Gdy przedsiębiorca choruje, ZUS dba o jego dochody

źródło: Rzeczpospolita

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Pobyt w sanatorium pozwala obniżyć składki ZUS
• Przedsiębiorcza mama może iść na urlop przed porodem

Osoba prowadząca działalność gospodarczą, która jest objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, w razie problemów zdrowotnych może liczyć na zasiłek i świadczenie rehabilitacyjne. Musi jednak spełnić pewne wymogi

Ustawodawca w sposób precyzyjny uregulował prawo do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ich wysokość, zasady obliczania i wypłaty w ustawie z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU 2010 nr 77, poz. 77 ze zm.).

Świadczenia te przysługują m.in. osobom, które są objęte dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym jako prowadzące działalność pozarolniczą oraz osoby z nimi współpracujące. Przy czym do grona osób prowadzących działalność zalicza się m.in. twórców i artystów, wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej oraz wspólnika jednoosobowej spółki z o.o.

Początek i koniec

Objęcie osoby prowadzącej firmę dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tym ubezpieczeniem, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek w tej sprawie został złożony. Jeżeli jednak zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zostanie dokonane w terminie siedmiu dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeń, objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku.

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustaje od dnia wskazanego we wniosku o wyłączenie z ubezpieczenia, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został złożony. Ustaje ono także z powodu niedotrzymania terminu opłacenia składek na to ubezpieczenie lub opłacenie tych składek w niższej wysokości niż należna.

W tym wypadku następuje to od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie. W uzasadnionych przypadkach ZUS, na wniosek ubezpieczonego, może wyrazić zgodę na opłacenie składek po obowiązującym terminie. Kwestie te reguluje art. 14 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.).

Dla osób prowadzących działalność gospodarczą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia chorobowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, bez stosowania ograniczenia górnej rocznej podstawy wymiaru składek.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – o ile nie opłacają składek od preferencyjnej podstawy wymiaru – stanowi kwota zadeklarowana, nie niższa niż 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na dany rok kalendarzowy.

Jednak maksymalna wartość podstawy wymiaru składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe w grudniu 2010 r. oraz w styczniu i lutym 2011 r. nie może przekroczyć kwoty 8007,70 zł (250 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w trzecim kwartale 2010 r.).

Po wyczekiwaniu

Prowadzący firmę nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie wymaganego okresu ubezpieczenia. Okres ten dla osób prowadzących działalność pozarolniczą i osób z nimi współpracujących wynosi 90 dni.

Do okresu ubezpieczenia, od którego uzależnione jest prawo do zasiłku chorobowego, zalicza się poprzednie okresy podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, zarówno obowiązkowo jak i dobrowolnie, pod warunkiem że przerwa w ubezpieczeniu nie przekracza 30 dni.

Przykład 1

Pan Jan od 1 lipca 2010 r. prowadzi działalność gospodarczą i od tego dnia podlega dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu. Do 15 czerwca 2010 r. był przez dwa lata w stosunku pracy. 5 sierpnia 2010 r. zachorował i z tego tytułu był niezdolny do pracy przez półtora miesiąca.

Ponieważ przerwa między aktualnym a poprzednim ubezpieczeniem nie przekraczała 30 dni (wynosiła 15 dni), a łącznie ubezpieczenie trwało ponad 90 dni, pan Jan nabył prawo do zasiłku chorobowego za cały okres niezdolności do pracy.