VAT
Transakcje niepodlegające VAT nie mają wpływu na proporcję
Czynności poza VAT nie obniżają współczynnika stosowanego przy odliczaniu podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupu związanych z ogólnym funkcjonowaniem firmy
Warto o tym pamiętać nie tylko przy bieżących rozliczeniach, lecz także sporządzając korektę roczną za 2011 r. Dopiero niedawno Naczelny Sąd Administracyjny przesądził bowiem o takiej wykładni przepisów. Ostatecznie została ona bowiem potwierdzona w uchwale z 24 października 2011 r. (I FPS 9/10).
Istota sporu
Uchwała zapadła w konsekwencji sporu, jaki jedna z firm toczyła z Izbą Skarbową w Katowicach. Sprawa dotyczyła wniosku o interpretację. Pytanie zadał podatnik, którego działalność gospodarcza w przeważającym zakresie podlegała przepisom ustawy o grach i zakładach specjalnych.
Do końca 2008 r. była ona wyłączona z zakresu z ustawy o VAT (art. 6 ust. 3). Do 31 grudnia 2008 r. podatnik ten prowadził zatem przede wszystkim działalność niepodlegającą VAT oraz w mniejszym zakresie działalność opodatkowaną (niepodlegającą zwolnieniu z VAT).
Podatnik złożył wniosek o interpretację. Chciał w niej potwierdzić, że przysługuje mu pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupów, których nie można bezpośrednio przyporządkować do działalności opodatkowanej lub działalności poza VAT.
Uzasadnienie uchwały
Przedmiotem zapytania były więc tzw. koszty wspólne, ponoszone w związku z zarówno działalnością opodatkowaną, jak i z działalnością poza VAT.
Skład sędziowski, uzasadniając uchwałę, odniósł się szeroko do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości oraz opinii adwokata generalnego w sprawie C-437/06 Securenta, która była jednym z filarów argumentacji ministra finansów.
W uchwale podkreślono, że ETS prezentował jednolitą linię orzeczniczą, zgodnie z którą czynności niepodlegające VAT nie powinny być brane pod uwagę przy kalkulacji współczynnika VAT. Potwierdzają to m.in. wyroki ETS w sprawach: Sofitam (C-333/91), Floridienne i Berginvest (C-142/99), Cibo Participations (C-16/00) oraz EDM (C-77/01).
Sąd nie podzielił interpretacji zaprezentowanej przez pełnomocnika MF, według której orzeczenie w sprawie Securenta daje podstawę do ujmowania środków otrzymanych z tytułu czynności niepodlegających VAT w kalkulacji współczynnika. Zdaniem składu sędziowskiego sprawa ta nie zmieniła dotychczasowej linii orzeczniczej ETS, lecz jest jej kontynuacją.
Podkreślił, że milczenie ustawodawcy unijnego w zakresie szczegółowego sposobu wyliczania proporcji VAT oznacza de facto swobodę państw członkowskich w tym zakresie. Jednocześnie polski ustawodawca, nie określając szczegółowych regulacji w zakresie uwzględnienia czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT, nie skorzystał ostatecznie z tej możliwości.
Warto pamiętać, że zgodnie z projektem ustawy o VAT czynności niepodlegające VAT miały być uwzględniane przy kalkulacji proporcji w rozumieniu art. 90 ust. 3 ustawy o VAT.
W ostatecznie uchwalonej wersji tej ustawy nie przewidziano jednak takiego wymogu. Tym samym nie jest uzasadniona argumentacja, że także w obecnym brzmieniu przepisów intencją ustawodawcy jest uwzględnianie w mianowniku proporcji również czynności niepodlegających VAT, bądź że ich nieuwzględnienie było przeoczeniem.
Skład sędziowski zwrócił także uwagę na kluczową kwestię, jaką w przypadku wprowadzenia do ustawy o VAT konieczności uwzględniania obrotów również z tytułu czynności, które nie podlegają VAT, byłoby wprowadzenie przepisów określających m.in.: definicję czynności niepodlegających VAT, sposób obliczania obrotów z tego tytułu oraz moment ich uwzględniania na potrzeby kalkulacji współczynnika.
Brak takich regulacji w prawie krajowym jest dodatkowym argumentem uzasadniającym korzystne dla podatników rozstrzygnięcie.
Poprzednie stanowisko fiskusa
Uchwała ta ma zastosowanie nie tylko w przypadku działalności hazardowej sprzed zmiany przepisów obowiązujących od 2009 r. Kwestia rozstrzygnięta przez NSA jest bardzo istotna dla wielu podmiotów działających w sektorze publicznym, np. uczelni wyższych. Jest również niezwykle istotna dla podmiotów prowadzących różne działania finansowe (otrzymujących dywidendy, kary umowne, kaucje czy odsetki od lokat). Będzie kluczowa także w odniesieniu do sprzedaży wierzytelności własnych.
Przeczytaj więcej o: proporcja VAT, współczynnik odliczania VAT
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
