Stanowisko ZUS z 28 listopada 2011 r. w sprawie zasad finansowania składek za chorującą nianię

Zgodnie z art. 18 ust. 5c ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe osób wykonujących umowę uaktywniającą ustala się na zasadach określonych dla zleceniobiorców. W konsekwencji podstawę tę stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągany z tytułu wykonywania umowy, jeżeli w umowie określono odpłatność za jej wykonywanie np. kwotowo lub w kwotowej stawce godzinowej.

Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe obliczone od podstawy, którą stanowi kwota nie wyższa niż kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę, finansuje budżet państwa za pośrednictwem Zakładu. Natomiast składki obliczone od podstawy wymiaru stanowiącej kwotę nadwyżki ponad kwotę minimalnego wynagrodzenia opłaca płatnik składek na zasadach określonych dla składek za zleceniobiorców, tj. zgodnie z ogólnymi zasadami współfinansowania składek.

W przypadku niezdolności niani do pracy i związanego z nią uprawnienia do zasiłku oraz w przypadku objęcia niani ubezpieczeniami przez część miesiąca w związku z podjęciem opieki nad dzieckiem lub jej zakończeniem w środku miesiąca brak jest uzasadnienia  do opłacania składek na ubezpieczenia tej niani, finansowanych przez budżet państwa, od pełnej kwoty minimalnego wynagrodzenia. Dlatego też kwotę tę należy proporcjonalnie pomniejszać. Chodzi o pomniejszenie mające na celu ustalenie, od jakiej kwoty składki mogą być sfinansowane z budżetu państwa (imienny raport miesięczny z kodem rozpoczynającym się cyframi 04 30). Składki obliczone od podstawy wymiaru stanowiącej kwotę nadwyżki ponad kwotę, od której składki w takim przypadku podlegają sfinansowaniu z budżetu państwa (odpowiednio zmniejszona kwota minimalnego wynagrodzenia) opłaca płatnik składek na zasadach określonych dla składek za zleceniobiorców, tj. zgodnie z ogólnymi zasadami współfinansowania składek (imienny raport miesięczny z kodem rozpoczynającym się cyframi 04 31).