Podatek dochodowy
Wspólnik zapłaci podatek dwa razy
Przepisy przewidujące opodatkowanie niepodzielonych zysków spółek kapitałowych po ich przekształceniu w spółki osobowe dopuszczają podwójne obciążenie tego samego dochodu. A to jest niezgodne z konstytucją
Ta niezgodność ujawniła się od 1 stycznia 2011 r. po zmianie regulacji ustawy o PIT dotyczących zasad opodatkowania wspólników spółek osobowych.
Niepodzielone zyski
W świetle art. 24 ust. 5 pkt 9 ustawy o PIT za dochód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest uważana „wartość niepodzielonych zysków w spółkach kapitałowych w przypadku przekształcenia tych spółek w spółki osobowe”. Określa się go na dzień przekształcenia.
Regulacja ta została wprowadzona od 1 stycznia 2010. Uzasadnieniem były wątpliwości pojawiające się przy przekształceniu spółki kapitałowej w osobową dotyczące zysku spółki kapitałowej, który nie został podzielony między wspólników, lecz zadysponowano nim w inny sposób.
Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej: „Problem pojawia się w momencie przekształcania spółki kapitałowej w spółkę osobową wymienioną w kodeksie spółek handlowych. Powstają bowiem wątpliwości, czym dla celów podatkowych są środki zgromadzone na kapitale zapasowym lub funduszu celowym, pochodzące z niepodzielonej i niewypłaconej dywidendy (zysku) z lat poprzednich.
Propozycja zmiany art. 24 ust. 5 ustawy (dochody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych), polegająca na dodaniu pkt 8, ma na celu wskazanie w jednoznaczny sposób, iż w takim przypadku niepodzielone zyski w spółce kapitałowej będą stanowiły przychód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych i tym samym będą podlegały opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym”.
W praktyce powstał spór, co należy rozumieć pod pojęciem niepodzielnych zysków spółki kapitałowej na dzień przekształcenia w spółkę osobową.
Co się pod tym kryje
W orzecznictwie sądów administracyjnych zaczyna dominować pogląd – nieznajdujący oparcia w wykładni językowej i sprzeczny z zasadą lege non distinguente, aczkolwiek mający pewne uzasadnienie w celach ustawy – że chodzi o zysk niepodzielony między udziałowców.
W konsekwencji uznaje się, że zysk podzielony nie między udziałowców, lecz w inny, jaki dopuszcza prawo spółek handlowych, sposób, jest zyskiem niepodzielonym w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 9 ustawy o PIT i podlega opodatkowaniu przy przekształceniu spółki kapitałowej w osobową.
Taki pogląd wyraził np. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 18 stycznia 2010 (I SA/Wr 1616/09).
Z orzecznictwa
W wyroku WSA we Wrocławiu z 18 stycznia 2010 czytamy: „Wątpliwości może budzić identyfikacja pojęcia kryjącego się za użytym w nowej regulacji terminem »niepodzielone zyski w spółkach kapitałowych« (…) Niejednolite rozumienie terminu »podział zysku« na gruncie k.s.h. wyklucza możliwość prostego przeniesienia występującego w k.s.h. terminu »zysk niepodzielony« do regulacji podatkowoprawnych. Ponieważ jednak jest to termin ściśle prawny, niemający ustalonego znaczenia w języku powszechnym, niezasadne byłoby również całkowite abstrahowanie od terminologii przyjętej na gruncie k.s.h. (…)
Gdyby termin »zysk niepodzielony« rozumieć jako zysk, którego nie przekazano ani do wypłaty, ani na inne kapitały spółki, okazałoby się, że po pierwsze, trudno byłoby dopatrzyć się przy takiej interpretacji uzasadnionego aksjologicznie celu regulacji, a po drugie, wprowadzałoby to niczym nieuzasadnioną nierówność traktowania wspólników spółek, w których podzielono zysk, przenosząc go na inne kapitały własne spółki, i wspólników spółek, w których tego choćby w części nie uczyniono (naruszenie konstytucyjnej zasady równości opodatkowania).
Podobnych wad pozbawione jest natomiast rozumienie zysku niepodzielonego jako zysku niepodzielonego pomiędzy wspólników (lub ewentualnie inne osoby, jeżeli w danej spółce występuje taka możliwość), czyli niewypłaconego ze spółki w formie dywidend. (…)
Opodatkowaniu w przypadku przyjęcia powyższej interpretacji podlegałyby zarówno zysk netto i zysk z lat ubiegłych, jak i kapitały wtórnie utworzone z zysku (np. fundusze rezerwowe, kapitał zapasowy w części utworzonej z zysku)”.
Przeczytaj więcej o: Podatki, kapitał zapasowy, niepodzielony zysk, opodatkowanie, przekształcenie, spółka kapitałowa, spółka osobowa
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
