Ochrona środowiska
Przymusowe partnerstwo w zagospodarowaniu odpadów
Nowe przepisy w gospodarce nieczystościami wprowadzają obowiązek zlecania zadań przez samorząd na zewnątrz
Celem nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z 1 lipca 2011 r., która weszła w życie 1 stycznia 2012 r., jest przekazanie pełnej kontroli nad organizacją rynku odpadowego samorządom gminnym i wojewódzkim.
Jednocześnie ustawa wprowadziła istotne zmiany w zakresie form, w jakich samorządy mogą realizować zadania własne w gospodarce odpadami.
Jak było
Zgodnie z konstytucyjną zasadą samodzielności gminy mają swobodę w kwestii wyboru formy realizacji konkretnego zadania publicznego (np. budowy i eksploatacji sieci wodociągowej). Na podstawie ustawy o gospodarce komunalnej gmina może realizować zadania publiczne o charakterze gospodarczym poprzez:
• zakład budżetowy, czyli niesamoistną jednostkę organizacyjną,
• utworzenie spółki komunalnej albo
• zlecenie zadań podmiotowi zewnętrznemu na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Jednocześnie zasada samodzielności oznacza, że samorząd nie ma obowiązku zlecania zadań na zewnątrz (przy zastosowaniu konkurencyjnych procedur), jeżeli ze względu na interes wspólnoty samorządowej zamierza mieć decydujący wpływ na ich realizację.
Co się zmienia
Nowela odpadowa wprowadza radykalne zmiany nie tylko w sferze planowania i finansowania usług publicznych w sektorze odpadowym, ale również w zakresie form, w jakich samorządy będą uprawnione do zapewnienia realizacji zadań publicznych.
W szczególności nowe uregulowania stanowią ograniczenie zasady samodzielności gmin i wprowadzają w istocie przymusowe partnerstwo publiczno-prywatne (PPP) w zakresie budowy i eksploatacji kluczowej infrastruktury do zagospodarowania odpadów oraz obowiązek kontraktowania na zewnątrz usług w zakresie transportu odpadów.
Budowa i eksploatacja instalacji
Zgodnie z nowelą odpadową gminy, realizując zadania polegające na zapewnieniu budowy, utrzymania i eksploatacji regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, będą zobowiązane do zaangażowania partnera prywatnego wybranego w trybie przetargu na podstawie ustawy – Prawo zamówień publicznych (pzp), ustawy o PPP albo o koncesji na roboty budowlane lub usługi.
Gmina może samodzielnie zrealizować zadanie tylko w sytuacji negatywnego zakończenia konkurencyjnej procedury wyboru partnera prywatnego. W tym kontekście nasuwają się dwa główne problemy praktyczne związane z interpretacją nowych uregulowań.
Po pierwsze, powstaje pytanie, jak należy interpretować obowiązek przeprowadzenia „przetargu”. Moim zdaniem sformułowanie to należy interpretować szeroko jako ogólne odesłanie do stosowania pzp, a nie jako wymóg zastosowania podstawowych trybów udzielania zamówienia, czyli przetargu nieograniczonego lub ograniczonego.
Budowa i eksploatacja nowoczesnej instalacji do przetwarzania odpadów w formule PPP to przedsięwzięcie o szczególnie złożonej strukturze technologicznej, finansowej i prawnej. Wymagać ono będzie długotrwałych negocjacji w zakresie oczekiwań partnera publicznego i proponowanych rozwiązań przez partnerów prywatnych.
Przydatny dialog konkurencyjny
Z tego względu stosowanie podstawowych trybów, które uniemożliwiają prowadzenie negocjacji po złożeniu ofert przez wykonawców, jakkolwiek formalnie możliwe, w praktyce nie będzie gwarantować osiągnięcia przez samorząd optymalnych korzyści w stosunku do zaangażowanych środków (ang. value for money).
Procedurą, która przede wszystkim powinna znaleźć zastosowanie do projektów PPP w gospodarce odpadami, jest dialog konkurencyjny. Tryb ten zapewnia konkurencję pomiędzy wykonawcami przy zachowaniu elastyczności w negocjowaniu warunków zamówienia przez podmiot publiczny.
Po drugie, wątpliwości może budzić nieznane systemowi zamówień publicznych i nieprecyzyjne sformułowanie „negatywnego wyniku przetargu”. W tym aspekcie negatywny wynik należałoby interpretować jako unieważnienie procedury wyboru wykonawcy przez zamawiającego po zaistnieniu jednej z przesłanek wskazanych w ustawie (art. 93 pzp).
Przeczytaj więcej o: dialog konkurencyjny, odpady, partnerstwo, przetarg
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
