małżonków może żądać z ważnych powodów, aby sąd ustanowił między nimi rozdzielność majątkową. Sąd, orzekając tę rozdzielność, wskazuje w wyroku dzień, w którym dochodzi do jej powstania. Przepisy wprost wskazują jeden z takich ważnych momentów: jest nim faktyczna separacja małżonków. Ale to niejedyny przypadek. Niekiedy istotnym powodem żądania ustanowienia rozdzielności z „datą wsteczną" może być poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków czy też zagrożenie dobra rodziny. W orzecznictwie ugruntowany jest jednak pogląd, że przepisów służących dobru rodziny nie wolno wykorzystywać w celu pokrzywdzenia wierzycieli.
masz pytanie, wyślij e-mail do autorki a.tarka@rp.pl
Czytaj też:
Więcej w serwisie:
Przeczytaj więcej o: dług, małżonek, odpowiedzialność, prawo rodzinne i opiekuńcze, wspólność majątkowa małżeńska, zobowiązanie podatkowe
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
