Prezes już tu nie mieszka, a dyrektor jest w szpitalu

Firmy windykacyjne skupujące wierzytelności dysponują często adresami pozwanych, które są już nieaktualne

Zdarza się, że powodowie występujący przed e-sądem często dysponują już dawno nieaktualnymi adresami pozwanych. Szczególnie dotyczy to powodów będących firmami windykacyjnymi skupującymi wierzytelności powstałe przed  wieloma laty. Często więc doręczenia są kierowane na adresy, pod którymi mieszka już ktoś zupełnie inny.

Niestety, tacy nowi lokatorzy, znajdując w swojej skrzynce pocztowej zawiadomienie o awizowaniu przesyłki dla kogoś innego, najczęściej po prostu je ignorują, zamiast poinformować urząd pocztowy, że pod adresem, pod którym dokonano awizowania, adresat już nie mieszka. W takiej sytuacji e-sąd, nie mając innych danych, przyjmuje taką przesyłkę za skutecznie doręczoną według wskazanego już wyżej mechanizmu.

W przypadku pozwanych przedsiębiorców osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą często okazuje się, że adres zamieszkania pozwanego wskazany w pozwie jest jego adresem prowadzenia działalności gospodarczej (mimo że w tym wypadku w pozwie należy wskazać miejsce zamieszkania pozwanego).

W sytuacji gdy pozwany zmienił miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, a nie jest to wyraźnie uwidocznione na lokalu, często dochodzi również do awizowania przesyłki dla pozwanego. Takie doręczenie może być uznane za skuteczne ze względu na brak wiedzy sądu, że awizowania dokonano pod adresem prowadzenia działalności gospodarczej pozwanego i co więcej że adres ten się zmienił.

W podróży lub na leczeniu

Kolejny problem mający odmienne reperkusje prawne dotyczy sytuacji, gdy pozwany co prawda mieszka pod adresem, pod którym dokonano awizowania, ale w tym czasie przebywa długotrwale poza swoim miejscem zamieszkania, a więc np. w podróży lub na leczeniu szpitalnym.

Nie ma wówczas możliwości odebrania powiadomienia o awizowaniu w czasie, kiedy przesyłka znajduje się jeszcze w urzędzie pocztowym. Co więcej, zgodnie z przepisami regulującymi procedurę podwójnego awizowania, przesyłka złożona w urzędzie pocztowym może być wydana tylko adresatowi osobiście.

Domownikom adresata pracownik poczty nie powinien więc wydawać awizowanej przesyłki pocztowej. W takiej sytuacji pozwany dowiaduje się o tym, że doszło do awizowania skierowanej do niego przesyłki dopiero po powrocie z podróży czy leczenia albo od swoich domowników, którym odmówiono wydania przesyłki.

Egzekucja z zaskoczenia

Opisane powyżej sytuacje (w szczególności pierwsza z nich) najczęściej kończą się tym, że pozwany zostaje zaskoczony wszczęciem przeciwko niemu egzekucji komorniczej i dopiero z zawiadomienia o jej wszczęciu dowiaduje się, że toczyło się przeciwko niemu postępowanie upominawcze i został wydany nakaz zapłaty, który opatrzono już klauzulą wykonalności jako prawomocny.

Zwykłe wniesienie sprzeciwu w takiej sytuacji nie jest wystarczające. Sprzeciw oparty na danych znajdujących się w aktach sprawy będzie po prostu odrzucony jako wniesiony po terminie. Konieczne jest sięgnięcie do innych środków prawnych. Ich wybór zależy od tego, z którą z dwóch opisanych powyżej sytuacji mamy do czynienia.

Co zrobić

Jeśli pozwany nie zamieszkuje pod adresem, pod którym dokonano awizowania, w istocie brak było podstaw do przyjęcia, że nastąpiło skuteczne doręczenie pozwanemu odpisu nakazu zapłaty. Właściwym działaniem procesowym jest wówczas wniesienie skargi (gdy postanowienie wydał referendarz sądowy) lub zażalenia (gdy postanowienie wydał sąd, czyli sędzia) na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty w postępowaniu upominawczym (art. 795 § 1 k.p.c.).

Pozwany ma na to, zgodnie z treścią art. 795 § 2 k.p.c., siedem dni od dnia zawiadomienia go o wszczęciu egzekucji. Są one wolne od opłaty sądowej.

Przesłanką wydania omawianego postanowienia jest uznanie nakazu zapłaty za prawomocny. Postanowienie to wydaje się w stosunku do nakazu zapłaty z urzędu (795 § 2 k.p.c.).

Do zażalenia/skargi na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności należy dołączyć dokumenty bądź kopie dokumentów wskazujących na okoliczność, że w dacie przyjęcia przesyłki za doręczoną pozwany zamieszkiwał pod innym adresem niż ten, na który przesyłkę wysłano. Mogą to być np. kserokopie dowodu osobistego z wpisem adresu zameldowania, zaświadczenia o zameldowaniu, umowy sprzedaży mieszkania, umowy najmu mieszkania itp.