PIT i CIT
Działy specjalne obejdą się bez ksiąg
- Rolnik nie musi zakładać ksiąg rachunkowych
- Gdy obrót wyższy niż limit, potrzebne są księgi rachunkowe
- Jak rozliczyć przychody z działów specjalnych produkcji rolnej
- Kto musi prowadzić księgi rachunkowe
- Po przekroczeniu limitu trzeba założyć księgi
- Fiskus ściga specjalne gospodarstwa rolne
- Rolnicy protestują przeciw nowej wykładni przepisów
- Rolnicy nadal bez ksiąg
Jeśli podatnik nie zgłosił zamiaru prowadzenia pełnej rachunkowości, dochód z działów specjalnych produkcji rolnej powinien ustalać w uproszczony sposób – bez względu na faktyczny jego rozmiar. Takie wnioski wynikają z uchwały NSA. Jakie są jej praktyczne skutki?
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 17 stycznia 2011 r. (II FPS 2/10) orzekł, że obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych nie dotyczy podatników uzyskujących przychody z działów specjalnych produkcji rolnej bez względu na wielkość tych przychodów, jeśli podatnicy ci nie zgłosili zamiaru prowadzenia ksiąg naczelnikowi urzędu skarbowego.
Dla ustalenia dochodu z działów specjalnych produkcji rolnej uzyskiwanego przez takich podatników mają zastosowanie wyłącznie normy szacunkowe.
Tym samym rozstrzygnięty został na korzyść podatników wieloletni spór o obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych na potrzeby podatkowe i skutek jego niedopełnienia dla rozliczeń podatkowych. Uchwała nie dotyczy obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych na potrzeby rachunkowe. Ten jest regulowany przez ustawę o rachunkowości.
W konkretnej sprawie, ze skutkami dla innych
Uchwała NSA została podjęta w celu rozstrzygnięcia zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej. Będzie jednak miała także doniosłe skutki dla innych spraw podatkowych prowadzonych przez organy podatkowe i skarbowe, również wpłynie na skuteczność skarg składanych w tych sprawach do sądów administracyjnych.
Co prawda nie wynika to wprost z proceduralnego prawa podatkowego, jednak ze względu na autorytet NSA fakt podjęcia tej uchwały w konkretnej sprawie nie powinien być przeszkodą w uwzględnianiu wniosków z niej wypływających także w innych podobnych sprawach (o identycznym stanie faktycznym: nieprowadzenie ksiąg rachunkowych i niezgłoszenie zamiaru ich prowadzenia naczelnikowi urzędu skarbowego).
Organ umorzy postępowanie
Można zatem uznać, że trafność argumentacji NSA spowoduje, że:
- organy podatkowe nie będą wszczynały nowych postępowań w tych sprawach,
- postępowania wszczęte przed organem pierwszej instancji zostaną umorzone,
- w przypadku postępowań odwoławczych nastąpi uchylenie decyzji wymiarowych organu pierwszej instancji i także umorzenie postępowania w sprawie.
Gdy sprawa rozpatrywana jest na etapie sądu administracyjnego, skutek będzie podobny. Wojewódzkie sądy administracyjne lub NSA powinny uwzględniać skargi podatników. Sądy administracyjne powinny stwierdzać nieważność decyzji wymiarowych, bo można im zarzucić rażące naruszenie prawa.
W razie złożenia skarg kasacyjnych przez organ podatkowy zasadnym rozwiązaniem powinno być cofnięcie takich skarg przez dyrektorów izb skarbowych.
W związku z tym że NSA nie rozpatrywał przed uchwałą z 17 stycznia 2011 r. skarg kasacyjnych od decyzji dotyczących działów specjalnych produkcji rolnej, bezpośrednimi beneficjentami uchwały NSA będą osoby, które wdając się w spór z organem skarbowym i konsekwentnie ten spór prowadząc, nie zaniechały żadnych środków odwoławczych.
Gdy podatnik się nie odwołał
Sprawa się komplikuje w przypadku osób, które nie zaskarżyły decyzji organu skarbowego do sądu administracyjnego (bez znaczenia jest przy tym, czy ostateczną decyzją stała się decyzja organu I czy II instancji).
W pewnym momencie przewaga orzeczeń niekorzystnych w połączeniu z wyrokiem NSA z 20 czerwca 2008 r. (II FSK 183/07), dotyczącym interpretacji prawa podatkowego, z którego wynikał obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych na potrzeby podatkowe przez osoby prowadzące działy specjalne produkcji rolnej, uzasadniała zaniechanie środków odwoławczych.
Organy najczęściej uznawały, że podatnik po przekroczeniu progu wynikającego z ustawy o rachunkowości tracił prawo do opodatkowania na zasadach zryczałtowanych i oszacowywały przychody na zasadach ogólnych.
Punktem wyjścia dla oceny możliwych sposobów zmiany decyzji wymiarowych jest uznanie, że osoby te z całą pewnością nie powinny zapłacić podatku na zasadach ogólnych i że ten podatek w porównaniu z płaconym ryczałtowo był znacznie większą dolegliwością finansową.
Przeczytaj więcej o: dochód, działy specjalne produkcji rolnej, księgi rachunkowe, orzecznictwo, pit
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
