Pora nocna i tygodniowy okres pracy dla wszystkich kierujących

Od stycznia br. istnieje kilka nowych obowiązków, które mają zastosowanie do każdego pracodawcy zatrudniającego kierowców. Brakuje jednak szczegółów, jak się z nich wywiązać

Nowym obowiązkiem jest konieczność określenia pory nocnej, mającej zastosowanie do ustalania czasu pracy kierowców. Nie ma określonego terminu na wprowadzenie tej regulacji do przepisów wewnątrzzakładowych. Należy jednak przyjąć, że powinno się to odbyć na początku tego roku.

Zaniechania nie powodują wprost odpowiedzialności pracodawcy, ale ich skutki mogą być trudne do przewidzenia. Inspektor kontrolujący czas pracy kierowców może wtedy swobodnie wybrać, czy za porę nocną z art. 2 pkt 6a ustawy o czasie pracy kierowców uznać:

- 8 godzin wskazanych w regulaminie zgodnie z art. 151⁷ § 1 kodeksu pracy, czy

- całe 7 godzin między 0.00 a 7.00 (w oparciu wyłącznie o przepis ustawy o czasie pracy kierowców).

To z kolei może doprowadzić do stwierdzenia naruszeń art. 21 ustawy o czasie pracy kierowców, za które grozi już mandat.

Dla asekuracji

Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Infrastruktury z 8 listopada 2011 r. w sprawie zasad wprowadzania pory nocnej dla kierowców wynikającej z art. 2 pkt 6a ustawy o czasie pracy kierowców (MR-1-mg-061-379/11) regulacja ta powinna znaleźć się w treści regulaminu pracy, jeśli zakład ma obowiązek wydania regulaminu. Mimo tak jednoznacznego stanowiska lepiej uregulować nową porę nocną w sposób nieprawidłowy niż pozostawić sprawę uznaniu inspektora.

Przykład

W zakładzie funkcjonują trzy organizacje związkowe, które blokują wprowadzanie zmian do regulaminu, domagając się w zamian istotnych modyfikacji przepisów płacowych. Przygotowany przez pracodawcę projekt nowych przepisów regulaminu pracy, wprowadzających dodatkową porę nocną kierowców w godzinach od 0.00 do 4.00, nie zyskał akceptacji związków.

Do końca stycznia 2012 r. pracodawca nie wprowadził ich do regulaminu pracy. W tych okolicznościach powinien wprowadzić nową porę nocną np. w formie zarządzenia i zastrzec, że będzie stosowana do momentu wprowadzenia zmian do regulaminu. Wówczas grozi mu jedynie ryzyko wystąpienia przez inspektora o uregulowanie tego zagadnienia w treści regulaminu.

Liczba zadań poza firmą

Nowe obowiązki pracodawcy wynikają również z rozszerzenia katalogu informacji, których należy żądać od kierowców w ramach oświadczenia o dodatkowym zatrudnieniu. Poza faktem pozostawania w stosunku pracy u innego pracodawcy oraz wymiarze tego zatrudnienia kierowca musi podać, czy wykonuje przewozy drogowe lub inne czynności na innej podstawie niż stosunek pracy, a gdy tak jest – przeciętną tygodniową liczbę godzin poświęcanych na realizację tych czynności.

Przepis art. 24 ust. 2 ustawy nie rozstrzyga, z jakiego okresu kierowca powinien ustalić tę średnią. Nie wskazuje też na obowiązek aktualizacji oświadczenia. Wątpliwości te doprowadziły do wydania stanowisk przez trzy instytucje.

Główny Inspektorat Pracy w Warszawie uznał w odpowiedzi z 13 grudnia 2011 r. (MR-1-mg-061-4 2/11), że celem składania przez kierowców nowych oświadczeń jest zagwarantowanie im minimalnych okresów odpoczynku. Biorąc pod uwagę fakt, iż ustawodawca nie określił dokładnego terminu składania oświadczeń ani marginesu dopuszczalnego błędu, nie można jednoznacznie stwierdzić, czy powinna się w nim znaleźć zakładana czy rzeczywista liczba godzin.

W ocenie GIP „brak natomiast precyzyjnej regulacji w zakresie ewentualnej weryfikacji podanych przez pracownika danych – chyba że dane zarejestrowane na kartach cyfrowych kierowcy przedstawiają inne informacje niż te wykazane przez pracownika w oświadczeniu”. Wydaje się jednak, że prezentowana przez GIP możliwość weryfikacji składanych przez kierowców oświadczeń stoi w sprzeczności z wykładnią przepisów o ochronie danych osobowych (stanowisko GIP opublikowaliśmy pod adresem http://www.rp.pl/artykul/55812,776126.html).