Rzecznicy patentowi
Jest mało patentów bo rzecznicy pobierają wysokie opłaty
Obowiązujące przepisy dają rzecznikom patentowym dowolność przy ustalaniu opłat za wykonywane przez nich czynności. Ochronie wynalazców i naukowców nie służy też niekorzystne dla nich stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości
Rzecznicy patentowi świadczą pomoc w sprawach własności przemysłowej osobom fizycznym i prawnym oraz jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej. Niestety stawki za ich pomoc prawną są wysokie i często nie przystają do możliwości finansowych osób ubiegających się o ochronę patentową. Wszystkiemu winne są przepisy.
Minimalne stawki opłat za wykonywane przez nich czynności określone w rozporządzeniu ministra sprawiedliwości z 2 grudnia 2003 r. (DzU nr 212, poz. 2076 ze zm.) nie są stosowane, ponieważ rzecznicy patentowi ustalają je po swojemu. Takiej niekorzystnej praktyce sprzyja też Ministerstwo Sprawiedliwości.
Raz mniej, innym razem więcej
Przepisy wspomnianego rozporządzenia określają wysokość opłat za czynności rzeczników patentowych przed organami wymiaru sprawiedliwości oraz Urzędem Patentowym, jak też stawki minimalne opłat za czynności rzeczników patentowych, wykonujących zawód w kancelariach patentowych oraz zatrudnionych na podstawie umowy cywilnoprawnej. Przepisy te są jednak ze sobą wewnętrznie sprzeczne.
Z jednej strony przewidują, że opłaty stanowiące podstawę zasądzenia przez sądy lub orzeczenia przez urząd patentowy kosztów zastępstwa nie mogą być wyższe niż stawki minimalne, niezależnie od wysokości tych opłat ustalonych w umowie pomiędzy rzecznikiem patentowym a klientem. Powstaje w związku z tym pytanie, po co są i po co obowiązują przepisy rozporządzenia ustalające minimalne stawki opłat za czynności rzeczników patentowych, skoro dają one jednocześnie prawo dowolnego ustalenia i narzucenia przez rzecznika patentowego klientowi wyższych opłat, i to niezależnie od ich wysokości? W założeniu przepisy te powinny pełnić funkcję ochronną dla klientów rzeczników patentowych przed nadmiernie wysokimi opłatami za ich czynności. W praktyce okazują się fikcją.
Z drugiej strony, według przepisów rozporządzenia, sąd lub urząd patentowy mogą przyznać rzecznikowi patentowemu opłaty wyższe od minimalnych, jeżeli uzasadnia to rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy rzecznika patentowego (opłaty te nie mogą być wyższe niż sześciokrotność stawki minimalnej). Pojawia się więc pytanie: po co obowiązują stawki minimalne, skoro opłaty za czynności rzecznika patentowego mogą wynieść nawet sześć razy więcej, niż wynosi stawka minimalna za dany rodzaj czynności?
Ponadto za czynności rzecznika patentowego, które nie są wymienione w przepisach rozporządzenia, opłata jest ustalona na podstawie stawek za sprawy najbardziej zbliżone pod względem ich charakteru. W praktyce oznacza to dużą dowolność sądu lub urzędu patentowego przy jej ustalaniu. Największą jednak przeszkodą w racjonalnym ustaleniu stawek opłat za czynności rzeczników patentowych jest to, że przepisy rozporządzenia określają stawki opłat minimalnych bez górnych kwot za poszczególne czynności. A to daje nieograniczoną dowolność w ustalaniu należności przez rzeczników patentowych.
Są minimalne, potrzeba maksymalnych
Dowolności w ustalaniu opłat za czynności rzeczników patentowych sprzyja też niekorzystne dla naukowców i wynalazców stanowisko Ministerstwo Sprawiedliwości. W wydanej niedawno odpowiedzi na interpelację poselską (nr 23867) Ministerstwo Sprawiedliwości stwierdziło, że podjęcie prac legislacyjnych zmierzających do zmiany opłat za czynności rzeczników patentowych wykracza poza zakres właściwości ministra sprawiedliwości. Oczywiście to nieprawda, ponieważ to właśnie minister sprawiedliwości ustala zarówno minimalne stawki opłat za czynności np. radców prawnych, jak i właśnie rzeczników patentowych.
Ponadto resort sprawiedliwości stwierdził, że w przypadku potrzeby skorzystania przez stronę z pomocy rzecznika patentowego opłatę za czynności rzecznika ustala umowa z klientem, o czym stanowi art. 13 ust. 1 ustawy z 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (tekst jedn. DzU z 2011 r. nr 155, poz. 925). W konsekwencji - w opinii resortu sprawiedliwości - ostateczna wysokość opłat za czynności rzeczników patentowych jest przedmiotem regulacji umownej między zainteresowanymi stronami. Opłaty te są bowiem kształtowane czynnikami popytu i podaży. Zmiany stawek minimalnych określonych w rozporządzeniu nie gwarantowałoby więc zmiany rzeczywistych opłat, pobieranych przez rzeczników patentowych na podstawie umów z klientami – uważa Ministerstwo Sprawiedliwości.
Przeczytaj więcej o: opłaty za czynności patentowe, rzecznicy patentowi, urząd patentowy
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
