Uchwała nie nałoży nowych obowiązków na radcę prawnego

autor: Jakub Ostałowski

źródło: Fotorzepa

+zobacz więcej zdjęć

Czy rada gminy może zobowiązać zatrudnionego w urzędzie gminy radcę prawnego do świadczenia pomocy prawnej radnym „w sprawach związanych z wykonywaniem mandatu”, wyznaczając mu termin do załatwienia zgłoszonej przez radnego sprawy? Stosowna uchwała przewidywałaby, że czynności radcy prawnego związane z tą pomocą miałyby być finansowane z gminnego budżetu, czyli że miałyby być w tym budżecie corocznie zagwarantowane.

Nie. Uchwała taka w sposób istotny narusza bowiem przepisy ustawy o samorządzie gminnym, a także ustawy o radcach prawnych.

Jak wynika z przepisów ostatniego z wymienionych aktów, radca prawny może wykonywać swój zawód w różnych formach. Zgodnie z art. 8 ustawy o radcach prawnych może to następować zarówno w ramach stosunku pracy, jak i na podstawie umowy cywilnoprawnej, kancelarii radcy prawnego oraz w spółce: cywilnej, jawnej, komandytowej czy partnerskiej.

Ustawa o radcach prawnych gwarantuje im dużą niezależność, a także odpowiednie umiejscowienie w strukturze zakładu pracy. Zgodnie z tymi przepisami radca prawny podlega bezpośrednio kierownikowi jednostki organizacyjnej i zajmuje samodzielne stanowisko.

Z powyższego wynika, że radca zatrudniony w urzędzie gminy jest pracownikiem samorządowym, zatrudnionym na samodzielnym stanowisku, podległym bezpośrednio kierownikowi urzędu, czyli wójtowi.

Ponadto w sposób wyraźny ograniczony został zakres prac, jaki radcy może zostać przez pracodawcę zlecony. Nie mogą one wykraczać poza zakres pomocy prawnej. Oznacza to, że jego zadania sprowadzają się do świadczenia szeroko pojmowanej pomocy prawnej, w tym zastępstwa procesowego, w zakresie określonym przez strony umowy o pracę.

Stwierdzić zatem należy, że rada gminy nie ma kompetencji do podjęcia uchwały zobowiązującej zatrudnionego w gminie radcę do świadczenia pomocy prawnej radnym.

Wynika to stąd, że pracownicy samorządowi, a więc i radca prawny zatrudniony w urzędzie gminy, podlegają wójtowi, a nie radzie, która nie ma możliwości nakładania na nich obowiązku wykonywania określonych zadań. W konsekwencji uznać należy, że podjęcie takiej uchwały przez radę stanowi rażące naruszenie przepisów prawa uzasadniające stwierdzenie jej nieważności.

Podstawa prawna:

– art. 8 i 9 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn. DzU z 2010 r. nr 10, poz. 65 ze zm.)

– art. 33 ust. 1 i 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. DzU z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.)