Wysokość należnej daniny ustali gmina

Z posiadaniem domu lub mieszkania wiąże się obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości. Jego stawki mogą się różnić. Dużo zależy od tego, gdzie nieruchomość jest położona

Daninę od gruntów oblicza się na podstawie ich powierzchni, w przypadku budynków ustawa mówi o powierzchni użytkowej. Mierzy się ją po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych. Za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe.

Sposób określania powierzchni jest dokładnie opisany w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. DzU z 2010 r. nr 95, poz. 613). Zgodnie z art. 4 ust. 2 pomieszczenia lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w  świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50 proc., a jeżeli wysokość jest mniejsza niż  1,40 m – pomija się.

Podatnikami, stosownie do  art. 3 ust. 1 ustawy, są m.in. właściciele nieruchomości, ich posiadacze samoistni (tacy, którzy władają nimi jak właściciel), użytkownicy wieczyści gruntów.

Podanie dokładnej wysokości stawek podatku nie jest możliwe. To dlatego, że decyzja w tym zakresie należy do rady gminy, na której terenie znajduje się nieruchomość. Gminy są jeddnak związane maksymalnymi stawkami.

Nie mogą one przekraczać rocznie od gruntów tzw. pozostałych (czyli m.in. niezwiązanych z działalnością gospodarczą), w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego – 0,41 zł od 1 mkw. powierzchni.

Co się zaś tyczy budynków lub ich części stawki nie mogą przekroczyć w stosunku do nieruchomości:

- mieszkalnych – 0,67 zł od 1 mkw. powierzchni użytkowej,

- tzw. pozostałych (czyli niezwiązanych z działalnością gospodarczą ani udzielaniem świadczeń zdrowotnych), w  tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego – 7,06 zł od 1 mkw. powierzchni użytkowej.

Przy ustalaniu charakteru nieruchomości decydujące znaczenie ma prowadzona przez starostę ewidencja gruntów i budynków. Potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 kwietnia 2008 r. (sygn. II FSK 372/07). Aby skorzystać z niższej stawki, trzeba wystąpić do starosty o zmianę zapisu w ewidencji.

Obowiązek podatkowy nowego właściciela powstaje od  pierwszego dnia miesiąca następującego po tym, w którym nabył nieruchomość. Do tego czasu danina obciąża poprzedniego właściciela.

Inaczej jest gdy okolicznością uzasadniającą powstanie obowiązku jest istnienie budynku. W przypadku nowych mieszkań i domów podatek płaci się dopiero za okres od 1 stycznia roku następującego po tym, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.

Podatnicy są zobowiązani do składania informacji dotyczących nieruchomości, mających wpływ na wysokość opodatkowania.

W przypadku odmowy wykonania tego obowiązku, np. gdy sposób wykorzystywania nieruchomości się zmienił, organ podatkowy może wymierzyć podatek na podstawie danych wynikających z  wcześniejszego wykazu, chociażby dane te nie odpowiadały już rzeczywistości (wynika tak z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 8 stycznia 2009 r., sygn.  I SA/ Gl  781/2008).

Daninę oblicza gmina, która doręcza podatnikowi decyzję ustalającą wysokość podatku. Płaci się go w czterech ratach, proporcjonalnie do czasu trwania obowiązku podatkowego. Raty są płatne do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada.

Może się zdarzyć, że nieruchomość jest współwłasnością lub znajdzie się we wspólnym posiadaniu osób fizycznych i  osób mających osobowość prawną (np. spółka akcyjna i  spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) lub jednostek i  spółek pozbawionych osobowości prawnej.

W takim wypadku osoby fizyczne są zobowiązane do składania deklaracji i opłacania podatku na takich samych zasadach jak osoby prawne – deklaracja na podatek do 15 stycznia i wpłaty do 15. dnia każdego miesiąca.