Mniej umów pod lupą agencji

W 2010 r. zmalała liczba umów notarialnych sprzedaży gruntów rolnych, wobec których Agencji Nieruchomości Rolnych przysługuje prawo pierwokupu. To skutek zmiany przepisów

Opublikowano raport z działalności Agencji Nieruchomości Rolnych za 2010 r. Właśnie trafił do Sejmu.

Rok temu do ANR wpłynęło prawie 38,4 tys. umów przenoszących własność nieruchomości rolnych, w stosunku do których agencji przysługiwało prawo pierwokupu. Jest to zdecydowanie mniej niż w 2009 r. Wtedy było ich ponad 81,3 tys. Większość dotyczyła działek poniżej 1 ha. Agencja skorzystała z przysługującego jej prawa pierwokupu w wypadku dziesięciu nieruchomości o łącznej powierzchni 453 ha i wartości 7,9 mln zł.

Nie obyło się bez sporów sądowych. Czasem zbywający odmawiali wydania nieruchomości agencji lub kwestionowali jej prawo do nabycia. Spory dotyczyły także poczynionych przez sprzedających nakładów na nieruchomości, wartości prowadzonej na nich produkcji itp.

Obecnie agencja korzysta z prawa  pierwokupu tylko w wypadku dużych areałów

Często działki były bardzo małe, i to o charakterze budowlanym, rekreacyjnym lub zabudowane budynkami niezwiązanymi z produkcją rolną. Z punktu widzenia prawa mają charakter rolny, a faktycznie są lub w niedalekiej przyszłości będą wykorzystywane jako grunty nierolne. Wynika to, zdaniem agencji, z tego, że w wielu gminach brakuje aktualnych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Dlatego notariusze traktowali te działki jako rolne.

Sytuacja uległa zmianie w 2010 r. po wejściu w życie nowelizacji ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Osoba, która będzie kupowała działkę rolną o powierzchni do 5 ha, nie musi mieć na to zgody Agencji Nieruchomości Rolnych. W opinii ANR zmiana uprościła obrót gruntami rolnymi.

Przypomnijmy, że prawo pierwokupu agencji polega na tym, że strony nie mogą od razu zawrzeć umowy notarialnej przenoszącej własność. Najpierw należy podpisać umowę warunkową, następnie zwrócić się do agencji z pytaniem, czy chce nabyć daną nieruchomość, a jeżeli nie wyrazi na to ochoty, po miesiącu może dojść do zawarcia właściwej umowy.