Rolnik nie musi zakładać ksiąg rachunkowych

źródło: www.sxc.hu

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Działy specjalne obejdą się bez ksiąg
• Rolnicy nadal bez ksiąg

Osoby prowadzące działy specjalne produkcji rolnej mogą się rozliczać na podstawie norm szacunkowych niezależnie od wysokości przychodów

Fiskus nie miał racji, nakazując rolnikom osiągającym najwyższe obroty zakładanie ksiąg handlowych i płacenie podatku od dochodu obliczanego na ogólnych zasadach.

Tak wynika z uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2011 r. (sygnatura akt II FPS 2/10).

Chodzi o osoby uzyskujące przychody z działów specjalnych produkcji rolnej, np. hodowców drobiu, lisów, plantatorów pieczarek, właścicieli szklarni. Z ustawy o PIT wynika, że płacą oni podatek od dochodu ustalanego na podstawie określonych w załączniku do niej norm szacunkowych. To uproszczona i wygodniejsza dla wielu producentów forma rozliczania. Nie ma jednak przeszkód, aby założyli księgi i odprowadzali podatek od faktycznego dochodu, czyli przychodu pomniejszonego o koszty.

Urząd zmienia zdanie

Fiskus przez wiele lat akceptował to, że prowadzący działy specjalne produkcji rolnej mają wybór co do zasad opodatkowania. Zmienił jednak zdanie i nakazał prowadzenie ksiąg handlowych tym, których przychody przekraczały limit określony w ustawie o rachunkowości (obecnie 1 mln 200 tys. euro rocznie).

Dla producentów oznaczało to przejście na ogólne zasady rozliczania dochodu i z reguły znaczną dopłatę podatku (będąc na normach szacunkowych, nie dokumentowali kosztów uzyskania przychodów). Nie dziwi więc, że spory z fiskusem dotarły do wojewódzkich sądów administracyjnych, NSA, aż w końcu – z powodu istotnych rozbieżności w orzecznictwie – stały się przedmiotem uchwały siedmiu sędziów.

Podatnik ma wybór

Trafiła do nich sprawa właściciela gospodarstwa drobiarskiego. Zadeklarował on dochód, stosując normy szacunkowe. Organy podatkowe stwierdziły jednak, że przekroczył limit obligujący do założenia ksiąg rachunkowych, powinien więc ustalić dochód na ich podstawie.

– Z wykładni literalnej ustawy o PIT wynika, że obowiązek założenia ksiąg rachunkowych dotyczy tylko osób wykonujących działalność gospodarczą – argumentował w czasie rozprawy przed NSA radca prawny Ireneusz Krawczyk. – Nie można rozciągać go na prowadzących działy specjalne produkcji rolnej.

Stanowisko to potwierdzono w uchwale.

– Ustawa o rachunkowości określa krąg podmiotów zobowiązanych do prowadzenia ksiąg handlowych – powiedział sędzia Tomasz Zborzyński. – Ustawa o PIT zawiera jednak normy szczególne, którym trzeba przyznać pierwszeństwo. Tak więc przekroczenie limitu przychodów określonego w ustawie o rachunkowości nie decyduje o konieczności założenia ksiąg handlowych, ponieważ ustawa o PIT reguluje ten obowiązek odmiennie. Wynika z niej, że dochód jest ustalany na podstawie norm szacunkowych także wówczas, gdy producent rolny przekroczy ten limit. Chyba że zgłosi w urzędzie zamiar prowadzenia ksiąg (do czego ma prawo), wtedy musi już limit stosować.

sygnatura akt II FPS 2/10

Opinia:

Przemysław Hinc, doradca podatkowy z PJH Doradztwo Gospodarcze

Producenci rolni zostali mocno zaskoczeni nagłą zmianą interpretacji przepisów przez urzędy skarbowe. Dlatego dobrze, że zapadła uchwała potwierdzająca, iż sami mogą decydować o tym, czy rozliczają się na podstawie norm szacunkowych czy też ksiąg rachunkowych. Wielu z nich zapłaciło już jednak wyższy podatek. Mogą teraz – powołując się na uchwałę siedmiu sędziów NSA – złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji fiskusa, argumentując, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Uchwała powinna też zostać uwzględniona w postępowaniach podatkowych i sądowych, które się jeszcze toczą. Otwiera także drogę do wystąpienia o odszkodowanie do Skarbu Państwa.