Wyroby energetyczne nie zawsze z akcyzą

źródło: www.sxc.hu

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Za akcyzę od olejów smarowych przed Trybunał
• Akcyza na oleje nadal będzie naruszać prawo

Produkty wykorzystywane do celów innych niż napędowe lub grzewcze pozostają poza systemem zharmonizowanego podatku akcyzowego. Ich opodatkowanie jest więc niezgodne z regulacjami wspólnotowymi

Tak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 20 października 2011 (I GSK 613/10, I GSK 663/10).

Orzeczenia te dotyczą  bardzo ważnego dla wszystkich podatników akcyzy zagadnienia wzajemnej relacji między krajowymi regulacjami akcyzowymi i przepisami UE. Bardzo często bowiem polscy podatnicy skarżą się, że krajowe przepisy istotnie różnią się od obowiązujących w innych państwach członkowskich. Powstaje pytanie: skąd te różnice się biorą i czy skargi są słuszne?

Zamknięty katalog

Wcześniej (w 2010 r.) sprawą tą zajął się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (I SA/Go 113/10, I SA/Go 112/10). Ustalenia sądu były druzgocące dla przyjętych w Polsce rozwiązań i jednoznacznie wskazywały na sprzeczność polskich regulacji z przepisami unijnych dyrektyw energetycznej i horyzontalnej, stanowiącymi podstawę dla określania obowiązków podatników w ramach zharmonizowanego podatku akcyzowego.

Choć rozstrzygnięcia zapadły na gruncie starej ustawy akcyzowej z 23 stycznia 2004, wciąż są aktualne. NSA oddalił skargi kasacyjne organu podatkowego i przyznał rację stanowisku, które przyjął sąd pierwszej instancji.

Zgodnie z podstawową zasadą prawa wspólnotowego produkty energetyczne nie mogą być opodatkowane akcyzą, gdy są wykorzystywane inaczej niż jako paliwa silnikowe lub paliwa do ogrzewania (art. 2 ust. 4 lit. b tiret pierwsze dyrektywy energetycznej). Ponadto, na co zwrócił uwagę sąd, państwa członkowskie zostały zobowiązane do nakładania podatków na wyroby energetyczne, zgodnie z regułami określonymi w art. 1 dyrektywy.

Art. 20 dyrektywy wymienia produkty energetyczne podlegające przepisom o kontroli i przemieszczaniu, zawartym w dyrektywie horyzontalnej.

Nie wymienia jednak wyrobów o kodzie CN 2902 (cyklopentan), które nabył podatnik. Jak podkreślił sąd, przepis ten w kategorycznej formie wskazuje, że „jedynie następujące produkty energetyczne podlegają przepisom dotyczącym kontroli i przemieszczenia”.

Użyty zwrot „jedynie” nie pozwala na przyjęcie, że w katalogu produktów energetycznych zawartym w art. 20 dyrektywy energetycznej znajdują się również inne wyroby niż tam wymienione. Katalog ten ma bowiem charakter zamknięty.

W tym zakresie sąd nie pozostawia zatem wątpliwości. Wyroby oznaczone kodem CN 2902 nabywane i wykorzystywane do celów innych niż jako paliwa silnikowe lub paliwa do ogrzewania nie podlegają ani dyrektywie energetycznej, ani dyrektywie horyzontalnej. Tym samym ich opodatkowanie w Polsce jest sprzeczne z przepisami wspólnotowymi.

Błędna wykładnia

Według NSA niezasadny jest też pogląd, zgodnie z którym, mimo że niektóre z produktów energetycznych, w tym cyklopentan, nie podlegają akcyzie, jeżeli nie są wykorzystywane na cele opałowe lub napędowe, mogą być objęte przez państwa członkowskie przepisami dyrektywy horyzontalnej.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym z 23 stycznia 2004  wyroby akcyzowe zharmonizowane to paliwa silnikowe, oleje opałowe i gaz, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe określone w załączniku nr 2 do ustawy.

Będący przedmiotem sporu cyklopentan jest węglowodorem cyklicznym i klasyfikowany jest do kodu CN 2902. Ujęty był w poz. 6 załącznika nr 2 do ustawy i zaliczany do wyrobów zharmonizowanych bez względu na jego przeznaczenie.

Tymczasem przywołane przepisy dyrektywy energetycznej wskazują, że produkty energetyczne, wykorzystywane do celów innych niż napędowe i grzewcze, pozostają poza systemem zharmonizowanego podatku akcyzowego, co – jak wskazał sąd – jasno wynika z art. 2 ust. 4 tej dyrektywy. Sąd słusznie więc ocenił, że w tym zakresie przepisy ustawy akcyzowej są niezgodne z przepisami wspólnotowymi.

Organy celne określiły jednak w decyzji zobowiązanie podatkowe w akcyzie w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym wyrobu energetycznego o kodzie CN 2902 (cyklopentanu). Zdaniem sądu przyjęta przez nie wykładnia przepisów wspólnotowych, zawartych w dyrektywach energetycznej i horyzontalnej, a także ustawy akcyzowej była błędna.