Zasiłki
Gdy firma nie płaci pensji, ZUS naliczy niższy zasiłek
Pracownik zakładu, który ze względu na kłopoty nie wypłaca wynagrodzeń, otrzyma zasiłek obliczony tylko od otrzymanej płacy. Nie może on być niższy niż gwarantowane minimum
Wysokość zasiłku z ubezpieczenia społecznego dla pracownika zależy m.in. od wynagrodzenia, jakie otrzymał w ostatnim okresie. Z zasady chodzi o ostatnie 12 miesięcy przed powstaniem niezdolności do pracy. Ale okres ten jest odpowiednio krótszy w przypadku osób, które przepracowały w firmie mniejszą liczbę miesięcy.
Obejmuje wówczas pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia (zatrudnienia na podstawie umowy o pracę).
Rodzi się więc pytanie, jaki zasiłek przysługuje, jeśli zatrudniony nie otrzymuje pensji, jaka wynika z zawartej z nim umowy o pracę?
- Pracuję w tej samej firmie od sześciu lat. Otrzymuję stałe wynagrodzenie, które od listopada 2010 wynosi 10 000 zł. Sytuacja spółki jest bardzo zła, firma chyli się ku upadkowi. Od czerwca 2011 nie otrzymałam wynagrodzenia. Z tego powodu wystąpiłam do pracodawcy o podpisanie porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę z 31 grudnia 2011. Jaka będzie moja sytuacja, jeżeli od 19 grudnia 2011 przebywam na zwolnieniu lekarskim i niezdolność do pracy jest orzeczona do 27 stycznia 2012? W jakiej wysokości ZUS będzie mi wypłacał zasiłek chorobowy, szczególnie po ustaniu zatrudnienia? – pyta czytelniczka.
Wysokość zasiłku ustalana jest od wynagrodzenia wypłaconego zatrudnionemu u pracodawcy, u którego przysługuje świadczenie. Przez to wynagrodzenie należy rozumieć przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe (art. 3 pkt 3 ustawy z 25 czerwca 1999 o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, tekst jedn. DzU z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm.; dalej ustawa zasiłkowa).
Ustalanie wysokości
Żeby obliczyć wysokość zasiłku, kolejno należy:
• pomniejszyć wynagrodzenie (od którego została opłacona składka chorobowa) za ostatnie 12 miesięcy (lub odpowiednio krótszy okres) o składki w części finansowanej przez pracownika (zwykle o 13,71 proc.),
• ustalić średnią z tych składników (dzieląc sumę przez 12 lub odpowiednio mniejszą liczbę miesięcy),
• od tak ustalonej podstawy wymiaru zasiłku ustalić stawkę dzienną (w wysokości od 70 do 100 proc. tej podstawy), dzieląc ją przez 30.
Z powyższego wynika, że w obliczeniach trzeba uwzględniać tylko składniki wypłacone. W sytuacji gdy pracownik nie otrzymał przysługującej mu pensji, mimo że pracował, nie można od niej liczyć wysokości zasiłku. Tego miesiąca nie można jednak pominąć jako miesiąca pracy.
Oznacza to, że w sytuacji gdy brak wypłaty dotyczył np. dwóch miesięcy, pensję za pozostałe dziesięć miesięcy musimy podzielić i tak przez 12. Wskutek takiego postępowania zaniżona jest podstawa wymiaru zasiłku chorobowego. Ale dopiero po otrzymaniu zaległego wynagrodzenia pracownik może liczyć na wyrównanie tego świadczenia.
Ważne są sumy faktycznie otrzymane
Czytelniczka zachorowała w grudniu 2011. Dlatego jej zasiłek musi zostać naliczony przy uwzględnieniu pensji za okres od grudnia 2010 do listopada 2011. Za połowę tego okresu (od czerwca do listopada) pracownica nie otrzymała wynagrodzenia. Nie można jednak ustalić zasiłku z krótszego okresu niż 12 miesięcy. Można tak postępować wyłącznie w razie:
• zatrudnienia krótszego niż 12 miesięcy (a w omawianej sytuacji zatrudnienie trwało sześć lat),
• gdy w jakimś miesiącu zatrudniona przepracowała mniej niż połowę obowiązującego ją czasu pracy (z pytania nie wynika, by czytelniczka wcześniej również była niezdolna do pracy).
Ustawa zasiłkowa nie daje także podstaw do tego, by w takiej sytuacji przyjąć do podstawy wymiaru zasiłku wynagrodzenie określone w umowie o pracę. Niewypłacona pensja nie może zatem stanowić podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.
Tak też wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 7 września 2005 (II UK 20/05), zgodnie z którym podstawą wymiaru zasiłku chorobowego jest wynagrodzenie faktycznie wypłacone przez pracodawcę, a w przypadku gdy pracodawca nie wypłaca pracownikowi wynagrodzenia – minimalne wynagrodzenie za pracę (art. 45 ust. 1 ustawy zasiłkowej).
Przeczytaj więcej o: podstawa wymiaru zasiłku, wynagrodzenie za pracę, zasiłek chorobowy
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
