Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Rynek pracy

Rozchwiane płace w powiatach

Polska powiatowa jest pełna dysproporcji płacowych
Rzeczpospolita
Kryzys pokazał, jak silny negatywny wpływ na lokalne rynki pracy może mieć koncentracja jednej branży przemysłowej. Najwyższe płace w 2009 r. były w powiecie lubińskim, gdzie działa KGHM
– Tak zwane monokultury przemysłowe, czyli koncentracja jednej gałęzi w jednym miejscu, sš szczególnie podatne na wahania koniunktury. Wiele lokalnych rynków pracy w kraju ucierpiało więc na kryzysie bardziej niż inne – analizuje Tomasz Kaczor, główny ekonomista BGK. Wynagrodzenie brutto w gospodarce narodowej w 2009 r. wzrosło o 4,97 proc. w stosunku do 2008 r. Częœć powiatów mocno jednak odbiega od tej œredniej – wynika z danych GUS na temat płac w 379 jednostkach terytorialnych. W powiecie augustowskim (woj. podlaskie) przeciętne zarobki spadły o ok. 7 proc. – W naszym regionie zlokalizowanych jest kilka większych firm produkujšcych łodzie. Zostały one mocno poturbowane przez kryzys – mówi Andrzej Krzywicki z Powiatowego Urzędu Pracy w Augustowie.
– Ubiegły rok był dla całej branży po prostu tragiczny – przyznaje Małgorzata Wencewicz z firmy Darek Co., wytwarzajšcej m.in. łodzie motorowe. – Były przestoje, redukcja zatrudnienia, bezpłatne urlopy dla pracowników, ograniczenie wymiaru czasu pracy i co za tym idzie – automatycznie mniejsze wynagrodzenia – opowiada. Również na sytuację w powiecie opatowskim (woj. œwiętokrzyskie), gdzie płace spadły aż o 6,5 proc., mógł mieć wpływ upadek jednej większej firmy. – W 2009 r. zamknięto duże zakłady z branży odzieżowej – przypomina Rafał Duda, p.o. dyrektora lokalnego urzędu pracy. Chodzi o firmę Collar Textil, dawny zakład Wólczanki. Cała 300-osobowa załoga straciła pracę. Powiat kępiński to prawdziwe zagłębie meblowo-stolarskie. Dzięki temu większoœć mieszkańców ma pracę, stopa bezrobocia w 2009 r. wynosiła jedynie 4,4 proc. Ale z drugiej strony to branża o niskich zarobkach. Gdy w 2008 r. koniunktura na œwiatowych rynkach jeszcze się nie załamała, œrednie wynagrodzenie w powiecie wzrosło o ok. 8 proc., w 2009 r. – gdy przyszedł krach – już tylko o ponad 1 proc. Obecnie jest to miejsce o najniższych płacach – 2,02 tys. zł miesięcznie brutto. Nie wszędzie jednak dominacja jednej branży przyniosła negatywne efekty w zakresie płac. W powiecie nowosolskim, gdzie królujš firmy szeroko pojętego przemysłu motoryzacyjnego, œrednie zarobki wzrosły o 12,1 proc. To dosyć zaskakujšce, bo motoryzacja ucierpiała na kryzysie. Nawet w Nowej Soli upadło kilka firm (m.in. FATSA, produkujšca tapicerkę samochodowš), wiele zmniejszyło zatrudnienie. Stopa bezrobocia w powiecie szybko rosła – z ok. 17 proc. w połowie 2008 r. do 27 proc. na koniec 2009 r. Jak wytłumaczyć ten paradoks? – W naszym powiecie jednoczeœnie pojawiały się nowe inwestycje. Wcišż potrzeba pracowników, tyle że lepiej wykształconych – tłumaczy Łukasz Rut z Organizacji Pracodawców Ziemi Lubuskiej. Przykładowo w 2009 r. w Nowej Soli firma Zastat Transport zainwestowała 10 mln zł i zatrudniła 50 osób, a Voit, produkujšca częœci aluminiowe dla przemysłu motoryzacyjnego i elektronicznego, rozszerzyła działalnoœć o kolejne 52 osoby. – Negatywne efekty recesji na lokalnych rynkach pracy wywołane monokulturš przemysłowej działalnoœci powinny być dla władz pewnš wskazówkš – uważa Tomasz Kaczor. – Oczywiœcie trudno oczekiwać, by samorzšd uznał, że w danym miejscu ma już za dużo np. firm meblowych i zabronił kolejnym inwestycji. Jednak w planach rozwoju należy kłaœć nacisk także na rozwój usług. A że przy dominujšcym sektorze usługowym można się rozwijać, pokazuje przykład powiatu zwoleńskiego (woj. mazowieckie), gdzie płace w 2009 r. wzrosły najmocniej – o ok. 15 proc.). – Nie ma u nas większych przedsiębiorstw, lokalna gospodarka opiera się na usługach – mówi Stefan Bernaciak, wicestarosta powiatu. – Ze względu na położenie oraz ostatnie inwestycje infrastrukturalne znieœliœmy kryzys w miarę dobrze. Zwoleń leży na skrzyżowaniu dróg krajowych Radom – Lublin i Warszawa – Tarnobrzeg. – Przy samych trasach coraz bardziej rozkręca się mały biznes, a częœć mieszkańców korzysta z dobrych dojazdów do większych miast – podkreœla starosta. [srodtytul]Tylko 30 powiatów powyżej œredniej krajowej[/srodtytul] Zróżnicowanie płacowe między powiatami w 2009 r. utrzymywało się na bardzo wysokim poziomie. Najwyższe przeciętne wynagrodzenie w powiecie lubińskim (ok. 5,6 tys. zł) wynosiło 170 proc. œredniej krajowej. Najniższe zarobki – w powiecie kępińskim (woj. wielkopolskie) to tylko 61 proc. œredniej. W ubiegłym roku było bardzo podobnie. W sumie tylko w 30 z 379 powiatów w Polsce (8 proc.) zarobki sš wyższe niż œrednia krajowa. W porównaniu z 2008 r. ta „elitarna" grupa powiększyła się o miasto Olsztyn. W takich województwach jak podkarpackie, podlaskie, œwiętokrzyskie, lubuskie i kujawsko-pomorskie nie ma ani jednego powiatu o ponadprzeciętnych płacach. Wœród miast wojewódzkich najwyższe płace kształtujš się w Warszawie – 4,6 tys. zł, Katowicach – 4,5 tys. oraz w Gdańsku – 4 tys. zł. Najniższe – w Gorzowie Wielkopolskim – 2,92 tys. zł, w Zielonej Górze – 3,06 tys zł i w Bydgoszczy – 3,07 tys. zł. Także w Kielcach, Białymstoku, Łodzi, Toruniu, Lublinie i Rzeszowie zarobki nie przekraczajš œredniej krajowej. Najwyższš dynamikš wynagrodzeń w 2009 r. mogły pochwalić się Katowice – 8,3 proc., najniższš Warszawa – 2,2 proc. [ramka] [b]Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek, ekspert PKPP Lewiatan [/b] Na wysokoœć œrednich płac na małych rynkach niebywale silny wpływ majš działajšce tam większe przedsiębiorstwa lub dominujšce branże. Jeœli firmy lub cała branża majš niskš rentownoœć czy minimalny wzrost wydajnoœci, to trudno o podwyżki. Stšd wyzwanie dla samorzšdów, by starać się o jak najwięcej takich inwestycji, gdzie produktywnoœć szybko roœnie. Ale w wielu biednych powiatach nie było spadku œrednich płac ze względu – jak sšdzę – na ich wzrost w samej administracji samorzšdowej. [/ramka] [link=http://www.rp.pl/artykul/563095.html][b]Anna Cieœlak-Wróblewska: Spadki zarobków w powiatach[/b][/link]
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL