Kiedy ZUS reguluje świadczenia, a kiedy zatrudniający

Prawo do zasiłków, ich wysokość a także wypłatę ustalają pracodawcy lub ZUS. O tym, kto np. w 2012 r. będzie wypłacał zasiłki, decyduje liczba osób zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego na 30 listopada 2011

Jeżeli 30 listopada płatnik składek zgłaszał do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób, w następnym roku kalendarzowym musi obliczać, prowadzić dokumentację i wypłacać zatrudnionym zasiłki: chorobowe, macierzyńskie, opiekuńcze, wyrównawcze oraz świadczenie rehabilitacyjne.

Płatnik składek, który na koniec listopada nikogo nie zgłaszał do ubezpieczenia chorobowego, ustali płatnika zasiłków w 2012 r. na podstawie liczby osób ubezpieczonych według stanu na pierwszy miesiąc, w którym dokona takiego zgłoszenia.

Stan na ostatni dzień listopada

Przesądza o tym art. 61 ustawy z 25 czerwca 1999 o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn. DzU z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm., dalej ustawa zasiłkowa). Liczy się stan osób ubezpieczonych chorobowo na ostatni dzień listopada i nie ma znaczenia późniejsza zmiana. Nawet gdy po tej dacie któryś z ubezpieczonych zostanie wyrejestrowany, nie wpłynie to na obowiązki płatnika zasiłków w kolejnym roku.

Pracodawca będący płatnikiem zasiłków reguluje je razem z wynagrodzeniem za pracę w przyjętym terminie wypłat. Zasiłki dla zatrudnionych w firmach, które do ubezpieczenia chorobowego zgłaszają nie więcej niż 20 osób, wypłaca ZUS.

Płatnik składek wlicza do ubezpieczonych zarówno osoby, za które składkę na ubezpieczenie chorobowe opłaca obowiązkowo, jak i te, które przystąpiły do tego ubezpieczenia dobrowolnie. Obowiązkowo składkę chorobową płatnik nalicza za pracowników, członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz za osoby, które odbywają służbę zastępczą.

Dobrowolnie do ubezpieczenia chorobowego mogą, na swój wniosek, przystąpić osoby, które obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, m.in. chałupnicy, zleceniobiorcy, agenci lub osoby świadczące usługi na podstawie innych umów, do których stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o zleceniu, jeżeli z tych tytułów obowiązkowo opłacają składki emerytalną i rentową.

Współpracujący przy biznesie

Jeśli pracodawca, który przystąpił do ubezpieczeń społecznych jako prowadzący działalność gospodarczą, opłaca składkę na ubezpieczenie chorobowe, zostanie wliczony do liczby osób, na podstawie której ustala się płatnika zasiłku.

Taka sama zasada obowiązuje tego, kto współpracuje przy prowadzeniu biznesu. W tym wypadku osoby te również uwzględnia się wśród ubezpieczonych, mimo że przedsiębiorcy zasiłki zawsze otrzymują z ZUS.

Kogo nie ujmować

Do ubezpieczonych płatnik składek nie powinien wliczać pracowników, którzy 30 listopada korzystają z urlopów wychowawczych oraz bezpłatnych. W tym czasie nie podlegają one ubezpieczeniu chorobowemu.

Przykład

Szwalnia zatrudnia:

15 pracowników, 5 pracowników młodocianych, 2 osoby wykonujące umowę o dzieło oraz 5 zleceniobiorców, dla których zlecenie jest jedynym tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń, dlatego przystąpili do ubezpieczenia chorobowego.

Jedna z pracownic od 1 października 2011 przebywa na urlopie wychowawczym, a jeden pracownik na urlopie bezpłatnym od 14 listopada do 5 grudnia 2011. Pracodawca opłaca dobrowolnie za siebie i żonę, jako osobę współpracującą, składkę na ubezpieczenie chorobowe.

Liczba osób, które podlegały ubezpieczeniu chorobowemu 30 listopada 2011:

• pracownicy 15 – 2 pracowników (na urlopie bezpłatnym i wychowawczym) = 13 pracowników zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego,

• pracownicy młodociani 5,

• zleceniobiorcy 5 (2 osoby – wykonawcy dzieła, nie podlegają w ogóle ubezpieczeniom),

• prowadzący działalność 1,

• współpraca przy prowadzeniu działalności 1.

13 osób + 5 osób + 5 osób + 1 osoba + 1 osoba = 25 osób

Na 30 listopada 2011 płatnik składek zgłaszał do ubezpieczenia chorobowego 25 osób.

W 2012 r. to szwalnia będzie wypłacała zasiłki i świadczenia rehabilitacyjne dla zatrudnionych.