Finansowe odszkodowanie za pozbawienie etatu szef wylicza jak ekwiwalent za urlop

Kalkulując kwotę należnej odprawy, pracodawcy muszą stosować reguły dotyczące obliczania rekompensaty pieniężnej za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Nakazuje im to art. 8 ust. 3 ustawy o zwolnieniach grupowych

Schemat wyliczeń tego świadczenia znajdziemy w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (DzU nr 2, poz. 14 ze zm.).

Aby prawidłowo ustalić kwotę ekwiwalentu urlopowego (a tym samym odprawy), musimy w pierwszej kolejności wyznaczyć średnie miesięczne wynagrodzenie pracownika. Bierzemy przy tym pod uwagę zarówno składniki o charakterze stałym, jak i zmiennym, zgodnie z zasadami opisanymi tabeli.

Poza kalkulacją

Niektóre elementy pracowniczej płacy nie wpływają jednak na wysokość pieniężnej odprawy dla odchodzących z firmy. W jej podstawie (podobnie jak w podstawie urlopowej) nie uwzględnia się m.in.

• jednorazowych lub nieperiodycznych wypłat za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie,

• wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego, a także za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,

• wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,

• kwoty wyrównania do wynagrodzenia za pracę do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę,

• dodatkowego wynagrodzenia rocznego, należności przysługujących z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej oraz nagród jubileuszowych i nagród z zakładowego funduszu nagrodowego,

• premii uznaniowych niemających charakteru roszczeniowego (jak stwierdzono w wyroku SN z 20 lipca 2000, I PKN 17/00, tzw. premia uznaniowa, która nie ma charakteru roszczeniowego, nie stanowi składnika płacy należnej za pracę i wobec tego nie mieści się w pojęciu wynagrodzenia, a tym samym ekwiwalentu urlopowego),

• wynagrodzenia wypłacanego z tytułu zawieranych z macierzystym pracodawcą umów cywilnoprawnych (potwierdza to wyrok SN z 4marca 2008, II PK 183/07, w którym czytamy, że „(…) w świetle art. 172 k.p. oraz § 6 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 8 stycznia 1997 w sprawie szczegółowych zasad ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop do wynagrodzenia urlopowego uwzględnia się tylko wynagrodzenie ze stosunku pracy”).

Przykład

Z końcem listopada pan Mariusz musi odejść z firmy, bo pracodawca likwiduje jeden z jej oddziałów. Za utratę pracy dostanie odprawę.

Co miesiąc pan Mariusz otrzymuje stałą pensję oraz premię, która w regulaminie wynagradzania nazwana jest uznaniową (o jej wysokości decyduje przełożony, biorąc pod uwagę osiągnięcie określonych procentowo wyników finansowych przez całą firmę). Ponadto na dziewięć miesięcy pan Mariusz zawarł ze swoim pracodawcą okresową umowę o przeniesienie majątkowych praw autorskich do programu komputerowego, który tworzył na potrzeby jednego z działów. Na jej mocy co miesiąc otrzymywał stałe honorarium.

W tej sytuacji należy uznać, że premię wlicza się do podstawy odprawy, bo wypłacana jest periodycznie, a o jej wysokości decydują skonkretyzowane i zobiektywizowane warunki w postaci wyniku finansowego zakładu.

Bez wpływu na odprawę pozostanie natomiast honorarium wypłacane z umowy cywilnoprawnej.

Ponieważ odprawa stanowi równowartość miesięcznego, dwumiesięcznego lub trzymiesięcznego wynagrodzenia, nie ma potrzeby dzielenia sumy miesięcznych pensji przez współczynnik ekwiwalentowy, co ma na celu ustalenie kwoty ekwiwalentu za jeden dzień urlopu.

Wystarczy poprzestać na skalkulowaniu przeciętnej płacy za miesiąc (uzasadnienie uchwały SN z 9 maja 2000, III ZP 12/00).

Dopełnianie podstawy

Wyliczenia odprawy komplikują się nieco, gdy w okresie, z którego wyznaczana jest jej podstawa, nie wszystkie dni podwładny przepracował. Jeśli uprawniony do rekompensaty choć przez jeden roboczy dzień był nieobecny w firmie, np. z powodu choroby lub urlopu w okresie trzech miesięcy (lub 12 miesięcy przy wypłacaniu przez zakład elementów pensji za okresy dłuższe niż miesiąc) przed nabyciem prawa do niej, wówczas konieczne jest dokonanie tzw. dopełnienia. Polega to na