Komunikaty ETS
Opinia rzecznika generalnego z 6 października 2011 r. w sprawie C-366/10 The Air Transport Association of America i in. - komunikat prasowy
6 października 2011 r. rzecznik generalny Juliane Kokott przedłożyła Trybunałowi Sprawiedliwości opinię w sprawie C-366/10 The Air Transport Association of America i in.
Zdaniem rzecznika generalnego uwzględnienie międzynarodowej działalności lotniczej w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji jest zgodne z prawem międzynarodowym.
Prawodawstwo unijne nie narusza zagwarantowanej na mocy prawa międzynarodowego suwerenności innych państw lub wolności morza pełnego; jest ono również zgodne z odpowiednimi umowami międzynarodowymi.
W 2003 r. Unia Europejska wprowadziła system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych stanowiący centralny element europejskiej polityki ochrony klimatu (nr 2003/87/WE - Dz.U. L 275, s. 32). Pierwotnie emisje gazów cieplarnianych związane z działalnością lotniczą nie były objęte unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji. Jednakże w roku 2008 prawodawca unijny ustanowił, że z dniem 1 stycznia 2012 r. działalność lotnicza zostanie uwzględniona w ramach owego systemu (Dz.U. 2009, L 8, s. 3). Po raz pierwszy w roku 2012 linie lotnicze – również z państw trzecich – muszą zakupić i zrealizować uprawnienia do emisji w związku ze swymi lotami wszczętymi lub zakończonymi na europejskich lotniskach.
Kilka linii lotniczych i stowarzyszeń linii lotniczych z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki (USA) i w Kanadzie wniosło skargę do High Court of Justice of England and Wales o stwierdzenie nieważności przyjętych przez Zjednoczone Królestwo środków transponujących dyrektywę dotyczącą uwzględnienia działalności lotniczej w unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji. Podniosły one przy tym, że poprzez uwzględnienie w tym zakresie międzynarodowej działalności lotniczej – w szczególności transatlantyckiej – Unia Europejska naruszyła szereg zasad zwyczajowego prawa międzynarodowego oraz różne umowy międzynarodowe. Ich zdaniem dyrektywa narusza po pierwsze konwencję chicagowską, Protokół z Kioto oraz tzw. umowę o otwartym niebie. Ponadto, ich zdaniem, dyrektywa ta narusza zasady zwyczajowego prawa międzynarodowego odnoszące się do suwerenności państw w zakresie ich przestrzeni powietrznej, nieważności roszczeń władczych względem pełnego morza oraz wolności lotów nad pełnym morzem.
W swej opinii z dnia dzisiejszego rzecznik generalny Juliane Kokott doszła do wniosku, że uwzględnienie międzynarodowej działalności lotniczej w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji jest zgodne z powołanymi postanowieniami i zasadami prawa międzynarodowego.
W tym kontekście rzecznik generalny Kokott stwierdza po pierwsze, że skarżące linie lotnicze i stowarzyszenia linii lotniczych zasadniczo nie mogą się powoływać na wskazane umowy międzynarodowe, ani na zwyczajowe prawo międzynarodowe. O ile Unia Europejska jest w ogóle związana rozpatrywanymi umowami międzynarodowymi, to zdaniem rzecznika generalnego Kokott dotyczą one przede wszystkim stosunków prawnych pomiędzy stronami umowy i nie służą temu, by chronić prawa lub interesy jednostek. Jedynie dwa postanowienia umowy o otwartym niebie mogą zostać w niniejszej sprawie zastosowane jako kryterium oceny. W zakresie dotyczącym kwestii zasad zwyczajowego prawa międzynarodowego rzecznik generalny uważa, że określają one zakres uprawnień suwerennych państw i odgraniczają ich prawa wykonywania władzy państwowej, natomiast nie dotyczą sytuacji prawnej jednostek.
Ponadto rzecznik generalny Kokott jest zdania, że dyrektywa dotycząca uwzględnienia działalności lotniczej w unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji nie narusza prawa międzynarodowego. Z podniesionych zasad zwyczajowego prawa międzynarodowego i z umów międzynarodowych nie wynikają żadne wątpliwości, również w zakresie objęcia unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji odcinków lotów odbywanych poza przestrzenią powietrzną państw członkowskich Unii Europejskiej. Przedmiotem regulacji dyrektywy są bowiem tylko starty i lądowania statków powietrznych na lotniskach w Unii Europejskiej. Przedsiębiorstwa są zobowiązane do realizacji uprawnień do emisji w różnej wysokości jedynie w odniesieniu do wskazanych startów i lądowań, przy czym w przypadku braku dochowania owego obowiązku grożą sankcje włącznie z zakazem wykonywania działalności. Dyrektywa nie zawiera zatem przepisów pozaterytorialnych, ani nie narusza praw związanych z suwerennością państw trzecich. To raczej start i lądowanie stanowią zasadnicze i szczególnie charakterystyczne elementy każdego lotu, w związku z czym lotnisko na terytorium Unii Europejskiej jako miejsce wszczęcia lotu lub jego cel stanowi wystarczający łącznik terytorialny dla celów uwzględnienia danych lotów w całości w unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji.















