Podatki nie mogą zniechęcać inwestorów

autor: Jakub Ostałowski

źródło: Fotorzepa

+zobacz więcej zdjęć

W ciągu kilku lat Polska zyskała miano kraju stabilnego pod względem podatkowym. I jest to wartość, o którą trzeba dbać – podkreśla prezes zarządu Ernst & Young Jacek Kędzior w rozmowie z Aleksandrą Tarką

"Rz": W  exposé premier zapowiedział liczne zmiany mające zapewnić oszczędności w budżecie. Jak pan ocenia propozycje dotyczące podatków?

Jacek Kędzior prezes zarządu Ernst & Young: Po exposé premiera widać wyraźnie, że rząd i minister finansów przystąpili do bardzo aktywnych działań. Niektóre prace są prowadzone wręcz ekspresowo. Dotyczy to zwłaszcza gorącego tematu opodatkowania miedzi. Resort finansów tłumaczy słusznie, że miedź i tego rodzaju zasoby w innych krajach są opodatkowane, ale tempo wprowadzania zmian jest dość ryzykowne. Każda istotna innowacja wymaga właściwego merytorycznego rozpatrzenia pozwalającego na zrozumienie specyfiki przedmiotu opodatkowania, zbadania, co i jak chcemy opodatkować, aby było to skuteczne, ale też nie obciążało nadmiernie podatnika. Moje największe wątpliwości budzą: planowana wysokość podatku od miedzi oraz to, że podatek ten nie będzie kosztem uzyskania przychodu dla firmy. Brak możliwości zaliczenia go do kosztów powoduje oczywiście większe obciążenie dla podatnika. Mam nadzieję, że sposób ustalania podatku, wszelkie sprawy techniczne z tym związane będą jeszcze w toku prac legislacyjnych szczegółowo analizowane i modyfikowane.

A inne zmiany?

Śledzę uważnie wypowiedzi Ministerstwa Finansów dotyczące gazu łupkowego. Odbieram je pozytywnie, zwłaszcza zapewnienia, że przygotowanie projektu potrwa kilka miesięcy i że ma on uwzględniać specyfikę działalności poszukiwawczej. Ważne jest także to, że rząd chce zagwarantować pewność inwestorom. Trzeba pamiętać, że będą to wydatki grubo ponad 100 mld zł. Inwestor musi więc wiedzieć, jakie będą założenia co do opodatkowania tego typu działalności. Obecne regulacje są nieadekwatne i muszą ulec modyfikacji, czy to w zakresie wysokości, czy sposobu opodatkowania. Uważam, że zmiany powinny iść w kierunku opodatkowania dochodu, a nie przychodu. Rząd powinien mieć świadomość, że chodzi nie tylko o dopingowanie polskich inwestorów, ale także o to, żebyśmy byli atrakcyjni dla inwestorów zagranicznych, którzy poza kapitałem mają odpowiedni know-how i technologie.

Z wypowiedzi premiera wynika, że rząd będzie chciał przyciąć przywileje podatkowe. Czy nie obawia się pan, że będzie temu towarzyszyło nasilenie kontroli?

Powinniśmy o tym rozmawiać uczciwie. Naturalne jest oczekiwanie od premiera, że będzie mówił w sposób stanowczy o konieczności wywiązywania się z obowiązków podatkowych. Pojawia się jednak istotne pytanie, co to oznacza w praktyce, jak te zapowiedzi będą realizowane przez organy skarbowe. Z naszych badań wynika, że w ciągu ostatniego roku 75 proc. podatników na całym świecie zaobserwowało bardziej agresywną politykę kontroli ze strony organów fiskalnych. Oznacza to, że sytuacja budżetowa państwa przekłada się na sposób, w jaki władze skarbowe kontrolują przedsiębiorców. Kontrole będą, i to nic nadzwyczajnego. Jednak musimy cały czas zwracać uwagę na te sytuacje, w których organy podatkowe nie działają na podstawie prawa czy też je omijają. Takie działania musimy wskazywać i piętnować. W interesie państwa leży to, żeby administracja skarbowa była efektywna i skuteczna. Ale musi to być administracja, która właściwie typuje do kontroli i potrafi rozróżnić uchylanie się od opodatkowania od planowania podatkowego.

Pojawił się pomysł powrotu do klauzuli obejścia prawa podatkowego. Czy nie skończy się to tak, że fiskus zyska świetne narzędzie kwestionowania legalnych działań mających na celu optymalizację podatkową, a nie oszustwa?

Ryzyko z pewnością istnieje. Nie ma nic niestosownego w rozważaniu wprowadzenia tej klauzuli. Takie regulacje obowiązują w wielu państwach. Pytanie tylko, jaki z nich fiskus robi użytek. Tego typu unormowania wymagają dobrego zrozumienia przez organy działalności gospodarczej. Klauzula ta sprowadza się bowiem do badania, czy jedynym celem danej transakcji był cel podatkowy, czy też był istotny cel gospodarczy. Trudno mi powiedzieć, czy administracja podatkowa jest do tego przygotowana. Wydaje mi się, że wprowadzenie takiej regulacji musi oznaczać konieczność edukacji kadr skarbowych w zakresie tego, kiedy i jak te przepisy mogą być zastosowane. W przeciwnym razie grozi nam to, że urzędnicy będą traktowali tę procedurę jako formę uznaniową czy pretekst do kwestionowania legalnych działań, które mają na celu optymalizację podatkową. Nie należy zapominać, że prawo do oszczędzania podatników jest jednym z podstawowych praw.